Aktualności

PROWADZENIE BADAŃ NAUKOWYCH NAD IGO 30 06 2022

Prowadzenie badań naukowych nad IGO lub działań edukacyjnych z wykorzystaniem IGO w świetle Ustawy o gatunkach obcych z 11 sierpnia 2021

Zwracamy się do Państwa z prośbą o wypełnienie ankiety na temat realizacji badań naukowych i działań edukacyjnych, dotyczących inwazyjnych gatunków obcych (IGO) Link do ankiety

Interesuje nas jak przebiegają te działania po wejściu w życie Ustawy o gatunkach obcych z dnia 11 sierpnia 2021.

Ankieta jest całkowicie ANONIMOWA – formularz nie wymaga podania żadnych danych osobowych (np. adresu mailowego), nie zapisuje IP komputera itp. Zebrane odpowiedzi będą analizowane i prezentowane wyłącznie zbiorczo, w odniesieniu do grup systematycznych, a nie poszczególnych gatunków, tak by zapewnić pełną anonimowość respondentów. Wypełnienie ankiety zajmie mniej niż 5 minut.

Będziemy bardzo wdzięczni za wypełnienie ankiety do 10.07.2022 r. Jednocześnie prosimy o rozpowszechnienie ankiety wśród znanych Państwu osób, które zajmują się inwazyjnymi gatunkami obcymi.

Dziękujemy w imieniu Zespołu Badawczego Inwazje Biologiczn

 

WARSZTATY Z CYKLU ,,SZTUKA I PRZYRODA’’ 24 06 2022

Instytut Ochrony Przyrody PAN razem z Muzeum Narodowym w Krakowie serdecznie zaprasza młodzież i dorosłych na pierwsze warsztaty z cyklu "Sztuka i przyroda", które odbędą się w piątek (24.06.2022 r.) o godzinie 15:00 i 17:00 (2 grupy) w Domu Józefa Mehoffera, ul. Krupnicza 26 w Krakowie.

Udział w warsztatach jest bezpłatny. Konieczna rezerwacja: Centrum Informacji i Rezerwacji MNK, rezerwacja@mnk.pl lub tel. 12 43 35 744 (czynne od pon. do pt. w godz. 9:00–16:00).

Więcej informacji: https://mnk.pl/aktualnosci/weekend-w-ogrodzie-mehoffera

Serdecznie zapraszamy!

 

OFERTA PRACY DLA PRACOWNIKA TECHNICZNEGO DO REALIZACJI PROJEKTU LIFE17 ENV/LT/000407 20 06 2022

Instytut Ochrony Przyrody PAN w Krakowie poszukuje osoby, która będzie zatrudniona w realizacji projektu LIFE17 ENV/LT/000407 „Algae - Economy Based Ecological Service of Aquatic Ecosystems/ Glony - Gospodarka ekologiczna".

Więcej informacji w OGŁOSZENIU.

 

KONKURS NA STANOWISKO POST-DOC W PROJEKCIE OPUS 17 ROZSTRZYGNIĘTY 20 06 2022

Mamy przyjemność ogłosić, że konkurs otwarty na stanowisko post-doc w projekcie Opus 17 nr 2019/33/B/NZ8/00521: Skutki współdziałania ograniczeń o pochodzeniu antropogenicznym oraz naturalnym na cykl życiowy organizmu, finansowanym przez Narodowe Centrum Nauki i realizowanym w Instytucie Ochrony Przyrody PAN został rozstrzygnięty.
Laureatką konkursu została dr Nermeen Raffat Mahmoud Hussein Amer.  
Pani Raffat Mahmoud Hussein Amer rozpocznie pracę w IOP PAN na stanowisku adiunkta.

 

NOWA PUBLIKACJA 15 06 2022

Dwa blisko spokrewnione gatunki obcych roślin w Europie, Impatiens glandulifera oraz I. balfourii, charakteryzują się podobnym tempem wzrostu i zdolnościami reprodukcyjnymi. Co więcej, obie rośliny są bardzo atrakcyjne dla zapylaczy. Jednak tylko I. glandulifera jest wysoce inwazyjnym gatunkiem obcym w Europie, podczas gdy I. balfourii jest inwazyjny jedynie lokalnie. W artykule zostały przedstawione wyniki badań, w których testowaliśmy czy sukces obu gatunków zależy od presji, jaką wywierają na oba gatunki ich naturalni wrogowie. Badania prowadzono na poletku doświadczalnym, gdzie oceniano uszkodzenia liści badanych roślin oraz presję ze strony szkodników. Jednocześnie, w komorze klimatycznej, testowano presję ze strony wspólnego wroga obu gatunków, chrakteryzującego się szerokim spektrum pokarmowym – ślimaka z rodzaju Cepaea. Badania objęły ponadto ocenę możliwość krzyżowania się obu gatunków. Takie mieszańce mogłyby przyczynić się do zwiększenia inwazyjności I. balfourii.

Najberek K., Solarz W., Gąsienica-Staszeczek M. et al. 2022. Role of enemy release and hybridization in the invasiveness of Impatiens balfourii and I. glandulifera. Journal of Plant Research.

Link do artykułu: https://link.springer.com/article/10.1007/s10265-022-01398-5

 

NOWA PUBLIKACJA 13 06 2022

NIE TYLKO ZMIENIAJĄCY SIĘ KLIMAT I DRAPIEŻNIKI ZAGRAŻAJĄ ŻYCIU WAŻEK – NAJNOWSZE WYNIKI BADAŃ POLSKO-SZWEDZKIEGO ZESPOŁU 

Słowo „pasożyt” nie wzbudza pozytywnych skojarzeń – jak bowiem ciepło myśleć o organizmach, które samemu czerpiąc korzyści przynoszą straty swym żywicielom lub gospodarzom? Nie zmienia to faktu, że pasożytnictwo jest jedną z najczęstszych interakcji międzygatunkowych i występuje u wszystkich grup organizmów. Infekcje pasożytnicze mogą mieć różne konsekwencje dla gospodarzy-żywicieli, od przejściowej łagodnej choroby, aż do śmierci. Dzieje się tak poprzez zmiany w fizjologii gospodarza, spowodowane m.in. uszkodzeniem jego tkanek.

„Wysoka częstość infekcji może mieć również wpływ na liczebność populacji żywiciela, a nawet doprowadzić do jej wyginięcia. Ma to miejsce zwłaszcza, gdy osobniki mają niską odporność lub w przypadku, gdy pasożyt jest wysoce zakaźny. Dodatkowym czynnikiem sprzyjającym zakażeniu może być stres doświadczany przez potencjalnych żywicieli, który pośrednio powoduje spadek ich odporności i „otwarcie wrót” dla kolejnych chorobotwórczych organizmów” - tłumaczy dr hab. Szymon Śniegula z Instytutu Ochrony Przyrody PAN w materiale przesłanym PAP.

Nic więc dziwnego, że greckie słowo parasitos, od którego pochodzi termin „pasożyt” oznacza dosłownie „spożywający przy stole innego”. Jest to więc wrogie i jednostronne współbiesiadnictwo, które znacznie obniża jakość życia żywiciela.

O skomplikowanej relacji pasożyt-gospodarz w świecie owadów donoszą badania prowadzone przez zespół naukowców z Instytutu Ochrony Przyrody PAN, Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Uniwersytetu w Lund. Badaczom udało się po raz pierwszy przedstawić zapis zakażenia mikrosporydiami u larw ważki tężnicy wytwornej (Ischnura elegans), hodowanej w warunkach laboratoryjnych – gatunku modelowego do badań ekologicznych i ewolucyjnych. Więcej …

Pełny opis artykułu:

Andrzej Antoł, Anna Maria Labecka, J. I. Ronny Larsson, Szymon Sniegula 2022 ‘First Record of Microsporidia Infection in the Damselfly Ischnura elegans Larvae: Temperature and Predator Cue Effects on the Host’s Life History’ Diversity 14(6), 428.

