Projekt PL0108 „Optymalizacja wykorzystania zasobów sieci Natura 2000 dla zrównoważonego rozwoju w Karpatach” realizowany jest w Instytucie Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Liechtenstein, Norwegia).
czytaj więcej »O projekcie
Działania projektu
Natura 2000 w Karpatach
Sasanka słowacka (Pulsatilla slavica)
Rozmieszczenie
Gatunek priorytetowy, endemit zachodniokarpacki. W Polsce notowany wyłącznie na jednym stanowisku w Wąwozie Korycińska Wielkie w Tatrach Zachodnich (1000-1170 m n.p.m.), położonym w obszarze Natura 2000.
Siedlisko
Sasanka rośnie na półkach skał węglanowych, w miejscach nasłonecznionych, w murawach nawapiennych tworzących zespół turzycy i kostrzewy tatrzańskiej Carici-Festucetum tatrae. Zaliczane są one do siedliska przyrodniczego 6170-1 – tatrzańskie murawy nawapienne.
Populacja
Całkowitą liczebność populacji szacuje się na około 200 osobników. Według regularnie prowadzonych obserwacji populacja jest stabilna, wykazuje jednak coroczne wahania liczby osobników kwitnących (stanowiących 50-60% populacji), w zależności od warunków meteorologicznych. Populacja rozproszona jest na powierzchni około 10 ha, dostępne siedlisko jest kilkukrotnie większe. Populacja ma charakter transgraniczny, większa jej część znajduje się po słowackiej stronie Tatr.
Zagrożenia
Sporadyczne zagrożenie stanowi obserwowane pozyskiwanie roślin do ogródków i zbiorów zielnikowych. Gatunek zamieszczony w „Polskiej czerwonej księdze roślin” z 2001 r. w grupie gatunków narażonych (VU), a w „Czerwonej księdze Karpat polskich” z 2008 r. jako gatunek zagrożony wymarciem (EN).
Stan ochrony
Jedyne stanowisko sasanki w regionie, mimo że niezbyt obfite, jest stabilne i stosunkowo nie zagrożone, co pozwala na ocenę stanu ochrony gatunku jako właściwy: FV, zarówno na stanowisku, jak i w całym regionie alpejskim.
Program ochrony
Celem ochrony jest utrzymanie stanowiska tego bardzo rzadkiego gatunku. Wystarczająca jest w tym przypadku ochrona bierna. Niemniej, w okresie kwitnienia stanowisko powinno być objęte kontrolą strażników TPN; należy także rozwinąć program ochrony ex situ w oparciu o Górski Ogród Botaniczny IOP PAN w Zakopanem.
Literatura
Piękoś-Mirkowa H., Kaczmarczyk D. 1990. Sasanka słowacka Pulsatilla slavica Reuss – ekologia, zagrożenie i ochrona. W: Piękoś-Mirkowa H. (red.) Ekologia, zagrożenie i ochrona rzadkich gatunków roślin górskich. Studia Naturae, Ser. A, 33: 133-166.
Piękoś-Mirkowa H., Mirek Z., Miechówka A. 1996. Endemic Vascular Plants in the Polish Tatra Mts. Distribution end Ecology. Polish Botanical Studies 12: 1-107.
Piękoś-Mirkowa H. 2001. Pulsatilla slavica G. Reuss - Sasanka słowacka. W: Kaźmierczakowa R., Zarzycki K. (red.), Polska czerwona ksiega roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. Instytut Botaniki, PAN, Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków, ss. 140-141.
Piękoś-Mirkowa H. 2004. Pulsatilla slavica G. Reuss, Sasanka słowacka. W: B. Sudnik-Wójcikowska, H. Werblan-Jakubiec (red.) Poradnik ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000. Tom 9. Gatunki roślin. Wyd. Min. Środowiska, Warszawa; ss. 172-175.
Radwańska-Paryska Z. 1950. Sasanka słowacka, nowa roślina flory polskiej. Acta Soc. Bot. Pol. 20: 549-556.