Projekt PL0108 „Optymalizacja wykorzystania zasobów sieci Natura 2000 dla zrównoważonego rozwoju w Karpatach” realizowany jest w Instytucie Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Liechtenstein, Norwegia).
czytaj więcej »O projekcie
Działania projektu
Natura 2000 w Karpatach
Sichrawa karpacka (Pseudogaurotina excellens)
Opis gatunku
gatunek priorytetowy;stenotopowy gatunek chrząszcza, który do rozwoju wymaga przypuszczalnie podłoża wapiennego
Rozmieszczenie
Endemit karpacki. Aktualnie znane stanowiska sichrawy karpackiej znajdują się na Babiej Górze, w Paśmie Policy, Tatrach oraz w Beskidzie: Żywieckim i Sądeckim. Podawany był również z Pienin. Rozmieszczenie gatunku nie jest jeszcze wystarczająco dobrze rozpoznane, za wyjątkiem Babiej Góry. Gatunek jest przedmiotem ochrony w trzech obszarach Natura 2000: „Tatry”, „Babia Góra”, „Na Policy”.
Siedlisko
Sichrawa karpacka zasiedla lasy świerkowe i jodłowe oraz zarośla z dużym udziałem starych okazów suchodrzewów (Lonicera sp.). Preferuje miejsca prześwietlone. Na Babiej Górze większość stwierdzonych czynnych stanowisk gatunku zlokalizowana jest w górskich borach świerkowych i acidofilnej zachodniokarpackiej świerczynie górnoreglowej, stwierdzono też stanowiska w żyznej buczynie i w zaroślach kosodrzewiny.
Populacja
Wielkość populacji nieznana. Liczba stwierdzanych czynnych stanowisk i okazów nie jest duża (wyjątek stanowi Babia Góra). Odnotowuje się w ostatnich latach wzrost liczby obserwacji gatunku. Należy to jednak tłumaczyć lepszym poznaniem niż tendencją wzrostową i ekspansją populacji.
Zagrożenia
Do zagrożeń naturalnych należy konkurencja roślinna (głównie ze strony buka) względem rośliny żywicielskiej larw sichrawy karpackiej - wiciokrzewu czarnego Lonicera nigra L. Zarastanie stanowisk roślinnością drzewiastą może powodować ich nadmierne ocienienie w stosunku do wymagań gatunku. Z zagrożeń antropogenicznych groźne może być wyłapywanie przez kolekcjonerów. W czasie prac leśnych może też dochodzić do przypadkowego uszkodzenia rośliny żywicielskiej. Gatunek umieszczony jest na „Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce” z kategorią niższego ryzyka LC (najmniejszej troski).
Stan ochrony
Stan gatunku w rejonie alpejskim można określić jako właściwy z uwagi na fakt, że stan siedlisk gatunku w trzech obszarach Natura 2000 oceniono jako właściwy. Dobre są też rokowania dla zachowania gatunku, bowiem wszystkie znane stanowiska objęte są różnymi formami ochrony.
Program ochrony
Ochrona sichrawy karpackiej powinna polegać na aktywnym chronieniu miejsc występowania jej roślin żywicielskich (m.in. niedopuszczanie do ich nadmiernego zacienienia). W przypadkach koniecznych wskazane byłoby dosadzanie krzewów wiciokrzewu czarnego, aby zapewnić ciągłość bazy żerowej. W momencie stwierdzenia nowych stanowisk, poza parkami narodowymi, zaleca się objąć takie tereny ochroną w formie rezerwatu albo użytku ekologicznego. Należałoby też wzmóc kontrolę w miejscach występowania gatunku, by nie dopuścić do wyłapywania osobników dorosłych oraz pozyskiwania larw przez zbieraczy i handlarzy.
Literatura
Adamski P., Bartel R., Bereszyński A., Kepel A., Witkowski Z. (red.) 2004. Gatunki zwierząt (z wyjątkiem ptaków). Poradnik ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. Tom 6.
Starzyk J. R. 1992. Pseudogaurotina excellens (Brancsik, 1874). Sichrawa karpacka. W: Polska czerwona księga zwierząt. Red. Z. Głowaciński. PWRiL, Warszawa, 297-298.