DOI: https://doi.org/10.3390/d14060428

,,Nauka w Polsce'' o prowadzonych badaniach:  https://tinyurl.com/4uva535u

 

SEMINARIUM IOP PAN 07 06 2022

Zapraszamy na seminarium Instytutu Ochrony Przyrody PAN, które odbędzie się w najbliższy czwartek 09.06.2022, o godz. 12.tej, on-line na platformie Teams.

Naszym prelegentem będzie mgr Carlos Bautista (IOP PAN), który przedstawi referat (w języku angielskim) zatytułowany: 

"Naturalne i antropogeniczne czynniki wpływające na występowanie szkód powodowanych przez niedźwiedzie"

Będzie to wystąpienie próbne przed obroną doktoratu.

Link do seminarium IOP PAN 09.06.2022 r.

Serdecznie zapraszamy!

 

SEMINARIUM IB PAN 03 06 2022

Zapraszamy na seminarium Instytutu Botaniki PAN, które odbędzie się 7 czerwca 2022 r. (wtorek), o godzinie 10:00. Podczas seminarium dr hab. Grzegorz Worobiec, dr hab. Marcin Piątek oraz dr hab. Elżbieta Worobiec wygłoszą referat:
Szaferomyces pliocenicus gen. et sp. nov. z późnego pliocenu Mizernej (Polska) – pierwszy kopalny szczątek mączniaków prawdziwych (Erysiphaceae)?

Seminarium odbędzie się za pośrednictwem platformy MS Teams.

Link do spotkania:

Seminarium IB PAN 7 czerwca 2022

 

SEMINARIUM IOP PAN 02 06 2022

Szanowni Państwo,

Zapraszamy na seminarium Instytutu Ochrony Przyrody PAN, które odbędzie się w najbliższy wtorek 07.06.2022, o godz. 12.tej, on-line na platformie Teams.

Tym razem będziemy mieli przyjemność wysłuchać dwóch prelegentów:

1. Mgr Maciej Bonk (IOP PAN) wygłosi referat zatytułowany “Wpływ antropogenicznych przekształceń rzek na rozmieszczenie i biologię inwazyjnego raka pręgowatego Orconectes limosus Rafinesque”,

2. Mgr Wojciech Krztoń (IOP PAN) wygłosi referat zatytułowany „Zmiany różnorodności funkcjonalnej zooplanktonu jako odpowiedź na zakwity sinicowe”.

Link do seminarium IOP PAN 07.06.2022 r.

Serdecznie zapraszamy!

 

NOWA PUBLIKACJA 19 05 2022

testRozbieżne czy zbieżne? Znaczenie i rozkład przestrzenny usług ekosystemów z punktu widzenia profesjonalistów zajmujących się ochroną przyrody i liderów lokalnych.

Koncepcja usług ekosystemowych jest szeroko stosowana w nauce i polityce dotyczącej ochrony przyrody. Partycypacyjne mapowanie usług ekosystemowych powstało jako metoda umożliwiająca ujawnienie różnych perspektyw, wiedzy, potrzeb i wartości i uwzględnienie ich w procesach decyzyjnych dotyczących ochrony przyrody i planowania przestrzennego.

Wyniki badań, opublikowane przez Agatę Pietrzyk-Kaszyńską i Agnieszkę Olszańską z naszego Instytutu wraz ze współpracownikami z projektu LINKAGE, dostarczają nowych informacji na temat tego, w jaki sposób różne grupy interesariuszy rozumieją i interpretują koncepcję usług ekosystemowych.

Wyniki projektu wskazują, że rozumienie koncepcji usług ekosystemowych oraz ich priorytetyzacja są podobne w obu badanych grupach (specjalistów ochrony przyrody oraz lokalnych liderów, aktywistów). Zarówno eksperci, jak i przedstawiciele lokalnych społeczności wskazywali podobne usługi ekosystemowe jako najważniejsze z punktu widzenia jakości życia społeczności lokalnej. Obie grupy miały trudności z konceptualizacją pojęcia usług ekosystemowych oraz z identyfikacją obszarów dostarczających te usługi. Tak eksperci, jak i liderzy lokalni podczas mapowania usług ekosystemowych wykorzystywali zarówno swoją wiedzę (fakty), jak i wartości, którymi się kierują.

Publikacja dostarcza również informacji na temat praktycznych aspektów organizowania warsztatów mapowania poprzez szereg wskazówek, z których najważniejsza dotyczy wielkości obszaru badań – zbyt duże obszary są nieodpowiednie dla partycypacyjnego mapowania usług ekosystemowych.

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0264837722002204?dgcid=author

 

SEMINARIUM PTH 16 05 2022

Zarząd Oddziału Krakowskiego Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego serdecznie zaprasza na seminarium naukowe, które odbędzie się w dniu 20 maja 2022 roku w sali konferencyjnej Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie, al. Mickiewicza 33 o godz. 13.00. W ramach spotkania zaprezentowane zostaną 2 referaty. Szczegóły w ZAPROSZENIU.

 

SEMINARIUM IOP PAN 10 05 2022

Szanowni Państwo,

zapraszamy na seminarium Instytutu Ochrony Przyrody PAN, które odbędzie się w najbliższy czwartek 12.05.2022, o godz. 12.tej, on-line na platformie Teams.

Naszym prelegentem będzie mgr Zuzanna Jagiełło (Katedra Zoologii, Uniwesytet Przyrodniczy w Poznaniu), która przedstawi referat zatytułowany: "Materiały antropogeniczne a ptaki: budowa gniazda i biologia lęgowa w zurbanizowanym świecie".

Link do seminarium IOP PAN 12.05.2022 r.

Serdecznie zapraszamy!

 

SEMINARIUM IB PAN 06 05 2022

Zapraszamy na seminarium IB PAN, które odbędzie się 10 maja 2022 r. (wtorek), o godzinie 10:00. Podczas seminarium dr Błażej Ślązak wygłosi referat:  Transkryptomika krok po kroku na przykładzie badań mechanizmów obronnych fiołka wonnego.

Seminarium odbędzie się za pośrednictwem platformy MS Teams.

Link do seminarium: Seminarium IB PAN 10.05.2022

 

ZAKWITY GLONÓW I SINIC 06 05 2022

testJednym z głównych powodów zwiększonego obciążenia ekosystemów wodnych związkami azotu i fosforu jest wciąż rosnąca populacja ludzka. Nadmierny dopływ tych pierwiastków do zbiorników wodnych prowadzi do ich hipereutrofizacji. Wzbogacenie wód związkami azotu i fosforu sprzyja nadmiernej produkcji i niekontrolowanemu wzrostowi makroglonów i sinic, co prowadzi do powstawania szkodliwych zakwitów wody. Silny wzrost biomasy glonów i sinic powoduje problemy środowiskowe i społeczne.

Tu można przeczytać o zakwitach glonów i sinic:
https://publuu.com/flip-book/23446/76538

 

SEMINARIA INOŚ UJ 06 05 2022

Zapraszamy na seminaria Instytutu Nauk o Środowisku - Uniwersytet Jagielloński.

Najbliższe seminarium odbędzie się 10 maja 2022 r. Więcej informacji TUTAJ

Link do seminarium: click here to access seminar

 

NOWA PUBLIKACJA 04 05 2022

"Żyjąc wysoko i z ryzykiem: wyzwanie dla ochrony niedźwiedzi andyjskich"

Niedźwiedzie andyjskie są jedynym gatunkiem niedźwiedzi w Ameryce Południowej, żyjącym wyłącznie w Andach. Niedźwiedzie andyjskie mogą zamieszkiwać krajobrazy obejmujące zarówno lodowce i wysokogórskie łąki na wysokości nawet do 4750 m n.p.m., jak również górskie i amazońskie lasy tropikalne na wysokości zaledwie kilkuset metrów.

