Projekt PL0108 „Optymalizacja wykorzystania zasobów sieci Natura 2000 dla zrównoważonego rozwoju w Karpatach” realizowany jest w Instytucie Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Liechtenstein, Norwegia).
czytaj więcej »O projekcie
Działania projektu
Natura 2000 w Karpatach
Przeplatka aurinia (Euphydras aurina)
Opis gatunku
Motyl o aktywności dziennej. Rośliną pokarmową gąsienicy w północnej i środkowej Europie jest czarcikęs łąkowy Succisa pratensis. W innych częściach Europy i w Azji mogą to być różne gatunki wiciokrzewu Lonicera spp., babki Plantago sp., naparstnicy Digitalis spp. i przetacznika Veronica spp. a także driakiew gołębia Scabiosa columbaria i goryczka żółta Gentiana lutea. Motyl lata od końca maja do początku lipca.
Rozmieszczenie
Obecnie istnieje w Polsce kilka większych obszarów występowania – w okolicach Wrocławia, na Kielecczyźnie, Polesiu i w Puszczy Białowieskiej. Ponadto kilka izolowanych populacji na Dolnym Śląsku, w Wielkopolsce, okolicach Warszawy, Puszczy Solskiej i na Roztoczu. W polskich Karpatach gatunek podawany z jednego stanowiska w Bieszczadach.
Siedlisko
Występuje na wilgotnych łąkach o dużej różnorodności gatunkowej, a także na torfowiskach niskich i polanach śródleśnych.
Zagrożenia
Zagrożeniem dla gatunku jest intensyfikacja użytkowania łąk podmokłych i/lub ich osuszanie, a co za tym idzie zanikanie rośliny pokarmowej gąsienic.
Stan ochrony
Polska Czerwona Lista – gatunek bardzo wysokiego ryzyka, silnie zagrożony wyginięciem w Polsce – EN.
Konwencja Berneńska – wymieniany w II Załączniku.
Dyrektywa Siedliskowa – wymieniany w Załącznikach II i IV.
Status prawny w Polsce – gatunek chroniony.
Program ochrony
Zachowanie siedlisk i warunków optymalnych dla występowania gatunku zapewni koszenie łąk tylko raz w roku, nie wcześniej niż na początku lipca. Ważne jest utrzymanie odpowiedniego poziomu wód gruntowych i zapobieganie nadmiernej sukcesji trzciny, drzew i krzewów.
Literatura
Buszko J., Masłowski J. 1993. Atlas motyli Polski. Część I. Motyle dzienne (Rhopalocera). Grupa IMAGE, Warszawa.
Buszko J. 2004. Przeplatka aurinia. W: Adamski P., Bartel R., Bereszyński A., Kepel A., Witkowski Z. (red.). Poradnik ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Gatunki zwierząt (z wyjątkiem ptaków). Ministerstwo środowiska, Warszawa. T. 6, s. 49-50.
Tolman T. 1997. Butterflies of Britain andd Europe. Collins field guide. Collins, Londyn.