Pracownicy

prof. dr hab. Henryk Okarma

Informacje

Imię i nazwisko, kontakt:

prof. dr hab. Henryk Okarma

tel.: 12 370 35 31
Jednostki organizacyjne:
Zakład Ochrony Fauny
Tematyka badań:

Ekologia zwierząt, biologia łowiecka, ochrona przyrody.

Szczegółowe zainteresowania badawcze obejmują: duże ssaki drapieżne i ssaki kopytne, obce gatunki inwazyjne, synurbizację zwierząt, konflikt między człowiekiem i dzikimi zwierzętami, wymiar społeczny ochrony i gospodarowania zasobami przyrody (Human Dimensions).

Kariera naukowa:

1983, magister, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

1989, doktor, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

1996, doktor habilitowany, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Warszawa

2003, profesor, Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dni. 20.08.2003 r.

 

Przebieg pracy:

1983-1989, studia doktoranckie,Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

1989-1996, adiunkt, Zakład Badania Ssaków PAN w Białowieży 

1997-2003, docent, Instytut Ochrony Przyrody PAN w Krakowie

2003- profesor, Instytut Ochrony Przyrody PAN w Krakowie

2004- profesor nadzwyczajny, Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

Pełnione funkcje:

- Wicedyrektor InstytutuOchrony Przyrody PAN w latach 1997-2002

- Dyrektor InstytutuOchrony Przyrody PAN od 2002 r.

- Członek Rady Dyrektorów Jednostek Naukowych Akademii od 2007 r.

- Członek Rady Kuratorów w Wydziale Nauk Biologicznych i Rolniczych PAN na kadencję 2011-2014

Członkostwo:

- członek Cat Specialist Group IUCN/SSC (1994-2009)

- członek Wolf Specialist Group IUCN/SSC (2002-2010)

- członek the Large Carnivore Initiative for Europe (1996-2010)

- członek Komitetu Ochrony Przyrody PAN w latach 2003-2010, 2011-2014

- członek Komitetu Ekologii PAN w latach 1996-1998, 2003-2006, 2011-2014

- członek Komitetu Zoologii PAN w latach 2007-2010, 2011-2014

- członek korespondent Polskiej Akademii Nauk od 2013 r.

Nagrody:

- Nagroda organizacyjna Prezesa Polskiej Akademii Nauk w 2012 r.

Publikacje

publikacje z listy filadelfijskiej

Buczek M., Okarma H., Demiaszkiewicz A.W., Radwan J. 2016.

MHC, parasites and antler development in red deer: no support for the Hamilton & Zuk hypothesis. Journal of Evolutionary Biology 29: 617-632 (doi: 10.1111/jeb.12811).

Węcek K., Hartmann S., Paijmans J.L.A., Taron U., Xenikoudakis G., Cahill J.A., Heintzman P.D., Shapiro B., Baryshnikov G., Bunevich A.N., Crees J.J., Dobosz R., Manaserian N., Okarma H., Tokarska M., Turvey S.T., Wójcik J.M., Żyła W., Szymura J.M., Hofreiter M., Barlow A. 2016.

Complex admixture preceded and followed the extinction of wisent in the wild. Molecular Biology and Evolution: doi: 10.1093/molbev/msw254.

Wierzbowska I., Hędrzak M., Popczyk B., Okarma H., Crooks K.R. 2016.

Predation of wildlife by free-ranging domestic dogs in Polish hunting grounds and potential competition with the grey wolf. Biological Conservation, Elsevier 201: 1-9 (doi:10.1016/j.biocon.2016.06.016).

Biedrzycka A., Zalewski A., Bartoszewicz M., Okarma H., Jędrzejewska E. 2014.

The genetic structure of raccoon introduced in Central Europe reflects multiple invasion pathways. Biological Invasions 16: 1611-1625.

Ratkiewicz M., Matosiuk M., Saveljev A.P., Sidorovich V., Ozolins J., Mannil P., Balciauskas L., Kojola I., Okarma H., Kowalczyk R., Schmidt K. 2014.

Long-Range Gene Flow and the Effects of Climatic and Ecological Factors on Genetic Structuring in a Large, Solitary Carnivore: The Eurasian Lynx. PLos ONE 9 (12): e115160.

Podgórski T., Baś G., Jędrzejewska B., Sönnichsen L., Śnieżko S., Jędrzejewski W., Okarma H. 2013.

Spatiotemporal behavioral plasticity of wild boar (Sus scrofa) under contrasting conditions of human pressure: primeval forest and metropolitan area. Journal of Mammalogy 94: 109-119.

Biedrzycka A., Solarz W., Okarma H. 2012.

