Impatiens glandulifera Royle – Niecierpek gruczołowaty – Himalayan balsam

Informacje w bazie danych Gatunki obce w Polsce nie są prawnie wiążące. Mają one charakter naukowy.

Status

Gatunek obcy na całym obszarze, na którym występuje lub występował w Polsce

Występuje obecnie w środowisku

Rozmnaża(ł) się w środowisku

Liczebność lub/i zasięg zwiększają się

Inwazyjny gatunek obcy

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 grudnia 2022 r. w sprawie listy inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla Unii i listy inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla Polski, działań zaradczych oraz środków mających na celu przywrócenie naturalnego stanu ekosystemów (Dz.U. 2022 poz. 2649), niecierpek gruczołowaty jest w Polsce inwazyjnym gatunkiem obcym stwarzającym zagrożenie dla Unii i rozprzestrzenionym na szeroką skalę.

Ogólna charakterystyka

Wygląd i biologia

Roślina roczna

Występowanie

Mapa występowania

Pola atlasowe na mapie przedstawiają miejsca stwierdzeń gatunku, a punkty – miejsca jego introdukcji.

Informacje, które mogłyby uzupełnić mapę występowania gatunku, można przesyłać na adres ias@iop.krakow.pl

Opis rozmieszczenia

Rozmieszczenie ogólnopolskie: dość częsty na niżu i w niższych położeniach górskich. Szczecińskie, gdańskie, olsztyńskie, białostockie, zielonogórskie, warszawskie, wrocławskie, opolskie, łódzkie, lubelskie, katowickie, krakowskie, rzeszowskie

Najwcześniejsza introdukcja/obserwacja

w roku 1890

Sposoby transportu

Celowe sprowadzenie do Polski

Przyczyny sprowadzenia

Celowo sprowadzony w celu upraw roślin ozdobnych (innych niż ogrodnicze)

Sposoby wsiedlenia do środowiska przyrodniczego

Ucieczka z uprawy lub hodowli

Literatura

Adamowski W., Krzysztofiak A., Dajdok Z. 2018. Ankieta oceny stopnia inwazyjności Impatiens glandulifera Royle w Polsce, na podstawie protokołu Harmonia+PL – procedura oceny ryzyka negatywnego oddziaływania inwazyjnych i potencjalnie inwazyjnych gatunków obcych w Polsce Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska link
Jasnowski M. 1961. Impatiens Roylei Walpers - nowy składnik lasów łęgowych w Polsce Fragm. Flor. Geobot. 7: 77-80.
Kujawa-Pawlaczyk J. 1997. Synantropizacja szaty roślinnej Drawieńskiego Parku Narodowego. Cz. 2. Atlas rozmieszczenia roslin naczyniowych. Praca doktorska wykonana w Zakł. Taksonomii Roslin
Pawlaczyk P., Adamowski W. 1991. Impatiens capensis (Balsaminaceae) nowy gatunek we florze Polski Fragm. Flor. Geobot. 35: 225-232.
Piotrowska H., Zukowski W., Jackowiak B. 1997. Rośliny naczyniowe Słowińskiego Parku Narodowego. Pr. Zakł. Taksonomii Roślin UAM 1-216. link
Schube T. 1903. Die Verbreitung der Gefasspflanzen in Schlesien Breslau
Sowa R. 1971. Flora i roślinne zbiorowiska ruderalne na obszarze województwa łódzkiego, ze szczególnym uwzględnieniem miast i miasteczek 1-282. Uniw. Łódzki
Tokarska-Guzik B., Dajdok Z., Zając M., Zając A., Urbisz A., Danielewicz W., Hołdyński C. 2012. Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych. 1-197. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Warszawa link
Zając E. U., Zając A. 1973. Badania nad zasięgami roślin synantropijnych. 3. Corydalis lutea DC. 4. Linaria cymbalaria (L.) Mill. 5. Impatiens roylei Wapl. 41-55.
Zarzycki K. 1981. Rośliny naczyniowe Pienin. Rozmieszczenie i warunki występowania. 257. Inst. Bot. PAN. PWN Warszaw-Kraków

Opracowanie: Zygmunt Dajdok

Rodzaj organizmu: Roślina zielna

Typ: Magnoliophyta
Klasa/Gromada: Magnoliopsida
Rząd: Geraniales
Rodzina: Balsaminaceae

Synonimy łacińskie: Impatiens roylei Walp.

Synonimy polskie: Niecierpek himalajski; Niecierpek Roylego

Synonimy angielskie: Indian balsam; Ornamental jewelweed; Policeman's helmet; Purple jewelweed; Red jewelweed; Red touch-me-not