List gończy

Szop pracz Procyon lotor

Coraz częstsze stwierdzenia tego północnoamerykańskiego drapieżnika notuje się w Polsce od połowy lat 90. XX wieku. Rozmnażająca się populacja obejmuje już swoim zasięgiem zachodnią część kraju. Jej początek dały osobniki, które imigrowały z obszaru wschodnich Niemiec, gdzie zostały introdukowane przed II wojną światową. Szopy stały się popularnymi zwierzętami domowymi (konieczne jest uzyskanie z regionalnej dyrekcji ochrony środowiska zezwolenia na przetrzymywanie gatunku). Ucieczki z hodowli i celowe uwolnienia szopów przez właścicieli (co jest niezgodne z prawem) sprawiły, że pojedyncze osobniki coraz częściej spotyka się na obszarze całej Polski. Szopy są wszystkożerne, a ich obecność może być groźna nie tylko dla ptaków gniazdujących na ziemi, lecz także, dzięki zdolności do wspinania się po drzewach, dla ptaków mających swe gniazda ponad ziemią. Ponadto szopy są nosicielami niebezpiecznego dla życia człowieka obleńca Baylisascaris procyonis. Wszystkie informacje o stwierdzeniach szopów w naturze, są bardzo cenne. Fot. Magdalena Bartoszewicz

więcej »

Wiewiórka szara Sciurus carolinensis

Północnoamerykańska wiewiórka szara jest nosicielem wirusa ospy, który jest śmiertelny dla rodzimych wiewiórek pospolitych. Ponadto wiewiórki szare skutecznie wypierają wiewiórki rude, konkurując z nimi o pokarm. Inwazja wiewiórek szarych na Wyspach Brytyjskich, gdzie gatunek ten został introdukowany w połowie XIX wieku, doprowadziła do bardzo silnego spadku liczebności rodzimych wiewiórek, które na znacznym obszarze całkowicie wyginęły. Podobna sytuacja, choć na razie w mniejszej skali, ma miejsce w północnych Włoszech, które są drugim miejscem występowania wiewiórek szarych w Europie. W Polsce nie stwierdzono dotychczas występowania wiewiórki szarej w naturze. Jednak w ciągu kliku ostatnich lat gatunek ten stał się u nas obiektem hodowli hobbystycznych. Mimo, że na razie są one mało popularne (konieczne jest uzyskanie w tym celu zezwolenia regionalnej dyrekcji ochrony środowiska), to istnieje ryzyko ucieczek i celowych nielegalnych uwolnień. Dlatego wszystkie informacje hodowlach tych wiewiórek oraz o ich występowaniu w naturze są niezwykle cenne. Należy przy tym zwrócić uwagę na możliwość pomyłki wiewiórki szarej z czarną formą rodzimej wiewiórki pospolitej. Fot. Renata i Marek Kosińscy

Rudbekia naga Rudbeckia laciniata

Pochodząca z Ameryki Północnej rudbekia naga została introdukowana do Europy w XVII, a do Polski – pod koniec XVIII wieku. Powodem jej sprowadzenia były walory ozdobne. Duże rozmiary, okazałe żółte kwiaty i łatwość uprawy sprawiły, że w niedługim czasie stała się ona bardzo popularną rośliną ogrodową. Wraz z usuwanymi pozostałościami rudbekie wydostawały się również poza ogrody, m. in. na „dzikie” wysypiska śmieci, choć nie obserwowano aby się rozprzestrzeniały. Jednak od pewnego czasu w niektórych regionach Polski (m. in. w Bieszczadach) następuje intensywna ekspansja rudbekii, zwłaszcza wzdłuż potoków. Lokalnie ten gatunek jest tak liczny, że tworzy zwarte płaty, które uniemożliwiają rozwój rodzimej roślinności. W skali całej Polski zagrożenie to nie zostało w wystarczającym stopniu poznane, dlatego obserwacje ekspansji rudbekii w środowisku naturalnym są bardzo cenne. Fot. Ryszard Babiasz

więcej »

