List gończy

Szop pracz Procyon lotor

Coraz częstsze stwierdzenia tego północnoamerykańskiego drapieżnika notuje się w Polsce od połowy lat 90. XX wieku. Rozmnażająca się populacja obejmuje już swoim zasięgiem zachodnią część kraju. Jej początek dały osobniki, które imigrowały z obszaru wschodnich Niemiec, gdzie zostały introdukowane przed II wojną światową. Szopy stały się popularnymi zwierzętami domowymi (konieczne jest uzyskanie z regionalnej dyrekcji ochrony środowiska zezwolenia na przetrzymywanie gatunku). Ucieczki z hodowli i celowe uwolnienia szopów przez właścicieli (co jest niezgodne z prawem) sprawiły, że pojedyncze osobniki coraz częściej spotyka się na obszarze całej Polski. Szopy są wszystkożerne, a ich obecność może być groźna nie tylko dla ptaków gniazdujących na ziemi, lecz także, dzięki zdolności do wspinania się po drzewach, dla ptaków mających swe gniazda ponad ziemią. Ponadto szopy są nosicielami niebezpiecznego dla życia człowieka obleńca Baylisascaris procyonis. Wszystkie informacje o stwierdzeniach szopów w naturze, są bardzo cenne. Fot. Magdalena Bartoszewicz

więcej »

Wiewiórka szara Sciurus carolinensis

Północnoamerykańska wiewiórka szara jest nosicielem wirusa ospy, który jest śmiertelny dla rodzimych wiewiórek pospolitych. Ponadto wiewiórki szare skutecznie wypierają wiewiórki rude, konkurując z nimi o pokarm. Inwazja wiewiórek szarych na Wyspach Brytyjskich, gdzie gatunek ten został introdukowany w połowie XIX wieku, doprowadziła do bardzo silnego spadku liczebności rodzimych wiewiórek, które na znacznym obszarze całkowicie wyginęły. Podobna sytuacja, choć na razie w mniejszej skali, ma miejsce w północnych Włoszech, które są drugim miejscem występowania wiewiórek szarych w Europie. W Polsce nie stwierdzono dotychczas występowania wiewiórki szarej w naturze. Jednak w ciągu kliku ostatnich lat gatunek ten stał się u nas obiektem hodowli hobbystycznych. Mimo, że na razie są one mało popularne (konieczne jest uzyskanie w tym celu zezwolenia regionalnej dyrekcji ochrony środowiska), to istnieje ryzyko ucieczek i celowych nielegalnych uwolnień. Dlatego wszystkie informacje hodowlach tych wiewiórek oraz o ich występowaniu w naturze są niezwykle cenne. Należy przy tym zwrócić uwagę na możliwość pomyłki wiewiórki szarej z czarną formą rodzimej wiewiórki pospolitej. Fot. Renata i Marek Kosińscy

Rudbekia naga Rudbeckia laciniata

Pochodząca z Ameryki Północnej rudbekia naga została introdukowana do Europy w XVII, a do Polski – pod koniec XVIII wieku. Powodem jej sprowadzenia były walory ozdobne. Duże rozmiary, okazałe żółte kwiaty i łatwość uprawy sprawiły, że w niedługim czasie stała się ona bardzo popularną rośliną ogrodową. Wraz z usuwanymi pozostałościami rudbekie wydostawały się również poza ogrody, m. in. na „dzikie” wysypiska śmieci, choć nie obserwowano aby się rozprzestrzeniały. Jednak od pewnego czasu w niektórych regionach Polski (m. in. w Bieszczadach) następuje intensywna ekspansja rudbekii, zwłaszcza wzdłuż potoków. Lokalnie ten gatunek jest tak liczny, że tworzy zwarte płaty, które uniemożliwiają rozwój rodzimej roślinności. W skali całej Polski zagrożenie to nie zostało w wystarczającym stopniu poznane, dlatego obserwacje ekspansji rudbekii w środowisku naturalnym są bardzo cenne. Fot. Ryszard Babiasz

więcej »

