List gończy

Szop pracz Procyon lotor

Coraz częstsze stwierdzenia tego północnoamerykańskiego drapieżnika notuje się w Polsce od połowy lat 90. XX wieku. Rozmnażająca się populacja obejmuje już swoim zasięgiem zachodnią część kraju. Jej początek dały osobniki, które imigrowały z obszaru wschodnich Niemiec, gdzie zostały introdukowane przed II wojną światową. Szopy stały się popularnymi zwierzętami domowymi (konieczne jest uzyskanie z regionalnej dyrekcji ochrony środowiska zezwolenia na przetrzymywanie gatunku). Ucieczki z hodowli i celowe uwolnienia szopów przez właścicieli (co jest niezgodne z prawem) sprawiły, że pojedyncze osobniki coraz częściej spotyka się na obszarze całej Polski. Szopy są wszystkożerne, a ich obecność może być groźna nie tylko dla ptaków gniazdujących na ziemi, lecz także, dzięki zdolności do wspinania się po drzewach, dla ptaków mających swe gniazda ponad ziemią. Ponadto szopy są nosicielami niebezpiecznego dla życia człowieka obleńca Baylisascaris procyonis. Wszystkie informacje o stwierdzeniach szopów w naturze, są bardzo cenne. Fot. Magdalena Bartoszewicz

więcej »

Wiewiórka szara Sciurus carolinensis

Północnoamerykańska wiewiórka szara jest nosicielem wirusa ospy, który jest śmiertelny dla rodzimych wiewiórek pospolitych. Ponadto wiewiórki szare skutecznie wypierają wiewiórki rude, konkurując z nimi o pokarm. Inwazja wiewiórek szarych na Wyspach Brytyjskich, gdzie gatunek ten został introdukowany w połowie XIX wieku, doprowadziła do bardzo silnego spadku liczebności rodzimych wiewiórek, które na znacznym obszarze całkowicie wyginęły. Podobna sytuacja, choć na razie w mniejszej skali, ma miejsce w północnych Włoszech, które są drugim miejscem występowania wiewiórek szarych w Europie. W Polsce nie stwierdzono dotychczas występowania wiewiórki szarej w naturze. Jednak w ciągu kliku ostatnich lat gatunek ten stał się u nas obiektem hodowli hobbystycznych. Mimo, że na razie są one mało popularne (konieczne jest uzyskanie w tym celu zezwolenia regionalnej dyrekcji ochrony środowiska), to istnieje ryzyko ucieczek i celowych nielegalnych uwolnień. Dlatego wszystkie informacje hodowlach tych wiewiórek oraz o ich występowaniu w naturze są niezwykle cenne. Należy przy tym zwrócić uwagę na możliwość pomyłki wiewiórki szarej z czarną formą rodzimej wiewiórki pospolitej. Fot. Renata i Marek Kosińscy

Rudbekia naga Rudbeckia laciniata

Pochodząca z Ameryki Północnej rudbekia naga została introdukowana do Europy w XVII, a do Polski – pod koniec XVIII wieku. Powodem jej sprowadzenia były walory ozdobne. Duże rozmiary, okazałe żółte kwiaty i łatwość uprawy sprawiły, że w niedługim czasie stała się ona bardzo popularną rośliną ogrodową. Wraz z usuwanymi pozostałościami rudbekie wydostawały się również poza ogrody, m. in. na „dzikie” wysypiska śmieci, choć nie obserwowano aby się rozprzestrzeniały. Jednak od pewnego czasu w niektórych regionach Polski (m. in. w Bieszczadach) następuje intensywna ekspansja rudbekii, zwłaszcza wzdłuż potoków. Lokalnie ten gatunek jest tak liczny, że tworzy zwarte płaty, które uniemożliwiają rozwój rodzimej roślinności. W skali całej Polski zagrożenie to nie zostało w wystarczającym stopniu poznane, dlatego obserwacje ekspansji rudbekii w środowisku naturalnym są bardzo cenne. Fot. Ryszard Babiasz

więcej »