Tarantobelus arachnicida

Ten południowoamerykański pasożytniczy nicień został w 2017 r. opisany jako gatunek nowy dla wiedzy na podstawie okazów, które znaleziono w Polsce na ptasznikach Chromatopelma cyaneopubescens importowanych z Wenezueli. Powoduje on 100% śmiertelność u zarażonych pająków. Dalszych badań wymaga poznanie biologii tego pasożyta i ocena potencjalnego zagrożenia, jakie wiąże się z jego występowaniem w Polsce, m. in. możliwości zarażenia rodzimych gatunków pająków. W tym celu konieczne jest pozyskiwanie pasożytów od zarażonych pająków. Pierwszym symptomem infekcji jest anoreksja, prowadząca do stopniowego bezruchu i podkurczenia odnóży. Ponadto między otworem gębowym i szczękoczułkami pojawia się biała wydzielina zawierająca nicienie. Informacje o występowaniu pasożyta u hodowanych pająków należy przesyłać na adres Jerzy Kowal. Fot. Jerzy Kowal

więcej »

Aktualności

Kolejny gatunek neotropikalnego pasożyta opisany w Polsce

2019-05-17

W czasopiśmie Annals of Parasitology ukazał się artykuł opisujący inwazję nowego dla wiedzy gatunku nicienia Tarantobelus arachnicida na hodowanych w Polsce egzotycznych pająkach.

więcej »

Modrzewie japońskie w Tatrach

2019-02-08

Badania genetyczne modrzewi przeprowadzone w Tatrzańskim Parku Narodowym wykazały, że ¼ badanych drzew to modrzewie japońskie Larix kaempferi. Potwierdzono również, że w Tatrach występują krzyżówki tego gatunku z rodzimym modrzewiem europejskim L. decidua.

więcej »

Pierwsze stwierdzenie nearktycznej pawiej muchy w Polsce

2019-01-22

Pochodząca z Ameryki Północnej pawia mucha Callopistromyia annulipes została w Europie po raz pierwszy stwierdzona w Szwajcarii w 2007 r. W tym samym roku stwierdzono ją w Niemczech, a następnie we Włoszech (2009 r.), Holandii, Francji i Słowenii (2011 r.), Belgii, Austrii i Słowacji (2014 r.) oraz Węgier i Czech (2016 r.). We wrześniu 2018 r., we Wrocławiu, gatunek ten został po raz pierwszy stwierdzony w Polsce. Artykuł opisujący wykrycie tego gatunku ukazał się w czasopiśmie Dipteron.

więcej »

Aleksandretta obrożna lęgowa w Polsce

2018-05-16

Kilka dni temu został udokumentowany pierwszy przypadek lęgu papugi aleksandretty obrożnej Psittacula krameri w Polsce. Gniazdowanie wykryto w Nysie, gdzie kilka osobników tego gatunku obserwowano już od 2015 r. Mimo przypuszczeń, że ptaki przystępowały do lęgów już we wcześniejszych latach, nie udało się tego potwierdzić.

więcej »

O projekcie

Mimo, że w skali globalnej wpływ inwazyjnych obcych gatunków (Invasive Alien Species, IAS) stanowi obecnie największe, poza utratą siedlisk, zagrożenie dla różnorodności biologicznej, próby kompleksowych rozwiązań problemu inwazji biologicznych podejmowane są dopiero od niedawna. Jednym z podstawowych elementów takich rozwiązań jest gromadzenie i wymiana informacji o obcych gatunkach.

W 1999 r. w Instytucie Ochrony Przyrody PAN w Krakowie została dla Ministerstwa Środowiska przygotowana baza danych „Gatunki introdukowane w Polsce”. Początkowo obejmowała ona 233 gatunki obcych grzybów, roślin i zwierząt. W 2003 r., dzięki finansowaniu przez Departament Stanu USA, część danych zawartych w tej bazie danych została przetłumaczona na język angielski i udostępniona w sieci Internet pod nazwą „Gatunki obce w Polsce”.

więcej »

Najnowsze zmiany

  • Pinus nigra Arnold

    Sosna czarna

    Drzewo

    2019-06-07 15:56więcej »

  • Ceterach officinarum DC.

    Śledzionka skalna

    Paprotnik

    2019-06-06 16:29więcej »

  • Asparagus acutifolius L.

    Szparag ostrolistny

    Roślina zielna

    2019-06-06 16:27więcej »