Nowo opublikowane wyniki badań międzynarodowego zespołu naukowców (do którego należą Carlos Bautista Leon i Nuria Selva z naszego Instytutu) wyjaśniają zależność andyjskich niedźwiedzi od siedlisk położonych na dużych wysokościach. Badanie wykazało, że niedźwiedzie andyjskie zamieszkują głównie w strefach położonych na dużych wysokościach, w tym na grzbietach górskich i w dolinach. Większość z tych obszarów jest raczej niedostępna, dzięki czemu zapewnia niedźwiedziom pożywienie i schronienie. Jednakże, nawet te pozornie niedostępne obszary są zagrożone przez antropopresję i zmiany klimatyczne. Okazuje się, że głównym zagrożeniem dla niedźwiedzi andyjskich jest ekspansja człowieka, wkraczającego z uprawami i zwierzętami gospodarskimi w siedliska niedźwiedzi.

Wyniki badań wskazują, że w południowo-wschodnim Peru obszar zajmowany przez niedźwiedzie andyjskie skurczył się o połowę w ciągu ostatniego stulecia, a na 45% obszaru, na którym obecnie żyją niedźwiedzie, istnieje ryzyko konfliktu z ludźmi. Oznacza to, że niektóre siedliska mogą stanowić dobre warunki do życia dla niedźwiedzi, ale mogą też działać jak „pułapki”, ponieważ tam właśnie istnieje najwyższe ryzyko śmierci w wyniku kłusownictwa. Około 40% obszaru występowania niedźwiedzi andyjskich w południowo-wschodnim Peru znajduje się w granicach parków narodowych i innych obszarów chronionych, jednak aż jedna czwarta tego terenu jest również zagrożona konfliktami. Obecność zwierząt hodowlanych na obszarach chronionych jest dobrze udokumentowana w różnych krajach andyjskich i stanowi istotny problem dla ochrony niedźwiedzi andyjskich.

W opracowaniu zaproponowano powiększenie obszarów chronionych oraz wdrożenie specjalnego programu mającego na celu ograniczenie strat powodowanych przez niedźwiedzie i inne dzikie zwierzęta w inwentarzu żywym i w plonach.

Link do artykułu: https://doi.org/10.1016/j.gecco.2022.e02112

 

NOWA PUBLIKACJA - INWAZYJNE GATUNKI OBCE JAKO REZERWUARY PATOGENÓW 04 05 2022

Żywiciele roślin i zwierząt odgrywają ważną rolę jako wektory niebezpiecznych patogenów i pasożytów, jednak wiedza na temat związków między żywicielami a patogenami jest wciąż ograniczona. Aby wypełnić tę lukę, zespół badaczy kierowany przez dr Kamila Najberka z naszego Instytutu, przy użyciu źródeł internetowych zebrał informacje o patogenach przenoszonych przez 118 inwazyjnych gatunków obcych w Europie (60 roślin i 58 zwierząt). Na podstawie tego zbioru danych określono najważniejsze grupy patogenów i najbardziej zainfekowanych gospodarzy. Wyniki badań opublikowane w najnowszym numerze czasopisma Ecological Indicators wskazują na to, że najliczniej występującymi patogenami były bakterie Xylella fastidiosa u roślin i wirus wścieklizny u zwierząt. Najbardziej porażonymi żywicielami były: ambrozja bylicolistna Ambrosia artemisiifolia i szop pracz Procyon lotor.

Największą liczbę gatunków patogenów przenosiły żywiciele wprowadzeni nieumyślnie oraz żywiciele wprowadzeni z Ameryki Północnej. Stwierdzono również, że największa liczba publikacji na temat patogenów dotyczyła żywicieli ważnych z punktu widzenia człowieka, natomiast przenoszenie patogenów przez innych żywicieli było słabo zbadane.

Link do artykułu: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1470160X22003508#!

 

REKRUTACJA NA STANOWISKO MANAGERA ADMINISTRACYJNEGO W PROJEKCIE ECOPOND 04 05 2022

Instytut Ochrony Przyrody PAN w Krakowie poszukuje pracownika na stanowisko Managera Administracyjnego w wymiarze pełnego etatu na czas określony w projekcie ECOPOND 2019/34/H/NZ8/00683: Ekologia zbiorników słodkowodnych w kontekście wpływu działalności człowieka i regionu geograficznego – DNA środowiskowe i nie tylko, finansowanym ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2014–2021 (Fundusze Norweskie) i realizowanym w ramach konkursu GRIEG, którego operatorem jest Narodowe Centrum Nauki (w ramach Programu pn. Badania Podstawowe). Więcej informacji w OGŁOSZENIU.

 

NOWY PROJEKT! 22 04 2022

testTeresa Berezowska-Cnota z naszego Instytutu wraz ze Svitlaną Kudrenko z Frankfurckiego Towarzystwa Zoologicznego po raz drugi zostały laureatkami Research and Conservation Grants, ufundowanego przez International Association for Bear Research and Management. Celem projektu jest przeprowadzenie pierwszego systematycznego monitoringu genetycznego niedźwiedzi brunatnych na terenie Karpat Ukraińskich i uzyskanie wiarygodnych oszacowań liczebności lokalnej populacji. Tym razem zespół otrzymał finansowanie na realizację drugiego etapu projektu. W pierwszym (w roku 2021), wykorzystując metody nieinwazyjne zebrano próby sierści i kału pochodzące od niedźwiedzi brunatnych zasiedlających Karpaty Ukraińskie. Ponadto, nawiązano współpracę z Czarnobylskim Radiacyjno-Ekologicznym Rezerwatem Biosfery, co zaowocowało przeprowadzeniem monitoringu w Czarnobylskiej Strefie Wykluczenia i zebraniem dodatkowych prób z tego obszaru. Zgromadzony materiał zostanie poddany analizom genetycznym w laboratorium Instytutu Ochrony Przyrody PAN w ramach projektu ‘Straddling bears: local population size and habitat suitability in a transboundary brown bear population hotspot in the Ukrainian Carpathians’.

International Association for Bear Research and Management

 

NOWY ZESZYT CZASOPISMA "CHROŃMY PRZYRODĘ OJCZYSTĄ" WIOSNA, 2022! 13 04 2022

testSerdecznie polecamy i zachęcamy do zapoznania się z najnowszym numerem kwartalnika Chrońmy Przyrodę Ojczystą” wiosna, 2022! Wraz z pierwszym tegorocznym zeszytem wszystkie treści czasopisma będą udostępnione online. Więcej ....

ŻYCZENIA WIELKANOCNE 13 04 2022

testZ okazji zbliżających się Świąt Wielkanocnych życzymy Państwu,

aby Święta dały radość, a każda chwila spędzona w gronie rodziny i przyjaciół była szczególnie świąteczna.

Niech towarzyszy Państwu zdrowie, świąteczny stół będzie pełen smakołyków, a pogoda pozwoli na podziwianie budzącej się wiosny.

Dyrekcja Instytutu Ochrony Przyrody PAN

Źrodło zdjęcia: pixabay.com


SEMINARIUM ISEZ PAN 04 04 2022

Zapraszamy na seminarium Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN, które odbędzie się on line w środę 6 kwietnia 2022 r. o godzinie 10:00. Wykład zatytułowany „Zachowania godowe wojsiłek w eocenie i dziś” przedstawi prof. dr hab. Ewa Krzemińska (ISEZ PAN).

Link do spotkania online w aplikacji Microsoft Teams:

Seminarium ISEZ PAN 06.04.2022 r.

 

KONKURS NA STANOWISKO POST-DOC W PROJEKCIE OPUS 17 01 04 2022

Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w Krakowie ogłasza konkurs na stanowisko post-doc w projekcie Opus 17, (grant no. 2019/33/B/NZ8/00521), “Integrating effects of anthropogenic and natural stressors across the organism's life cycle” finansowanym przez Narodowe Centrum Nauki.

Więcej informacji w OGŁOSZENIU (PL), (EN).

