Trachemys scripta elegans (Wied, 1839) — Żółw czerwonolicy — Red-eared terrapin (Gad)

Status gatunku w Polsce

Gatunek jest obcy na całym obszarze, na którym występuje w Polsce

Potencjalnie inwazyjny gatunek obcy
Bardzo trudny do określenia zakres szkodliwości, ale w Polsce raczej należy spodziewać się, że nadal jest ograniczony. Istnieje oczywiście możliwość przenoszenia chorób i pasożytów na rodzimy gatunek żółwia i ewentualnie inne grupy organizmów, jednakże znacząca część żółwi eksportowanych legalnie z farm hodowlanych, była najprawdopodobniej badana przynajmniej pod względem mikrobiologicznym.

Występuje w środowisku przyrodniczym; liczny, ale nie rozmnaża się w środowisku przyrodniczym

Gatunek jest kontrolowany, jednak z ograniczonym skutkiem
W miarę możliwości należy odławiać osobniki przebywające na wolności i przenosić je do hodowli zamkniętych

Biologia i opis gatunku

Karapaks żółwi czerwonolicych jest masywny, owalny i wypukły. Plastron zazwyczaj jest nieco krótszy. Samice są większe od samców. Istnieje bardzo duże zróżnicowanie kolorystyczne u tego gatunku. Cały pancerz jest atrakcyjnie ubarwiony zwłaszcza u najmłodszych osobników. Jest on wówczas trawiastozielony z delikatnie zaznaczonymi jaśniejszymi smugami na tarczkach żebrowych. Plastron jest jaśniejszy, żółty, żółtozielony z ciemniejszymi okrągłymi lub owalnymi plamami. Miękkie części ciała są również zielone, szaro-zielone z jasnymi smugami przebiegającymi od szczytu pyska do pachwin, wzdłuż kończyn i ogona. Głowa jest masywna. W części skroniowej zaznaczają się stosunkowo duże jaskrawoczerwone plamy. Wraz z wiekiem dominujący zielonkawy kolor na karapaksie nieco ustępuje i pojawia się kolor brązowy lub żółtobrązowy. U bardzo wyrośniętych osobników może być wówczas nawet ciemnobrązowy, czarnobrązowy.

Wielkość: Znaczne zróżnicowanie w rozmiarach od 7 do 30 cm. Masa ciała: około 1 kg.

Dymorfizm płciowy: Samce i samice różnią się wyglądem

Sposób odżywiania: Wszystkożerny

Rozmnażanie: Do godów przystępuje krótko po przebudzeniu się. Samice składają od 7 do 25 jaj o wymiarach 30-43 mm długości, 19 - 24 mm szerokości i wadze ok. 11 g. Są one owalne i otoczone twardą białą, lekko chropowatą skorupką. Wyrośnięte samice mogą składać jaja kilkakrotnie w ciągu sezonu aktywności (nawet 5-6 razy). Długość rozwoju zarodków w zależności od temperatury inkubacji jaj trwa w naturze 71 - 83 dni, w warunkach laboratoryjnych przy 30oC klucie następuje już po około 60 dniach. Młode żółwie po wykluciu mierzą ok. 30 mm długości karapaksu i ważą ok. 6 - 8 g. W sprzyjających okolicznościach żółwie czerwonolice dojrzałość płciową mogą osiągać stosunkowo szybko, samce już nawet w 3 - 4, a samice w 5 - 7 roku życia.

Introdukcja

Okoliczności poprzedzające pojawienie się gatunku w Polsce: Żółw czerwonolicy należał do gatunków masowo rozmnażanych początkowo w fermach hodowlanych na terenie USA, a następnie w innych rejonach świata. Z USA przez kilka dziesięcioleci (od ok. połowy XX w.) były one z różnym natężeniem eksportowane do wielu krajów. Przykładowo w latach 1989 - 1997 wyeksportowano stamtąd ponad 52 mln osobników. Zanim pojawiły się w Polsce na wolności były znane już w dużej części Azji (głównie południowo - wschodniej), różnych częściach Afryki i w cieplejszych rejonach zachodniej i południowej Europy (np. Francja, Hiszpania, Niemcy, Włochy). Obecnie jeszcze bardziej są rozprzestrzenione i zasiedlają nawet środowiska (obszary) charakteryzujące się znacznie chłodniejszym klimatem niż panujący w Polsce (np. Rosja, Łotwa).

Najwcześniejsza introdukcja/obserwacja: około roku 1996

Sposoby przetransportowania gatunku do Polski:

  • Gatunek został celowo sprowadzony

Przyczyny, dla których gatunek został przetransportowany do Polski:

  • Dane na temat przyczyn introdukcji są niepewne

Wektory odpowiedzialne za przedostanie się gatunku do Polski:

  • Brak danych

Sposoby przedostania się gatunku do środowiska przyrodniczego Polski:

  • Celowe, nielegalne wsiedlenie (wypuszczenie, uwolnienie)

Ogólny opis introdukcji w Polsce: Rozmieszczenie stanowisk żółwia czerwonolicego w Polsce jest słabo znane. Jednakże dotychczas zazwyczaj pojedyncze osobniki lub niewielkie grupy żółwi stwierdzono na terenie niemal całego kraju i w wielu typach siedlisk wodnych. Największe nagromadzenie jego stanowisk przypuszczalnie obejmuje przede wszystkim zbiorniki położone w obrębie aglomeracji miejskich co dotyczy np.: Krakowa, Poznania, Warszawy, Wrocławia, Zielonej Góry, a ponadto przynajmniej pojedynczych obserwacji dokonywano np. w miejscowościach: Bolesławiec, Częstochowa, Gorzów Wlkp., Iłowa, Katowice, Kostrzyn

Literatura

  • Marini D. 2017. Invasiveness of alien freshwater turtles: monitoring of paths/positions and sanitary status in Lublin region, Poland Resi di Laurea in Microbiologia ed Epidemiologia Veterinaria. 1-171. Facolta di Medicina Veterinaria. Univerista Degli Studi di Teramo

Typ: Vertebrata
Klasa/Gromada: Reptilia
Rząd: Testudines
Rodzina: Emydidae

Synonimy polskie: Żółw czerwonouchy; Żółw wodno-lądowy