Zarośla wierzbowe na kamieńcach i żwirowiskach górskich potoków (Salici-Myricarietum – z przewagą wierzby) (3240)


Rozmieszczenie
Siedlisko występuje w Beskidach Zachodnich i jest skorelowane z zasięgiem wierzby siwej. Notowane jest na terenie 9 obszarów Natura 2000: „Dolna Soła”, „Torfowiska Orawsko-Nowotarskie”, „Górny Dunajec”, „Dolina Białki”, „Środkowy Dunajec z dopływami”, „Tatry”, „Biała Tarnowska”, „Wisłoka z dopływami”, „Ostoja Magurska”. Centrum występowania stanowią Podhale i Spisz. Na wschód i na zachód od niego, stan ochrony siedliska pogarsza się, nad rzekami spotykane są coraz mniejsze jego płaty. Siedlisko nie było obserwowane poniżej 350 m n.p.m. W górnych odcinkach rzek sięga po około 1000 m n.p.m., natomiast powyżej na jego wykształcenie nie pozwalały prawdopodobnie warunki orograficzne (wąskie doliny, brak kamieńców, strome zbocza). 


Charakterystyka
Siedlisko ma na ogół postać zwartych zarośli wierzbowych ze znacznym udziałem wierzby siwej Salix eleagnos, wierzby purpurowej S. purpurea, w domieszce także wrześni pobrzeżnej Myricaria germanica, wierzby kruchej S. fragilis, wierzby trójpręcikowej S. triandra, a niekiedy też olszy szarej, a w niższych położeniach wierzby wiciowej S. viminalis. Zarośla te tworzą płaty zespołu Salici-Myricarietum zlokalizowanego na ustalonych kamieńcach w górskich odcinkach rzek. 


Zagrożenia

Pomimo, że zarośla stanowią już dość stabilne stadium roślinności, niekiedy ulegają zniszczeniu wskutek naturalnych czynników, takich jak: powódź – naniesienie kamienia i zasypanie zarośli lub ich wyrwanie czy też erozja brzegu.
Zagrożenia antropogeniczne to: zawężenie koryt rzek i próby utrzymania go w narzuconych granicach poprzez różnorodne umocnienia, opaski betonowe, itp. Zarośla mogą rozwijać się tylko poza tymi odcinkami, czyli tam gdzie pozostawione jest naturalne koryto. Pobór kamienia i żwiru wiąże się z wycinaniem zarośli i likwidacją potencjalnych miejsc ich występowania. Budowa zapór wodnych powoduje spiętrzanie wody i zalewanie terenów potencjalnego występowania zarośli, a jednocześnie zmniejsza falę powodziową poniżej zapory, pozwalającą na regenerację siedliska. Ponadto, wierzby są wycinane w celu pozyskania surowca do różnych celów (np. wikliniarstwo). 


Stan ochrony
Najlepiej wykształcone płaty siedliska znajdują się nad Białką, Czarnym Dunajcem, Białą Tarnowską, Siwą Wodą i nad Wisłoką (w Świątkowej). Znacznie przekształcone spotykane są nad Sołą (Cisiec, Wieprz, Kęty), Dunajcem (Dębno), Ochotnicą, Kamienicą Gorczańską, Rabą, Ropą, Wisłoką (Myscowa). Siedlisko w skali regionu najprawdopodobniej zmniejsza swój areał. Stan siedliska w całym regionie alpejskim powinien być oceniony jako zły: U2.


Program ochrony
Przede wszystkim ochrona tego siedliska powinna się skupiać na utrzymaniu warunków sprzyjających jego rozwojowi. Należą do nich: 
• pozostawienie naturalnie ukształtowanych koryt rzek (poza miejscowościami); 
• utrzymanie okresowych wysokich przepływów (wezbrań powodziowych); 
• rezygnacja z poprzecznej zabudowy hydrotechnicznej, zwężania koryt, zabudowy terasy zalewowej. 
Jedynym działaniem ochrony czynnej, który powinien być realizowany jest usuwanie pojawiających się gatunków obcych, inwazyjnych, a zwłaszcza: rdestowca japońskiego, barszczu Sosnowskiego i niecierpka gruczołowatego. Stanowią one konkurencję dla krzewów wierzbowych i eliminują rośliny runa.