 

NOWA PUBLIKACJA 31 03 2022

Prof. T. Fleituch and Prof. J. Smykla z naszego Instytutu są współautorami pracy na temat mikroorganizmów zasiedlających rozkładającą się ściółkę i wpływających na obieg węgla w rzekach oraz przylegających strefach łęgowych. Do badań mających na celu ilościowe określenie immobilizacji składników odżywczych użyto standaryzowanego podłoża materii organicznej o niskiej zawartości biogenów (paski bawełny). Badania przeprowadzono na 100 sparowanych rzekach i strefach łęgowych reprezentujących 11 typów biomów na całym świecie. Wykazano, że dopływ i immobilizacja egzogennych składników odżywczych są krytycznymi punktami kontroli rozkładu materii organicznej.

COSTELLO, David M., i inn. Globalne trendy i kontrolowanie immoblizacji biogenów w rozkładającej się celulozie w ekosystemach rzecznych. Global Biogeochemical Cycles, 2022, e2021GB007163.

Link: https://doi.org/10.1029/2021GB007163

 

SEMINARIA INOŚ UJ 29 03 2022

testZapraszamy na seminaria Instytutu Nauk o Środowisku - Uniwersytet Jagielloński.

Najbliższe seminarium odbędzie się 31 marca 2022 r. Więcej informacji TUTAJ

Link do seminarium: click here to access seminar

 

 

 

NOWA PUBLIKACJA 25 03 2022

Rozwój populacji ludzkiej w znacznym stopniu uzależniony jest od dostępności wody. Zapotrzebowanie to często zaspokajane jest poprzez budowę zbiorników zaporowych, które gromadzą wodę pitną wykorzystywaną również do irygacji pól uprawnych czy hodowli zwierząt. Dodatkową korzyścią płynącą z budowy zbiorników zaporowych jest możliwość wykorzystania ich jako odnawialnego źródła energii. Jednakże, pomimo wielu zalet, konstrukcja zapór niesie ze sobą również szereg negatywnych konsekwencji takich jak znaczne zmiany w krajobrazie, przerywanie ciągłości rzek będących korytarzem migracyjnych dla ryb, a także modyfikacje cyklów biogeochemicznych w środowisku naturalnym. Ekosystemy zbiorników zaporowych, podobnie jak wszystkie ekosystemy słodkowodne, są niezwykle wrażliwe na zmiany w środowisku oraz na zmiany klimatyczne. Wojciech Krztoń, Edward Walusiak oraz Elżbieta Wilk-Woźniak z naszego Instytutu przeprowadzili badania globalnych wzorców prognozowanego wzrostu średniej rocznej temperatury i ich możliwych konsekwencji dla ekosystemów zbiorników zaporowych. Autorzy przeanalizowali trzy scenariusze wzrostu temperatury: RCP (representative concentration pathway) 4.5, 6.0 i 8.5 dla 14 551 lokalizacji zbiorników zaporowych na całym Świecie dla okresu 2061 - 2080. Badania wykazały, że średni wzrost temperatury w lokalizacjach zbiorników zaporowych wyniesie 3.06 – 4.74 °C od stanu obecnego, a najwyższy zanotowany będzie dla zbiorników zlokalizowanych w wysokich szerokościach geograficznych półkuli północnej, oraz około 20⁰ szerokości geograficznej na półkuli południowej. Wzrost temperatury będzie miał liczne konsekwencje dla funkcjonowania ekosystemów zbiorników zaporowych, takie jak wydłużenie okresu stratyfikacji termicznej, czy zwiększona produkcja biomasy glonów eukariotycznych i sinic. Prowadzić to może do drastycznego pogorszenia się jakości wody, a także do zwiększonej emisji metanu ze zbiorników zaporowych.

Link do artykułu (50-dniowy beezpłatny dostęp): https://authors.elsevier.com/a/1eoV7B8ccuhPt

 

NOWA PUBLIKACJA 24 03 2022

Dr Magdalena Lenda z naszego Instytutu jest współautorką artykułu o wpływie mediów społecznościowych na ochronę przyrody. W artykule zebraliśmy popularną literaturę oraz artykuły naukowe aby zbadać wpływ mediów społecznościowych na ochronę przyrody. Na tej podstawie opisujemy, że media społecznościowe mogą nasilać zachowania proekologiczne wśród społeczeństwa, zwiększać finansowanie ochrony i zachęcać do zmian w polityce. Z drugiej strony media społecznościowe mogą przyczyniać się do eksploatacji gatunków i nielegalnego handlu, powodować wzrost turystyki na obszarach chronionych i utrwalać dezinformację. Odnosimy też pozytywne i negatywne skutki mediów społecznościowych do zjawisk psychologicznych. Praca ukazała się w otwartym dostępie w czasopiśmie FACETS:

Link do artykułu: https://doi.org/10.1139/facets-2021-0112

 

NOWA PUBLIKACJA 24 03 2022

Maciej Bonk, Antoni Amirowicz (2022). The body condition of invasive crayfish Faxonius limosus (Raf., 1817) (Decapoda: Cambaridae) is better in small rivers than in dam reservoirs in Central Europe, Environmental Science and Pollution Research.

Hydrotechniczne przekształcenia rzek wpływają na występowanie i biologię organizmów. Jedną z cech osobników informującą o tym jak korzystają one z zasobów troficznych jest ich kondycja, czyli związek masy ciała z długością. W pracy, której autorami są Maciej Bonk i Antoni Amirowicz z naszego Instytutu, omówiono różnice w kondycji inwazyjnych raków pręgowatych Faxonius (Orconectes) limosus żyjących w rzekach oraz w wybudowanych na nich zbiornikach zaporowych. Zbiorniki wpływają pozytywnie na rozmieszczenie raków pręgowatych umożliwiając im kolonizację niedostępnych wcześniej górnych odcinków cieków wyżynnych, ale zdają się oferować gorsze dla nich warunki troficzne. Świadczy o tym niższa kondycja osobników odławianych w zbiornikach. Badania przeprowadzono u podnóża Gór Świętokrzyskich.

SEMINARIUM ISEZ PAN 24 03 2022

Zapraszamy na seminarium Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN, które odbędzie się on line w środę 30 marca 2022 r. o godzinie 10:00. Wykład zatytułowany „Jak borsuk kształtuje bioróżnorodność?” przedstawią dr Przemysław Kurek (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) i mgr inż. Łukasz Piechnik (Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN).

Link do spotkania online w aplikacji Microsoft Teams:

Seminarium ISEZ PAN 30.03.2022 r.

 

OBRONA ROZPRAWY DOKTORSKIEJ 18 03 2022

Dyrektor Instytutu Ochrony Przyrody PAN uprzejmie informuje, że w dniu 22 marca 2022 roku o godz. 1100
w Instytucie Ochrony Przyrody PAN w Krakowie al. Mickiewicza 33 odbędzie się

publiczna obrona rozprawy doktorskiej mgr inż. Marcina Matyska

Tytuł rozprawy:

Presja drapieżnicza na sztuczne gniazda imitujące lęgi jarząbka w warunkach Tatrzańskiego Parku Narodowego

W obronie można uczestniczyć po zalogowaniu się na stronę: tutaj

Więcej informacji w zawiadomieniu.

 

OBRONA ROZPRAWY DOKTORSKIEJ 18 03 2022

Dyrektor Instytutu Ochrony Przyrody PAN uprzejmie informuje, że w dniu 22 marca 2022 roku o godz. 900
w Instytucie Ochrony Przyrody PAN w Krakowie al. Mickiewicza 33 odbędzie się

publiczna obrona rozprawy doktorskiej mgr inż. Joanny Kosiby

Tytuł rozprawy:

„Sinice jako czynniki wpływające na zespoły orzęsków w płytkich zbiornikach wodnych" („Cyanobacteria as drivers of Ciliata assemblages in shallow inland waters”)

W obronie można uczestniczyć po zalogowaniu się na stronę:  tutaj

Więcej informacji w zawiadomieniu.

 

SEMINARIUM IOP PAN 16 03 2022

Zapraszamy na kolejne seminarium Instytutu Ochrony Przyrody PAN, które odbędzie się w czwartek 17.03.2022, o godz. 10.tej, on-line na platformie Teams.