Hybridization between native and introduced species of deer in Eastern Europe – a case of red deer and sika deer in Eastern Europe. Journal of Mammalogy 93 (5): 1331-1341.

Fernández N., Selva N., Yuste C., Okarma H., Jakubiec Z. 2012.

Brown bears at the edge: Modeling habitat constrains at the periphery of the Carpathian population. Biological Conservation 153: 134-142.

Ratkiewicz M., Matosiuk M., Kowalczyk R., Konopiński M.K., Okarma H., Ozolins J., Männil P., Ornicans A., Schmidt K. 2012.

High levels of population differentiation in Eurasian lynx at the edge of the species' western range in Europe revealed by mitochondrial DNA analyses. Animal Conservation 15: 603-612 (DOI: 10.1111/j.1469-1795.2012.00556.x).

Popiołek M., Szczęsna-Staśkiewicz J., Bartoszewicz M., Okarma H., Smalec B., Zalewski A. 2011.

Helminth parasites of an introducted invasive carnivora species, the raccoon (Procyon lotor L.), from the Warta Mouth National Park (Poland). Journal of Parasitology 97: 357-360.

Selva N., Kreft S., Kati V., Schluck M., Jonsson B-G., Mihok B., Okarma H., Ibisch P.L. 2011.

Roadless and Low-Traffic Areas as Conservation Targets in Europe . Environmental Management 48: 865-877.

Schmidt K., Jędrzejewski W., Okarma H., Kowalczyk R. 2009.

Spatial interactions between grey wolves and Eurasian lynx in Białowieża Primeval Forest, Poland. Ecogical Research 24: 207-214.

Bartoszewicz M., Okarma H., Zalewski A., Szczęsna J. 2008.

Ecology of the racoon (Procyon lotor) from western Poland. Annales Zoologici Fennici 45: 291-298.

Bath A.J., Olszanska A., Okarma H. 2008.

From a human dimensions perspective, the unknown large carnivore: Public attitudes toward Eurasian lynx in Poland. Human Dimensions of Wildlife 13: 1-16.

Schmidt K., Jędrzejewski W., Theuerkauf J., Kowalczyk R., Okarma H., Jędrzejewska B. 2008.

Reproductive behaviour of wild-living wolves in Białowieża Primeval Forest (Poland). Journal of Ethology 26: 69-78.

Linnell J.D.C., Odden J., Andrén H., Liberg O., Andersen R., Moa P., Brøseth H., Segerstrom P., Ahlqvist P., Schmidt K., Jędrzejewski W., Okarma H. 2007.

Distance rules for minumum counts of Eurasia lynx Lynx lynx family groups under different ecological conditions. Wildlife Biology (13): 447-455.

Okarma H., Śnieżko S., Śmietana W. 2007.

Home ranges of Eurasian lynx Lynx lynx in the Polish Carpathian Mountains. Wildlife Biology 13 (4): 481-487.

Jędrzejewski W., Branicki W., Veit C., Meðugorac I., Pilot M., Bunevich A. N., Jędrzejewska B., Schmidt K., Theuerkauf J., Okarma H., Gula R., Szymura L., Förster M. 2005.

Genetic diversity and relatedness within packs in an intensely hunted population of wolves Canis lupus. Acta Theriologica 50: 3-22.

Theuerkauf J., Jędrzejewski W., Schmidt K., Okarma H., Ruczyński I., Śnieżko S., Gula R. 2003.

Daily patterns and duration of wolf activity in the Białowieża Forest, Poland. Journal of Mammalog 84: 243-253. Pobierz pdf

Okarma H., Śnieżko S., Olszańska A. 2002.

Occurrence of wildcat in the Polish Carpathian Mountains. Acta Theriologica 47 (4): 499-504.
inne publikacje oryginalne

Fosse P., Selva N., Smietana W., Okarma H., Wajrak A., Madelaine S, Esteban-Nadal M., Cáceres I., Yravedra J., Brugal J.P., Prucca A., Haynes G. 2013.

Bone modification by modern wolf (Canis lupus): a taphonomic study from their natural feeding places. Journal of Taphonomy 10: 205-226.

Perzanowska J., Makomaska-Juchiewicz M., Cierlik G., Król W., Tworek S., Kotońska B., Okarma H. 2005.

Korytarze ekologiczne w Małopolsce. Instytut Nauk o Środowisku UJ i Instytut Ochrony Przyrody PAN: 1-68.
książki i monografie

Okarma H. 2015.

Wilk. Wydawnictwo Edukacyjno-naukowe H2O: 1-304.

Okarma H., Schmidt K. 2013.