Szakal złocisty Canis aureus

W przeszłości naturalny zasięg szakala rozciągał się w południowej Azji, centralnej i północnej Afryce i w południowo-wschodniej Europie. W drugiej połowie XX wieku rozpoczęła się ekspansja tego gatunku w kierunku północnym i zachodnim. Rozradzające się populacje występują już w m. in. Austrii i na Węgrzech, a pojedyncze szakale stwierdzane były na Słowacji i w Czechach, tuż przy granicy z Polską. Co więcej nieoczekiwanie stwierdzono ten gatunek również w Estonii, na Łotwie i na Białorusi. Choć wiele wskazuje na to, że stwierdzenia te są skutkiem naturalnej ekspansji zasięgu, to nie można wykluczyć, że mogły również mieć miejsce celowe wsiedlenia lub ucieczki szakali z hodowli. Niezależnie od tego, należy się liczyć z pojawieniem się tego gatunku w Polsce, dlatego wszelkie informacje na ten temat sa bardzo cenne. Prawidłowa identyfikacja szakala może jednak być trudna, ponieważ na pierwszy rzut oka może on przypominać wilka. Fot. Miha Krofel

Aktualności

Militarny aspekt inwazji biologicznych

2015-02-06

W czerwcu 2014 r. na nieczynnym poligonie wojskowym w okolicach Żagania w Borach Dolnośląskich znaleziono nowy, obcy dla flory Polski gatunek z rodziny sitowatych, północnoamerykański Juncus anthelatus. Liczebność populacji wynosiła około 1200 kęp.

więcej »

Kolejny obcy skorupiak w Morzy Bałtyckim

2015-01-13

W czasopiśmie „Oceanological and Hydrobiological Studies” ukazał się artykuł dokumentujący stwierdzenie orientalnej krewetki Palaemon macrodactylus w ujściu Wisły Śmiałej. Jest to pierwsze stwierdzenie tego gatunku w Morzu Bałtyckim.

więcej »

Nowy obcy skorupiak w Bałtyku

2015-01-09

W 2014 r. w Gdyni znaleziony został kolejny obcy gatunek skorupiaka, Megabalanus coccopoma. Jego naturalny zasięg rozciąga się wzdłuż wybrzeża Pacyfiku od Meksyku do Peru.

więcej »

Weszło w życie Rozporządzenie Unii Europejskiej o gatunkach obcych

2015-01-01

Z dniem dzisiejszym zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Unii Europejskiej o gatunkach obcych. Dalsze informacje na ten temat można znaleźć w Aktualnościach z 2014 r.

O projekcie

Mimo, że w skali globalnej wpływ inwazyjnych obcych gatunków (Invasive Alien Species, IAS) stanowi obecnie największe, poza utratą siedlisk, zagrożenie dla różnorodności biologicznej, próby kompleksowych rozwiązań problemu inwazji biologicznych podejmowane są dopiero od niedawna. Jednym z podstawowych elementów takich rozwiązań jest gromadzenie i wymiana informacji o obcych gatunkach.

W 1999 r. w Instytucie Ochrony Przyrody PAN w Krakowie została dla Ministerstwa Środowiska przygotowana baza danych „Gatunki introdukowane w Polsce”. Początkowo obejmowała ona 233 gatunki obcych grzybów, roślin i zwierząt. W 2003 r., dzięki finansowaniu przez Departament Stanu USA, część danych zawartych w tej bazie danych została przetłumaczona na język angielski i udostępniona w sieci Internet pod nazwą „Gatunki obce w Polsce”.

więcej »

Najnowsze zmiany

  • Chrysanthemum stunt viroid .

    Wiroid karłowatości złocienia

    Mikroorganizm (bakterie, pierwotniaki itp.

    2015-03-04 16:56więcej »

  • Pepino mosaic virus .

    Mikroorganizm (bakterie, pierwotniaki itp.

    2015-03-04 16:56więcej »

  • Rabbit haemorrhagic disease virus .

    Wirus pomoru królików

    Mikroorganizm (bakterie, pierwotniaki itp.

    2015-03-04 16:56więcej »