Naszym prelegentem będzie mgr inż. Marcin Matysek (IOP PAN), który przedstawi referat zatytułowany:
"Presja drapieżnicza na sztuczne gniazda imitujące lęgi jarząbka Tetrastes bonasia w warunkach Tatrzańskiego Parku Narodowego". Będzie to prezentacja przed obroną doktoratu.

Link do seminarium

Serdecznie wszystkich zapraszamy!

 

NOWA PUBLIKACJA 15 03 2022

Marchowski D., Flis A., Gwiazda R., Kavetska K. M., Wysocki D. The dominant species of piscivorous bird does not adversely affect fishery in the lagoons of the southern Baltic Sea. The European Zoological Journal (2022).

Wpływ ptaków rybożernych na połowy rybackie był i jest ciągle żywym tematem nie jednej społecznej debaty i dlatego właśnie ważne jest, aby argumenty w tej debacie miały podstawy naukowe. Flagowym przykładem dobrze zbadanego gatunku konfliktowego jest kormoran (Phalacrocorax carbo), jednakże na niektórych obszarach to nurogęś (Mergus merganser) występuje znacznie liczniej i może być gatunkiem mającym potencjalnie duży wpływ na gospodarkę rybacką. Adam Flis i Robert Gwiazda z naszego Instytutu są współautorami artykułu prezentującego wyniki badań nad zagadnieniem: Czy duże stada zimujących nurogęsi wpływają na połowy rybackie w przymorskich zalewach południowego Bałtyku?

Link do pełnego artykułu: https://doi.org/10.1080/24750263.2022.2040620

 

NOWA PUBLIKACJA 10 03 2022

W styczniu 2022 r. rząd Grecji, jako pierwszy w Europie, nadał sześciu dużym obszarom górskim objętym programem Natura 2000 status obszarów objętych ścisłą ochroną z zakazem budowy dróg. Dzięki temu ten wyjątkowy obszar będzie skutecznie chroniony przed dalszą fragmentacją i degradacją. Obszary bez dróg powinny zostać włączone do sieci Natura 2000 w ramach zobowiązania do ochrony 30% powierzchni do 2030 r., określonego w Europejskiej Strategii na Rzecz Bioróżnorodności.

W "Science" został opublikowany list dotyczący tego zagadnienia, którego współautorem jest Nuria Selva Fernandez z naszego Instytutu. Link: https://www.science.org/doi/epdf/10.1126/science.abo2014

 

SEMINARIUM IOP PAN 10 03 2022

Zapraszamy na kolejne seminarium Instytutu Ochrony Przyrody PAN, które odbędzie się w najbliższy wtorek 15.03.2022, o godz. 12.tej, on-line na platformie Teams.

Naszym prelegentem będzie dr Ghulam Nabi (IOP PAN), który przedstawi referat zatytułowany: "Long-term physiological responses to anthropogenic impacts in fresh-water cetaceans".

Link do seminarium

Serdecznie wszystkich zapraszamy!

 

KSIĄŻKI I CZASOPISMA DO ROZDANIA 07 03 2022

Szanowni Państwo,

Instytut Ochrony Przyrody PAN ma do rozdania papierowe wersje następujących książek i czasopism:

 

1. Przewodniki metodyczne

a)      Monitoring gatunków roślin. Części: I, II, III, GIOŚ

b)     Monitoring gatunków zwierząt. Części: I, II, III, IV, GIOŚ

c)      Monitoring siedlisk przyrodniczych. Części: III, IV GIOŚ

Wersja elektroniczna na stronie: http://siedliska.gios.gov.pl/pl/publikacje/przewodniki-metodyczne

2. Biuletyn Monitoringu Przyrody. GIOŚ: Nr: 6, 7, 14, 16, 19

Wersja elektroniczna na stronie: http://siedliska.gios.gov.pl/pl/publikacje/biuletyn-monitoringu-przyrody

4. Mówić o przyrodzie. Zintegrowana wizja przyrody. Podręcznik dla studentów. Praca zbiorowa. 2001. Wyd IOP PAN, ISF, IB PAN, ISBN 83-901236-7-3

Darmowe egzemplarze można odbierać osobiście w Bibliotece Instytutu Ochrony Przyrody  PAN, parter (wejście od strony parkingu), al. A. Mickiewicza 33 w Krakowie we wtorki w godz. 9:00 - 11:00 oraz w czwartki w godz. 12:00 - 14:00.

Wysyłka po wcześniejszym uzgodnieniu pisząc na adres chronmy@iop.krakow.pl

Zapraszamy!

 

SEMINARIUM IB PAN 07 03 2022

Zapraszamy na seminarium Instytutu Botaniki PAN, które odbędzie się 8 marca 2022 r. (wtorek), o godzinie 10:00. Podczas seminarium dr hab. Beata Paszko wygłosi referat: ,,Znaczące zmiany w taksonomii rodzaju Calamagrostis s.l. (Poaceae) we florze Chin''

Link do spotkania: SEMINARIUM IB PAN 08.03.2022

 

NOWA PUBLIKACJA 03 03 2022

Niewiele badań dotyczy interaktywnego wpływu czynników ekologicznych na reakcje fizjologiczne u dzikich zwierząt. Prawie wszystkie z dotychczasowych badań były krótkoterminowe i nie obejmowały manipulacji eksperymentalnych, co ogranicza naszą zdolność do zrozumienia, w jaki sposób zmiany klimatu wpłyną na naturalne populacje. Korzystając z 10-letniego eksperymentu obejmującego manipulację wielkością lęgu u dzikich sikor modraszek Cyanistes caeruleus, zbadano wpływ warunków pogodowych i konkurencji wewnątrz gniazdowej na masę ciała i rozmiar strukturalny (długość skoku) piskląt tuż przed ich wylotem z gniazda. Wieloośrodkowy zespół autorski, którego członkiem jest dr Rafał Martyka z naszego Instytutu stwierdził, że zmienność masy ciała piskląt w 14 dniu po wykluciu tłumaczy interaktywny efekt między średnią temperaturą otoczenia doświadczaną w okresie rozwoju piskląt a eksperymentalnym powiększeniem wielkości lęgu. W lęgach kontrolnych (niepowiększonych) masa ciała piskląt była skorelowana z temperaturą w sposób nieliniowy (kwadratowy) z punktem wierzchołkowym (maksymalna masa ciała) na poziome ok. 13°C. Natomiast w lęgach powiększonych masa ciała piskląt stale wzrastała (również nieliniowo) wraz ze wzrostem temperatury. Wyniki te podkreślają znaczenie jaki ma wpływ warunków odchowu potomstwa i innych czynników środowiskowych podczas wzrostu piskląt w badaniach nad znaczeniem środowiska we wczesnym okresie życia na kondycję organizmu.

Link do artykułu: https://doi.org/10.1186/s12983-022-00456-x.

 

SEMINARIUM IOP PAN 28 02 2022

Szanowni Państwo,

Zapraszamy na kolejne seminarium Instytutu Ochrony Przyrody PAN, które odbędzie się w najbliższy piątek 04.03.2022, o godz. 12.tej, on-line na platformie Teams.

Naszą prelegentką będzie mgr Joanna Kosiba (IOP PAN), która przedstawi referat zatytułowany: "Sinice jako czynniki wpływające na zespoły orzęsków w płytkich zbiornikach wodnych".

Link do seminarium

Serdecznie wszystkich zapraszamy!

 

SOLIDARNI Z UKRAINĄ CОЛІДАРНІ З УКРАЇНОЮ 25 02 2022

testW związku z bezprawnym atakiem wojsk Federacji Rosyjskiej na Ukrainę i trwającą tam od 23 lutego wojną solidaryzujemy się z wszystkimi mieszkańcami i obywatelami Ukrainy dotkniętymi działaniami zbrojnymi oraz atakami na ludność cywilną. Sprzeciwiamy się prowadzeniu wojny, która zawsze powoduje śmierć i cierpienie niewinnych ludzi.

