Menetus dilatatus Gould, 1841 — Zatoczek rozszerzony — Bugle sprite (Mięczak wodny)

Status gatunku w Polsce

Gatunek jest obcy na całym obszarze, na którym występuje w Polsce

Nieinwazyjny gatunek obcy

Występuje w środowisku przyrodniczym; rozmnażająca się populacja; liczebność stabilna

Liczba stanowisk: 1 - 10; liczebność: brak danych.

Sposób dyspersji po introdukcji do Polski: Gatunek jest przypadkowo rozprzestrzenianiany przez człowieka
Do jezior konińskich mógł być zawleczony z narybkiem amura białego

Gatunek nie jest kontrolowany; nie ma potrzeby kontroli, ponieważ nie jest inwazyjny

Biologia i opis gatunku

Muszla koloru ciemnobrązowego, rogowego lub żółtawozielonego. Zbudowana z 3 szybko narastających skrętów. Ostatni jest około dwa razy szerszy od przedostatniego. Górna część ostatniego skrętu ma wyraźnie zaznaczoną krawędź, powyżej której skręt jest spłaszczony. Górna strona muszli jest płaska i dobrze wysklepiona (przedostatni skręt wystaje ponad płaszczyznę muszli). Dolna strona skrętów mocno wypukła. Dołek osiowy wąski oraz głęboki. Otwór muszli nieregularnie eliptyczny. Miejsca przyczepienia otworu do przedostatniego skrętu niewiele oddalone czasem połączone płaskim modzelem. Muszla połyskująca, z wyraźnie zaznaczonymi regularnymi prążkami poprzecznymi i słabymi prążkami spiralnymi. Najczęściej spotykany w wodach płytkich (głębokość od 0,05 do 0,7 m), na powierzchni niedużych kamieni, kawałkach drewna zanurzonych w wodzie, na szczątkach roślin wodnych oraz opadłych liściach z drzew, rzadziej na żywych roślinach wodnych. Osobniki tego gatunku stwierdzane były również na stanowiskach zacienionych gdzie brak roślin oraz wśród mchu wodnego. Zatoczek rozszerzony toleruje warunki beztlenowe w osadach dennych. Może zasiedlać w wody, których temperatura nie przekracza 32 st.C .

Wielkość: Szerokość muszli: 2 - 3,6 mm. Wysokość muszli: 0,9 - 1,3 mm.

Wpływ

Siedliska zajmowane w zasięgu wtórnym:

  • Powierzchniowe wody stojące (Dane pochodzą z Polski)
  • Powierzchniowe wody płynące
    kanały z podgrzana wodą (Dane pochodzą z: Polski)

Mechanizmy wpływu:

  • Dotychczas nie stwierdzono negatywnego wpływu
    (Dane pochodzą z: obszar, z którego pochodzą dane, nie został określony)

Introdukcja

Okoliczności poprzedzające pojawienie się gatunku w Polsce: Gatunek ten został zawleczony do Europy ze wschodnich stanów USA. Pierwszy raz był wykazany w 1869 na Wyspach Brytyjskich w Pendleton k. Manchesteru w dwóch kanałach, do których spływała woda z przędzalni bawełny. Następne stanowisko (1886 rok- Burley k. Manchesteru) zlokalizowano w odstojnikach papierni. W Walii znany od 1969, a w wielkim Kanale Londyńskim od 1974 roku. W 1980r. pojawił się we Francji. W tym samym czasie odnotowano pierwsze stanowiska w Niemczech (kanał Ren-Herne). W Czechach znany od roku 1994 (wyrobisko popiaskowe w Kolinie). W Polsce od 1970 roku zamieszkuje jeziora konińskie

Najwcześniejsza introdukcja/obserwacja: około roku 1970

Sposoby przetransportowania gatunku do Polski:

  • Dla niektórych introdukcji brak danych o sposobie przetransportowania gatunku do Polski

Przyczyny, dla których gatunek został przetransportowany do Polski:

  • Dla części introdukcji brak danych o przyczynie, dla której gatunek dostał się do Polski

Wektory odpowiedzialne za przedostanie się gatunku do Polski:

  • Brak danych

Sposoby przedostania się gatunku do środowiska przyrodniczego Polski:

  • Dla niektórych introdukcji brak danych o sposobie przedostania się gatunku do środowiska przyrodniczego Polski

Literatura

  • Berger L., Dzieczkowski A. 1979. Północnoamerykański zatoczek Menetus dilatatus (Gould, 1841) (Gastropoda, Planorbidae) w Polsce Przeglad Zoologiczny 23,1: 34-40.
  • DAISIE European Invasive Alien Species Gateway 2008. Menetus dilatatus link
  • Piechocki A. 1972. Mięczaki (Mollusca), Ślimaki (Gastropoda) Fauna słodkowodna Polski 7: 1-187.

Typ: Mollusca
Klasa/Gromada: Gastropoda
Rząd: Basommatophora
Rodzina: Planorbidae

Synonimy angielskie: Trumpet ram's -horn