Torfowiska wysokie zdegradowane, zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji (7120)

Rozmieszczenie
Zdegradowane torfowiska wysokie występują w polskich Karpatach na terenie Kotliny Orawsko-Nowotarskiej, w Bieszczadach oraz w rejonie źródlisk Jasiołki (na terenie ostoi Jaśliskiej). Prawie wszystkie płaty siedliska 7120 znajdują się na terenach ostoi Natura 2000.


Charakterystyka
Siedlisko powstaje w wyniku degradacji mszarów wysokotorfowiskowych, znajdujących się na torfowiskach odwodnionych, lub w inny sposób zniekształconych (eksploatacja torfu, wypas, itp.). Zalicza się tu płaty o nieciągłej, degenerującej lub całkowicie zanikającej warstwie torfowców. Zdegradowane torfowiska porośnięte są zarówno przez formacje leśne (suche postaci borów bagiennych lub brzezin), jak i formacje nieleśne (zbiorowiska z dominacją wełnianki pochwowatej, wrzosu, borówek lub trzęślicy modrej). Siedlisko jest zróżnicowane regionalnie. Na torfowiskach orawsko-nowotarskich na potorfiach i zdegradowanych kopułach torfowisk rozwija się zbiorowisko z dominacją Eriophorum vaginatum, a w miejscach skrajnie przesuszonych – zbiorowisko z dominacją Calluna vulgaris. W Bieszczadach i Beskidzie Niskim zdegradowane torfowiska opanowuje trzęślica modra Molinia caerulea. Przesuszone kopuły zdominowane są tu przez borówki – Vaccinium myrtillus i V. uliginosum.


Zagrożenia
Zagrożeniem może być dalsza degradacja polegająca na całkowitym zaniku gatunków torfowiskowych oraz murszenie torfu prowadzące do zmian właściwości chemicznych i fizycznych podłoża. Intensywne murszenie powierzchniowej warstwy torfu może spowodować utratę zdolności do regeneracji. 


Stan ochrony
Stan zachowania zdegradowanych torfowisk należy oceniać pod kątem zdolności do regeneracji. Pod tym względem w zdecydowanie lepszej sytuacji są torfowiska orawsko-nowotarskie. Duża część płatów z wełnianką pochwowatą, po zahamowaniu odpływu wody z torfowiska (co czasem zachodzi samoczynnie) ma szansę na naturalną, spontaniczną sukcesję w kierunku mszarów wysokotorfowiskowych. Zjawisko to występuje na wielu torfowiskach regionu. Regeneracja płatów opanowanych przez wrzos lub borówki wymaga podniesienia poziomu uwodnienia torfowiska. Zdecydowanie najgorsza sytuacja jest na torfowiskach opanowanych przez trzęślicę modrą. Stymulowana regeneracja tych torfowisk musi polegać na poprawie warunków hydrologicznych oraz na odsłanianiu niewielkich powierzchni torfu, na których mogą osiadać gatunki torfowiskowe nie wytrzymujące konkurencji z trzęślicą. Na większości zdegradowanych torfowisk karpackich nie podjęto działań z zakresu ochrony czynnej, w związku z tym stan siedliska w regionie należy ocenić jako zły: U2. 


Program ochrony
Ogólnie wszystkie zdegradowane torfowiska wymagają ochrony czynnej polegającej przede wszystkim na neutralizacji systemów odwadniających. W tym celu należy:
• koniecznie zbudować zastawki na rowach odwadniających torfowiska i w ich bezpośrednim otoczeniu;
• dla zachowania stanowisk roślin otwartych mszarów konicznie wycinać podrosty brzozy i sosny zwyczajnej oraz wierzb, a na torfowiskach opanowanych przez trzęślicę – usuwać całe płaty darni; 
• w sytuacjach skrajnych, na torfowiskach opanowanych przez trzęślicę, po usunięciu płatów darni reintrodukować gatunki torfowiskowe.