Każda agresja wymaga potępienia, a każde cierpienie – pomocy. Słowa pomagają, ale potrzebne jest też działanie.

Tu linki do miejsc w Krakowie gdzie uchodźcy z Ukrainy mogą szukać pomocy/
Нижче наведено посилання на місця в Кракові, куди біженці з України можуть звернутися за допомогою:

https://www.krakow.pl/aktualnosci/257446,26,komunikat,dzialania_podejmowane_przez_krakow_na_rzecz_spolecznosci_ukrainskiej.html

https://krakow.tvp.pl/58718914/infolinia-dla-ukraincow-szukajacych-schronienia-w-malopolsce (12 210 20 02 Infolinia dla Ukraińców szukających schronienia w Małopolsce/Гаряча лінія для Yкраїнців, які шукають притулок у Малопольщі)

https://otwarty.krakow.pl/centrum_wielokulturowe/250873,artykul,o_punkcie.html

https://www.facebook.com/PIO.KRK/

https://u-work.pl/nasze-dzialania/punkt-informacyjny-dla-obcokrajowcow/

Miasto Kraków organizuje też zbiórkę darów rzeczowych i finansowych zorganizowaną na prośbę Mera Lwowa https://www.krakow.pl/aktualnosci/257555,26,komunikat,zbiorka_dla_lwowa.html.

Jesteśmy razem. Solidarni.

 

NOWA PUBLIKACJA 22 02 2022

testBrak przyjaznych dla środowiska przepisów dotyczących obszarów przybrzeżnych utrudnia czerpanie istotnych korzyści, jakie wieloryby i inne walenie mogą przynosić społeczeństwu.

Martwe walenie wyrzucane na brzeg są obecne powszechnie od czasu gdy wyewoluowały 50 milionów lat temu. Ciała martwych wielorybów, delfinów i innych waleni są wyrzucane na brzeg na całym świecie, grupach lub jako pojedyncze osobniki, przynoszone przez prądy morskie. Padlina tych dużych zwierząt odgrywa kluczową rolę w ekosystemach przybrzeżnych, zwłaszcza poprzez dostarczanie ogromnych ilości składników odżywczych dzikim zwierzętom zamieszkującym te obszary. Niektóre gatunki, takie jak amerykańskie kondory, wyspecjalizowały się w konsumpcji tego obfitego zasobu. Dzięki padlinożerności i innym procesom naturalnym oddziaływanie padliny waleni może rozszerzyć się z lądu na otwarty ocean. Pod wodą skutki obecności padliny wielorybów mogą być widoczne nawet po kilkudziesięciu latach od śmierci walenia. W szczególności, obecność padliny wielorybów wiąże się z procesami ekologicznymi, które zachodzą na styku ekosystemów lądowych i wodnych. Ludzie, nie tylko Homo sapiens, również chętnie wykorzystywali wyrzucone na brzeg walenie. Jak wyjaśniają autorzy tego badania (do których należy również Nuria Selva z naszego Instytutu): "Od tysiącleci ludzie zamieszkujący obszary przybrzeżne postrzegali te szczątki jako dar natury, często o głębokich konotacjach duchowych". Od czasów prehistorycznych ludzie pozyskiwali z wyrzuconych na brzeg tusz waleni wysokiej jakości żywność i inne cenne materiały, takie jak mięso i kości. "Pożywienie dostarczane przez walenie było tak cenione, że na mocy ustawy uchwalonej przez Edwarda II w XI wieku, walenie wyrzucone na brzegi Anglii nazywano rybami królewskimi. Co więcej, olej pozyskiwany z tranu był używany jako paliwo do lamp, a kości do wyrobu różnych narzędzi lub tworzenia dzieł sztuki". Wraz ze zmianami w społeczeństwach ludzkich zmieniało się również przeznaczenie padliny. Obecnie konsumpcja waleni jest ograniczona do kilku wspólnot produkujących na własne potrzeby i niektórych krajów, które nadal naruszają międzynarodowe przepisy dotyczące ochrony środowiska. "Obecnie duża część korzyści uzyskiwanych przez ludzi z wyrzuconych na brzeg waleni związana jest z ich wartością naukową i edukacyjną, zarówno in situ, jak i w wielu muzeach, wystawiających szkielety i inne szczątki. Ponadto wzrasta świadomość społeczna i zainteresowanie ekoturystów waleniami wyrzuconymi na brzeg, a także licznymi padlinożercami, łatwymi do obserwowania i fotografowania."

Restrykcyjne przepisy i prześladowania
Badanie wykazało jednak, że większość obszarów przybrzeżnych podlega obecnie restrykcyjnym przepisom, które zobowiązują do szybkiego usuwania martwych waleni. Praktyka ta ma na celu uniknięcie niezadowolenia lokalnych społeczności i branży turystycznej, wynikającego z obecności rozkładających się szczątków i związanych z tym procesem następstwami (np. nieprzyjemnymi zapachami). Niemniej jednak, takie postępowanie nie tylko uniemożliwia padlinie odgrywanie złożonej i niezbędnej roli ekologicznej, ale także ogranicza korzyści, jakie człowiek może z niej czerpać. Z wyjątkiem najbardziej odległych i niezaludnionych wybrzeży, gdzie naturalny rozkład padliny jest nadal możliwy, najczęściej stosowane praktyki utylizacji polegają na jej zakopywaniu, spalaniu i przewożeniu na wysypiska śmieci. Jednak "należy zauważyć, że żadna z tych praktyk nie jest wolna od kosztów, zarówno technicznych, jak i społecznych, ekonomicznych czy ekologicznych". Wreszcie, drastyczny spadek liczebności populacji waleni w epoce wielorybnictwa znalazł odzwierciedlenie w zmniejszonej liczbie waleni wyrzucanych na brzeg. Spadek ten miał z kolei katastrofalne skutki dla ochrony tych gatunków, które były w dużym stopniu uzależnione od wyrzucania padliny na brzeg, np. kondorów.

Nie jesteśmy sami
Czterdzieści procent obecnej populacji ludzkiej - ponad trzy biliony ludzi - żyje na obszarach przybrzeżnych, wywierając tym samym znaczną presję na pozostałe organizmy żyjące w tym środowisku. Obecnie konieczna jest ponowna ocena praktyk i przepisów regulujących usuwanie padliny, aby uczynić je bardziej przyjaznymi dla środowiska. Ponadto, podstawowe znaczenie ma to, aby przepisy te uwzględniały każdy przypadek indywidualnie, gdyż podejmowane działania mogą zależeć od istniejących uwarunkowań ekologicznych i społecznych. Alternatywą dla usuwania padliny i związanej z tym utraty korzyści ekologicznych jest jej przewiezienie do pobliskich rezerwatów morskich lub na obszary mniej zaludnione, albo też umieszczenie jej na wyznaczonych odcinkach plaży, na określony czas i z ograniczonym dostępem ludzi. \"Wstępne dane uzyskane przez nasz zespół badawczy wskazują, że zwierzęta padlinożerne mogą być zaskakująco skuteczne w rozkładaniu ciał małych waleni, więc potencjalne zakłócenia spowodowane rozkładem padliny mogą być jedynie przejściowe. Temat ten zasługuje jednak na dalsze badania uwzględniające różne gatunki i lokalizacje." Naukowcy dobrze wiedzą, że człowiek nie może przetrwać w oderwaniu od przyrody. "Ale nawet jeśliby tak nie było, powinniśmy się zastanowić, czy warto żyć w aseptycznym świecie. Czy nie jesteśmy w stanie zrezygnować z niewielkiej części naszych wybrzeży na rzecz wielu innych gatunków, z którymi dzielimy planetę?\" Wraz z objęciem waleni ochroną prawną i późniejszą, choć powolną, odbudową ich populacji, będziemy musieli opracować strategie, które pomogą zharmonizować ochronę przyrody z potrzebami człowieka. "Połączenie między przyrodą a człowiekiem, a nie rozłączenie, może być źródłem wielorakich korzyści dla nas i dla następnych pokoleń".

