Projekt PL0108 „Optymalizacja wykorzystania zasobów sieci Natura 2000 dla zrównoważonego rozwoju w Karpatach” realizowany jest w Instytucie Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Liechtenstein, Norwegia).
czytaj więcej »O projekcie
Działania projektu
Natura 2000 w Karpatach
Zarośla kosodrzewiny (Pinetum mugo) (4070)
Rozmieszczenie
Siedlisko w regionie alpejskim ma zasięg ograniczony do najwyższych pasm górskich: Tatry i w Beskidzie Żywieckim - Babia Góra i Pilsko. Jego zasięg wysokościowy obejmuje od 1500–1800 m n.p.m. Zarośla kosodrzewiny tworzą własne piętro roślinne, leżące pomiędzy reglem górnym a piętrem halnym. Wszystkie miejsca występowania siedliska są objęte ochroną w sieci Natura 2000.
Charakterystyka
Zarośla kosodrzewiny mają postać zwartych, niskich zarośli (do 2,5-3 m wysokości) pokrywających dużymi płatami murawy wysokogórskie, leżące powyżej górnej granicy lasu. Dominuje w nich sosna kosa. W domieszce występują pojedynczo: wierzba śląska, jarzębina, brzoza karpacka, róża alpejska, porzeczka skalna. W niższych położeniach, w kosówce obecne są pojedyncze lub grupowo występujące świerki. Wraz ze wzrostem wysokości kosodrzewina rozluźnia się, tworząc coraz mniejsze płaty, poprzedzielane murawami. Zarośla kosówki występują zarówno na podłożu wapiennym, jak i krystalicznym. W zależności od podłoża kształtuje się skład gatunkowy runa: gatunki ziołoroślowe przeważają na żyźniejszym, wapiennym, a więcej gatunków borowych spotyka się na uboższym.
Zagrożenia
Siedlisko nie jest w istotny sposób zagrożone. Wszystkie miejsca jego występowania są od lat objęte ochroną bierną w parkach narodowych i rezerwacie przyrody (Pilsko). Tylko lokalnie, w miejscach gdzie przebiegają szlaki turystyczne i zauważalne jest oddziaływanie turystyki, możliwe są zniszczenia krzewów kosodrzewiny. Dotyczy to jednak znikomego procentu powierzchni siedliska.
Stan ochrony
Stan ochrony zarówno na poziomie poszczególnych obszarów Natura 2000, jak i regionu alpejskiego jest oceniony jako właściwy: FV.
Program ochrony
Siedlisko nie wymaga wprowadzenia działań ochrony czynnej. Możliwe są natomiast lokalnie próby powstrzymania jego ekspansji w celu ochrony zagrożonych gatunków roślin lub zwierząt, związanych z tym piętrem roślinnym, a wymagających otwartej przestrzeni.