Włochatka (Aegolius funereus)

 
Opis gatunku

Jest to niewielka sowa o nieproporcjonalnie dużej głowie. Włochatka jest w Polsce gatunkiem bardzo nielicznym, występuje w pasie gór i w północnej części kraju.  Główny pokarm włochatki stanowią drobne ssaki, rzadziej ptaki. Zazwyczaj osiadła, bywa jednak częściowo wędrowna, co jest związane z dostępnością pokarmu. 

 

Rozmieszczenie
Występuje w całych Karpatach.


Siedlisko
Zasiedla bory i lasy mieszane z udziałem świerka i jodły. W litych świerczynach istotna jest dla niej obecność choćby niewielkich płatów buczyn lub nawet pojedynczych buków. W niektórych rejonach, np. w Bieszczadach, buczyny z dużym udziałem drzew iglastych są przez włochatkę preferowane. Chętnie wybiera siedliska zróżnicowane obejmujące rozległe tereny otwarte: zręby, wiatrołomy, doliny rzek i potoków, bagna, uprawy leśne, a nawet drągowiny i młodniki, które często wykorzystuje jako dzienne schronienia. Unika terenów zasiedlonych przez większe gatunki sów.


Populacja
Brak kompleksowych badań powoduje, że wielkość populacji trudno ocenić. W położonych na terenie Karpat obszarach Natura 2000 występuje w następujących liczebnościach: „Babia Góra” (8-13 par), „Beskid Niski” (10-12 par), „Beskid Żywiecki” (6-20 par), „Bieszczady” (20-30 par), „Gorce” (15-30 par), „Góry Słonne” (25-35 par), „Pasmo Policy” (5-8 par), „Pieniny” (2-4 pary), „Tatry” (25-50 par), „Torfowiska Orawsko-Nowotarskie” (3-5 par).


Stan ochrony
Stan ochrony gatunku w regionie biogeograficznym alpejskim należy ocenić jako właściwy FV.


Zagrożenia
Zagrożenie dla występowania włochatki może stanowić niewłaściwie prowadzona gospodarka leśna, nie uwzględniająca wymogów ochrony gatunku, w tym usuwanie z terenów leśnych obumierających i martwych drzew, dotyczy to w szczególności drzew starych, o dużej pierśnicy.


Program ochrony

Działania ochronne powinny koncentrować się na utrzymaniu odpowiedniej wielkości i jakości płatów siedlisk stanowiących siedlisko gatunku.

Literatura
Mikusek R., Sikora A. 2004. Aegolius funereus (L. 1758) - Włochatka. W: Gromadzki M. (red.) – Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. T. 8.
Sidło P.O., Błaszkowska B., Chylarecki P. (red.) 2004. Ostoje ptaków o randze europejskiej w Polsce. OTOP, Warszawa.
Tomiałojć L., Stawarczyk T. 2003. Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. PTPP „pro Natura”, Wrocław.