Szakal złocisty Canis aureus

W przeszłości naturalny zasięg szakala rozciągał się w południowej Azji, centralnej i północnej Afryce i w południowo-wschodniej Europie. W drugiej połowie XX wieku rozpoczęła się ekspansja tego gatunku w kierunku północnym i zachodnim. Rozradzające się populacje występują już m. in. w Austrii i na Węgrzech, a pojedyncze szakale stwierdzane były tuż przy granicy z Polską na Słowacji, w Czechach oraz na Ukrainie i na Litwie. Wiosną 2015 r. dokonano pierwszych udokumentowanych zdjęciami obserwacji tego gatunku w naszym kraju. Miały ona miejsce w dolinie Biebrzy oraz w pobliżu Białej Podlaskiej. Choć wiele wskazuje na to, że stwierdzenia te są skutkiem naturalnej ekspansji zasięgu, to nie można wykluczyć, że mogły również mieć miejsce celowe wsiedlenia lub ucieczki szakali z hodowli. Wszelkie informacje na ten temat szakali są bardzo cenne. Prawidłowa identyfikacja szakala może jednak być trudna, ponieważ na pierwszy rzut oka może on przypominać wilka. Fot. Miha Krofel

Aktualności

Szakal złocisty Canis aureus gatunkiem rodzimym w Polsce

2015-08-19

Obserwowana w ostatnich latach ekspansja zasięgu szakala złocistego Canis aureus wywołała dyskusję na temat statusu tego gatunku w krajach, w których nigdy wcześniej nie był on stwierdzany.

więcej »

Śmiertelna ofiara poparzenia barszczem Sosnowskiego Heracleum sosnowskyi

2015-07-06

W Centrum Leczenia Oparzeń w Siemianowicach Śląskich zmarła 67 letnia kobieta, która w czasie koszenia trawnika poparzyła rękę barszczem Sosnowskiego Heracleum sosnowskyi. Wskutek przewlekłych chorób, pacjentka ta miała obniżoną odporność. Mimo, że poparzenie obejmowało zaledwie 5% powierzchni ciała, po kilkunastu dniach od oparzenia doszło do powikłań i nagłego zatrzymania krążenia.

Pierwsze stwierdzenia szakala złocistego Canis aureus w Polsce

2015-07-01

W maju i czerwcu 2015 r dokonano dwóch pierwszych stwierdzeń szakala złocistego Canis aureus w Polsce, które zostały udokumentowane zdjęciami. Jedno z nich miało miejsce w Biebrzańskim Parku Narodowym, a drugie – w okolicach miejscowości Piszczac, koło Białej Podlaskiej. W obu przypadkach obserwowano pojedyncze osobniki.

więcej »

Militarny aspekt inwazji biologicznych

2015-02-06

W czerwcu 2014 r. na nieczynnym poligonie wojskowym w okolicach Żagania w Borach Dolnośląskich znaleziono nowy, obcy dla flory Polski gatunek z rodziny sitowatych, północnoamerykański Juncus anthelatus. Liczebność populacji wynosiła około 1200 kęp.

więcej »

O projekcie

Mimo, że w skali globalnej wpływ inwazyjnych obcych gatunków (Invasive Alien Species, IAS) stanowi obecnie największe, poza utratą siedlisk, zagrożenie dla różnorodności biologicznej, próby kompleksowych rozwiązań problemu inwazji biologicznych podejmowane są dopiero od niedawna. Jednym z podstawowych elementów takich rozwiązań jest gromadzenie i wymiana informacji o obcych gatunkach.

W 1999 r. w Instytucie Ochrony Przyrody PAN w Krakowie została dla Ministerstwa Środowiska przygotowana baza danych „Gatunki introdukowane w Polsce”. Początkowo obejmowała ona 233 gatunki obcych grzybów, roślin i zwierząt. W 2003 r., dzięki finansowaniu przez Departament Stanu USA, część danych zawartych w tej bazie danych została przetłumaczona na język angielski i udostępniona w sieci Internet pod nazwą „Gatunki obce w Polsce”.

więcej »

Najnowsze zmiany

  • Aeolosoma headleyi Beddard 1888

    Pierścienica

    2015-08-14 15:23więcej »

  • Dugesia tigrina (Girard, 1850)

    Płaziniec

    2015-07-10 09:19więcej »

  • Phoeniconaias minor (E. Geoffroy Saint-Hilaire, 1798)

    Flaming mały

    Ptak

    2015-07-10 09:19więcej »