Link do artykułu: https://doi.org/10.1016/j.ecoser.2022.101406

Źródło obrazów/Illustration source: www.canva.com

 

NOWA PUBLIKACJA 18 02 2022

O sukcesie lęgowym ptaków decyduje wiele czynników. Rabowanie lęgów przez drapieżniki jest ważnym czynnikiem wpływającym na sukces lęgowy ptaków. Mgr Marcin Matysek oraz dr hab. Robert Gwiazda z naszego Instytutu wraz z badaczami z innych ośrodków przeprowadzili badani, których celem było określenie znaczenia struktury siedliska oraz obecności dróg i szlaków turystycznych na ryzyko drapieżnictwa ptaków zakładających gniazda na ziemi w lasach w Tatrzańskiego Parku Narodowego. W tym celu zastosowano sztuczne gniazda imitujące gniazda jarząbka (Tetrastes bonasia). W sumie 174 sztucznych gniazd zostało rozmieszczonych i monitorowanych w latach 2012–2014 w celu określenia stopnia drapieżnictwa i zmiennych środowiskowych wpływających na poziom rabowania jaj. Dla 98 sztucznych gniazd określono zmienne w dwóch skalach (w promieniu do 5 m i do 100 m od sztucznego gniazda). Struktura drzewostanu (buczyna, bór) nie wpływała na rabowanie jaj w sztucznych gniazdach. Jaja w sztucznych gniazdach były częściej rabowane na stanowiskach o mniejszym udziale paproci i martwych drzew w bezpośrednim sąsiedztwie sztucznych gniazd. Stwierdzono mniejsze rabowanie jaj, gdy sztuczne gniazda znajdowały się w pobliżu dróg i szlaków turystycznych. Tłumaczono to tym, że głównym drapieżnikiem penetrującym gniazda jest kuna leśna (Martes martes), która unika ludzi i raczej nie przebywa blisko dróg i szlaków turystycznych. Średni dobowy wskaźnik drapieżnictwa na sztuczne gniazda był porównywalny z innymi badaniami i wynosił 0,003–0,009 w zależności od roku. Z badań wynika, że większa różnorodność siedlisk oraz obecność dróg i szlaków zwiększa przeżywalność jaj w gniazdach naziemnych na terenie TPN. Wyniki te są potencjalnie ważne dla ochrony kuraków leśnych zarówno w lasach gospodarczych jak i kompleksach leśnych poddanych dużej presji turystycznej.

Matysek M., Gwiazda R., Figarski T., Zięba F., Klimecki M., Mateja R., KrzanP., Piątek G. 2022. What habitat parameters are important for the survival of ground nests in mountain forests? Recommendations for protection of Hazel Grouse Tetrastes bonasia based on an experiment with artificial nests. Bird Study 69: 00-00. https://doi.org/10.1080/00063657.2022.202687

 

SEMINARIUM IOP PAN 17 02 2022

Zapraszamy na seminarium Instytutu Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, które odbędzie się 23 lutego 2022 roku (środa) o godzinie 12:00. Naszym prelegentem będzie dr Guillaume Wos z naszego Instytutu, (https://scholar.google.com/citations?user=Q5jqb6oAAAAJ&hl=en), który wygłosi referat zatytułowany: "Parallel adaptation to an alpine environment in Arabidopsis arenosa''.

Seminarium odbędzie się w języku angielskim, on-line na platformie Teams.

Link do seminarium: Dołącz do seminarium

 

SEMINARIUM IB PAN 11 02 2022

Zapraszamy na seminarium Instytutu Botaniki PAN, które odbędzie się 15 lutego 2022 r. (wtorek) o godzinie 10:00. Podczas seminarium  prof. dr hab. Andrzej Chlebicki, mgr inż. Jarosław Kozak, mgr inż. Mateusz Szar oraz dr inż. Wojciech Spisak wygłoszą referat: Technologia GALVI i system ODSALAX – efekt współpracy Centrum Badawczo-Produkcyjnego ALCOR z IB PAN

Link do spotkania: SEMINARIUM IB PAN 15.02.2022

 

KONKURS NA STANOWISKO POST-DOC W PROJEKCIE OPUS 17 09 02 2022

Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk ogłasza konkurs na stanowisko post-doc w projekcie Opus 17, nr 2019/33/B/NZ8/00521, „Ofiara”, finansowanym przez Narodowe Centrum Nauki.

Więcej informacji w OGŁOSZENIU PL, EN

 

KONKURS W PROJEKCIE ECOPOND ROZSTRZYGNIĘTY 08 02 2022

Mamy przyjemność ogłosić, że konkurs otwarty na stanowisko Post-doc w projekcie ECOPOND nr 2019/34/H/NZ8/00683: Ekologia zbiorników słodkowodnych w kontekście wpływu działalności człowieka i regionu geograficznego – DNA środowiskowe i nie tylko, finansowanym ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2014–2021 (Fundusze Norweskie), i realizowanym w ramach konkursu GRIEG, którego operatorem jest Narodowe Centrum Nauki (w ramach Programu pn. Badania Podstawowe) został rozstrzygnięty.

Laureatem konkursu został dr Guillaume Wos.

Pan Wos rozpoczął pracę w IOP PAN na stanowisku adiunkta. Bardzo się cieszymy mogąc powitać dr Guillaume Wos w zespole ECOPOND. Życzymy mu, by praca w projekcie była owocna i stanowiła źródło satysfakcji.

 

O INTERWENCJACH DOTYCZĄCYCH NIEDŹWIEDZI 07 02 2022

testInterwencja dotycząca rocznego niedźwiedzia odłowionego w okolicach Teleśnicy w styczniu bieżącego roku wywołała szeroką dyskusję. Zdaniem badaczy z Instytutu Ochrony Przyrody PAN i innych ekspertów współpracujących w ramach inicjatywy Carpathian Brown Bear Project, dotychczasowa historia i przebieg interwencji podejmowanych wobec niedźwiedzi wymagają krytycznej rewizji i ustalenia protokołu postępowania, który określi wszystkie kroki i możliwe działania. Badacze podkreślają, że w każdym przypadku, decyzja o interwencji powinna zapadać po rozpatrzeniu wszystkich możliwości i konsekwencji dla osobnika, populacji oraz ludzi zamieszkałych w obszarze występowania gatunku, przy uwzględnieniu dostępnej wiedzy i doświadczenia, z zachowaniem właściwych procedur i poszanowaniem prawa. Ochrona gatunku to wspólny wysiłek odpowiedzialnych instytucji, specjalistów z zakresu jego ekologii i etologii, biologii konserwatorskiej, zarządzania populacją, specjalistów medycyny weterynaryjnej i wszystkich, którzy stają na jego drodze lub tylko śledzą jego losy.

Więcej można przeczytać tutaj: https://carpathianbear.pl/.../o-interwencjach.../

Fot. Alberto Garcia Rodriguez

 

NOWA PUBLIKACJA 06 02 2022

Zwierzęta mają osobowość. Przykładowo, niektóre osobniki są zawsze bardziej odważne od pobratymców, niezależnie w jakich znajdą się sytuacjach. Zjawisko osobowości zwierząt jest zagadnieniem badanym od dwóch dekad i nadal brakuje prac w warunkach naturalnych na bezkręgowcach, jak również lista testowanych cech wymaga poszerzenia.

Maria Gołąb, Szymon Śniegula oraz Andrzej Antoł z Instytutu Ochrony Przyrody PAN oraz Tomas Brodin z Swedish University of Agricultural Sciences zaproponowali ważkę świteziankę błyszczącą oraz jej środowisko życia, jako model do badań osobowości w naturze. Testowali oni powtarzalność 9 cech zachowań, w dwóch sytuacjach (niezburzone terytorium i częściowo zatopione). Wyniki pokazały, że (1) świtezianka jest idealnym modelem do badań osobowości w naturze, (2) większość z testowanych cech miała wysoką powtarzalność, czyli potwierdzały istnienie osobowości u ważek, (3) właściwy dobór cech zachowania jest kluczowy dla prawidłowych oszacowań osobowości, (4) możliwe jest wskazanie co najmniej kilku nowych cech zachowania, które nie były dotąd szeroko badane w kontekście osobowości, a mogą rzucić światło na nowe problemy związane z tym zagadnieniem.