Ryś. Wydawnictwo Edukacyjno-naukowe H2O: 143.

Okarma H., Tomek A. 2008.

Łowiectwo. Wydawnictwo Edukacyjno-Naukowe H2O: 1-503.
rozdziały w książkach i monografiach

Nowacki J., Okarma H., Skorupski M. 2016.

Zwierzęta łowne jako element różnorodności biologicznej Polski. W: Nowacki J., Skorupski M. (red.). Gospodarka łowiecka a różnorodność biologiczna. Fundacja UP w Poznaniu, Poznań: 9-27.

Nowacki J., Okarma H., Skorupski M., Buchholz L. 2016.

Łowiectwo a różnorodność biologiczna na przestrzeni dziejów. W: Nowacki J., Skorupski M. (red.). Gospodarka łowiecka a różnorodność biologiczna. Fundacja UP w Poznaniu, Poznań: 29-48.

Okarma H., Bartoszewicz M. 2016.

Ssaki. W: Zwierzęta chronione podręcznik dla myśliwych. Oficyna Wydawnicza FOREST i Zarząd Główny PZŁ: 208-231.

Okarma H., Pirga B. 2016.

Ssaki kopytne i drapieżne. W: Górecki A., Zemanek B. (red.). Bieszczadzki Park Narodowy – 40 lat ochrony. Bieszczadzki Park Narodowy, Ustrzyki Górne: 307-320.

Fosse P., Avery G., Selva N., Smietana W., Okarma H., Wajrak A., Fourvel J.-B, Madelaine S. 2011.

Taphonomie comparée des os longs d’ongulés dévorés par les grands prédateurs modernes d’Europe et d’Afrique (C. lupus, P. brunnea). Prédateurs dans tous leurs états. Évolution, Biodiversité, Interactions, Mythes, Symboles, Éditions APDCA, Antibes: 127-156.

Głowaciński Z., Okarma H., Pawłowski J., Solarz W. 2011.

Metodyka i terminologia. W: Głowaciński Z., Okarma H., Pawłowski J., Solarz W. (red.) Gatunki obce w faunie Polski - I. Przegląd i ocena stanu. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków: 24-28.

Głowaciński Z., Okarma H., Pawłowski J., Solarz W. 2011.

Wprowadzenie. W: Głowaciński Z., Okarma H., Pawłowski J., Solarz W. (red.) Gatunki obce w faunie Polski - I. Przegląd i ocena stanu. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków: 16-22.

Solarz W., Okarma H. 2011.

Rekomendacje. W: Głowaciński Z., Okarma H., Pawłowski J., Solarz W.(red.) Gatunki obce w faunie Polski. I. Przegląd i ocena stanu. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków: 512-520.
publikacje popularno-naukowe

Okarma H., Solarz W. 2009.

Inwazje biologiczne – niedoceniany problem w ochronie przyrody. Wszechświat 110: 14-20.

Projekty

2012/05/N/NZ8/00860 Indywidualne zróżnicowanie diety w grupie rodzinnej kooperatywnych drapieżników - rola pozycji społecznej w kształtowaniu zwyczajów pokarmowych u wilków.
2011/01/B/NZ8/04233 Kooperacja i konkurencja w grupie rodzinnej szczytowego drapieżnika – interakcje czasowo-przestrzenne wśród wilków.
Kierownik projektu:

prof. dr hab. Henryk Okarma

tel.: 12 370 35 31
N N304 382138 Kolonizacja obszarów miejskich przez dziki - problemy ekologiczne i społeczne.
Kierownik projektu:

mgr Grzegorz Baś

tel.: 12 370 35 32
N N304 170439 Atlas ssaków Polski.
Kierownik projektu:

prof. dr hab. Henryk Okarma

tel.: 12 370 35 31
N304-294037 Wpływ dokarmiania ssaków kopytnych na niedźwiedzie brunatne: reakcja na poziomie osobniczym, populacyjnym i zespołu.
Kierownik projektu:

dr hab. Nuria Selva Fernandez, prof. IOP PAN

tel.: 12 370 35 63
N 30405532/2374 Modele jakości siedlisk niedźwiedzia w Bieszczadach oraz całych polskich Karpatach – konsekwencje dla ochrony gatunku, gospodarki leśnej i planowania przestrzennego.
2 P04F 036 28 Różnorodność genetyczna i asymetria fluktuacyjna u niepylaka mnemozyny (Parnassius mnemosyne L.).
Kierownik projektu:

prof. dr hab. Henryk Okarma

tel.: 12 370 35 31
P04G 08030 Postawy społeczne wobec dużych drapieżników, a ochrona i gospodarowanie tymi gatunkami w Polsce.
Kierownik projektu:

dr Agnieszka Olszańska

tel.: 12 370 35 51
2 P04F 073 29 Ekologia dzika (Sus strofa) w środowiskach o różnym stopniu antropopresji: lasach nizinnych, lasach górskich i terenach polno-leśnych.
Kierownik projektu:

prof. dr hab. Henryk Okarma

tel.: 12 370 35 31
6P04G 109 21 Przyrodnicze uwarunkowania bytowania rysia euroazjatyckiego w Karpatach.
Kierownik projektu:

prof. dr hab. Henryk Okarma

tel.: 12 370 35 31
6P04F 007 21 Ekologiczne i genetyczne uwarunkowania bytowania żbika (Felis silvestris) w Polsce.
Kierownik projektu:

prof. dr hab. Henryk Okarma

tel.: 12 370 35 31
6P04F 034 15 Biologia i ekologia rysia (Lynx lynx) w Karpatach.
Kierownik projektu:

prof. dr hab. Henryk Okarma

tel.: 12 370 35 31
352/93/IV/98 Ochrona populacji żbika w Polsce.
Kierownik projektu:

prof. dr hab. Henryk Okarma

tel.: 12 370 35 31

Inne

Nazwa konferencji: 20th International Symposium on Society and Resource Management (ISSRM 2014 Confernence)
Organizator: IASNR
Miejsce: Hannover, Niemcy
Data: 2014-07-08
Autorzy: Agnieszka Olszanska, Alistair J. Bath, Henryk Okarma
Wykład na konferencji: Perception, knowledge and attitudes toward the two species: “Big Bad Wolf” still bad, “clairvoyant” lynx rather invisible
Nazwa konferencji: Rio+20, United Nations Conference on Sustainable Development
Organizator: United Nations
Miejsce: Rio do Janeiro, Brazil
Data: 2012-06-20
Autorzy: Selva N., Kreft S., Kati V., Schluck M., Jonsson B.G., Mihok B., Okarma H. , Ibisch P.L., Mariana Vale
Wykład na konferencji: Roadless and low-traffic areas as conservation targets in Europe
Nazwa konferencji: International Congress “Hominid-carnivore interactions during the Pleistocene”
Organizator: Instituto Catalán de Paleoecología Humana y Evolución Social
Miejsce: Salóu, Spain
Data: 2011-10-25
Autorzy: Fosse P., Selva N., Śmietana W., Okarma H., Wajrak A., Fourvel J.B., Madelaine S., Esteban-Nadal M., Cáceres I., Yravedra J., Brugal J.P., Prucca A., Haynes G.
Wykład na konferencji: Bone modification by modern wolf (Canis lupus): a taphonomic study from their natural feeding places
Nazwa konferencji: 20th International Conference on Bear Research and Management
Organizator: International Association for Bear Research & Management
Miejsce: Ottawa, Canada
Data: 2011-07-17
Autorzy: Bojarska K., Selva N., Śmietana W. , Okarma H.
Poster: Optimal foraging in brown bears: the biogeographical and local approach
Nazwa konferencji: XXXIe Rencontres Internationales d'archeologie et d'histoire d'Antibes “Predateurs Dans Tous Leurs Etats: Evolution, Biodiversité, Interactions, Mythes, Symboles”
Organizator: CÉPAM (CNRS-UNSA)
Miejsce: Antibes, France
Data: 2010-10-21
Autorzy: Fosse, P., Avery,G., Selva, N., Smietana,W., Okarma, H., Wajrak, A., Fourvel, J.B. , Madelaine, S.
Wykład na konferencji: Taphonomie comparée des os longs d’Ongulés dévorés par les grands prédateurs modernes d’Europe et d’Afrique (C. lupus/C. crocuta, P. brunnea).
Nazwa konferencji: II European Congress of Conservation Biology ECCB2009
Organizator: Society for Conservation Biology
Miejsce: Prague, Czech Republic
Data: 2009-09-01
Autorzy: Selva, N., Kreft, S., Kati, V., Schluck, M., Jonsson, B-G., Mihok, B., Okarma, H., Ibisch, P.
Wykład na konferencji: Roadless areas as conservation targets in Europe.
Nazwa konferencji: III European Congress of Conservation Biology ECCB2012
Organizator: Society for Conservation Biology
Miejsce: Prague, Czech Republic
Data: 2009-09-01
Autorzy: Bojarska, K., Selva, N., Śmietana, W., Okarma, H.
Poster: Where and when: activities of the brown bear in relation to season and habitat
powrót do listy pracowników