Badania były finansowane przez Narodowe Centrum Nauki (grant 2014/15/N/NZ8/00338)

Link o publikacji: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ece3.8439

 

INFORMACJA O MOŻLIWOŚCI PROWADZENIA BEZPŁATNYCH BADAŃ NAUKOWYCH Z UŻYCIEM PROMIENIOWANIA SYNCHROTRONOWEGO 02 02 2022

test

Narodowe Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS - infrastruktura w ramach Uniwersytetu Jagiellońskiego zaprasza do składania wniosków o dostęp do aparatury badawczej Centrum SOLARIS. Korzystanie dla wszystkich naukowców prowadzących badania o charakterze niekomercyjnym.

NCPS SOLARIS udostępnia bezpłatnie i na otwartych zasadach, unikatowe narzędzie badawcze, jakim jest synchrotron oraz kriomikroskopy. Techniki badawcze dostępne w SOLARIS służą naukowcom z różnych dziedzin: fizyki, chemii, materiałoznawstwa, biologii molekularnej, farmacji, inżynierii, energetyki, archeologii, nanotechnologii, nauki o życiu i wielu innych.

W Centrum możliwe są badania m.in. właściwości magnetycznych powierzchni materiałów, ich składu chemicznego wraz z obrazowaniem, reakcji chemicznych zachodzących na powierzchni materiałów, pasmowej struktury elektronowej i spinowej materiałów krystalicznych, właściwości strukturalnych materiałów oraz struktury makromolekuł, komórek, wirusów i morfologii nanomateriałów.

Krakowski Synchrotron umożliwia badania m.in. metodami: spektroskopii absorpcyjnej promieniowania rentgenowskiego, kątowo-rozdzielczej spektroskopii fotoelektronów, rentgenowskiej spektroskopii elektronów, mikroskopii fotoelektronów, skaningowej transmisyjnej mikroskopii rentgenowskiej oraz kriomikroskopii elektronowej.

Czas badawczy na synchrotronie rozdzielany jest w drodze otwartych konkursów pomiędzy zainteresowane grupy badawcze. Jedynym kryterium decydującym o bezpłatnym dostępie jest doskonałość naukowa, oceniana przez międzynarodowy panel ekspertów.

testKażdy naukowiec chcący przeprowadzić badania w SOLARIS może wystąpić z wnioskiem o dostęp do bezpłatnego czasu badawczego. Użytkowcy synchrotronu otrzymują wsparcie kierowników linii badawczych, którzy pomagają w ocenie technicznych możliwości przeprowadzenia eksperymentu, a następnie asystują podczas pomiarów, wspierając w doborze parametrów eksperymentu, a nierzadko także we wstępnej analizie uzyskanych danych.

Najbliższy nabór wniosków o czas badawczy rozpocznie się 1 marca br. i potrwa do 5 kwietnia 2022 r. Więcej informacji można znaleźć na stronie https://synchrotron.uj.edu.pl/dla-uzytkownikow. Aplikacja przez portal: www.duo.synchrotron.pl. Na wszystkie pytania odpowiadają specjaliści z Biura Użytkownika UJ, e-mail: user.solaris@uj.edu.pl; tel.: 571 445 045.

 

SEMINARIUM ISEZ PAN 17 01 2022

Zapraszamy na seminarium Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN, które odbędzie się on line we środę 19 stycznia 2022 r. o godzinie 10:00. Wykład zatytułowany Czynniki wpływające na zmienność w zachowaniu mrówekprzedstawi dr hab. Magdalena Witek (MiIZ PAN).

Link do spotkania online w aplikacji Microsoft Teams:

Seminarium ISEZ PAN

 

SEMINARIUM IB PAN 17 01 2022

Zapraszamy na seminarium Instytutu Botaniki PAN, które odbędzie się 18 stycznia 2022 r. (wtorek) o godzinie 10:00. Podczas seminarium dr Tomasz Suchan wygłosi referat: "Metabarkoding pyłku w badaniach migracji owadów"

Link do spotkania:

SEMINARIUM IB PAN 18.01.2022

 

NOWA PUBLIKACJA 05 01 2022

testW XX wieku, zwłaszcza w jego drugiej połowie, znacznie wzrósł udział lasów w dolinach rzek górskich Europy, w tym również w dolinach rzek polskich Karpat. W tym okresie doszło również do powszechnego uproszczenia układu koryt i zwężenia rzek górskich Europy. Hanna Hajdukiewicz i Bartłomiej Wyżga zbadali zmiany zasięgu lasu nadrzecznego, jakie dokonały się w ostatnich 130 lat w polskich Karpatach oraz związek tych zmian z transformacją  koryt rzecznych. W celu określenia czasowych zmian udziału lasów i innych kategorii pokrycia terenu przeanalizowano korytarze czterech rzek karpackich przedstawionych na mapach historycznych i zdjęciach lotniczych z ostatnich 130 lat przy użyciu metod GIS. W XX wieku znacznie wzrósł udział lasów w całkowitej powierzchni analizowanych korytarzy rzecznych. Las nadrzeczny rozwinął się w obrębie bocznych, wyższych partii dawnych szerokich koryt, które zostały wyłączone z rzek po przeprowadzeniu prac regulacyjnych oraz na skutek wcinania się rzek. Rozwojowi nadrzecznego lasu towarzyszył rozwój kęp, które przetrwały jednak tylko w nieuregulowanych odcinkach rzek. Obecność nadrzecznych lasów i porastanie brzegów rzek przez drzewa korzystnie wpływa na bioróżnorodność ekosystemów rzecznych i nadrzecznych w dolinach polskich Karpat. Jednak dostawa powalonych drzew do koryt rzecznych stanowi istotne źródło zagrożenia powodziowego w czasie wezbrań. Badania wykazały, że potrzebne są zatem zmiany w praktykach gospodarowania rzekami, które umożliwiłyby maksymalizację korzyści środowiskowych i zminimalizowanie zagrożenia powodziowego wynikającego z rozwoju lasów nadrzecznych.

Praca ukazała się w otwartym dostępie w czasopiśmie Science of The Total Environment 

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048969721049287?via%3Dihub

 

SEMINARIA INOŚ UJ 05 01 2022

Zapraszamy na seminaria Instytutu Nauk o Środowisku - Uniwersytet Jagielloński.

Najbliższe seminarium odbędzie się 13 stycznia 2022 r. Więcej informacji TUTAJ

Link do seminarium: click here to access seminar

 

NOWY ZESZYT "CHROŃMY PRZYRODĘ OJCZYSTĄ" ZIMA, 2021! 02 01 2022

testSerdecznie polecamy i zachęcamy do zapoznania się z najnowszym numerem czasopisma "Chrońmy Przyrodę Ojczystą" zima, 2021!

testSpecjalnie dla Państwa udostępniliśmy artykuły „Genetyka konserwatorska, czyli ochrona przyrody w próbówce cz. II: Genetyka jako narzędzie w ochronie przyrody autorstwa Macieja Konopińskiego i Aleksandry Biedrzyckiej, „Metody zwalczania inwazyjnych raków i żółwi w Polsce – działania pilotażowe” autorstwa Rafała Maciaszka i Aleksandry Kolanek, a ponadto ciekawostki o roślinach z Górskiego Ogrodu Botanicznego w Zakopanem – „Ogrodowe wieści – jesień” autorstwa Ewy Samulak oraz portrety naszych chronionych ryb – tym razem o dwóch gatunkach strzebli w artykule „Nasze ryby chronione – dwie strzeble” Antoniego Amirowicza.