Opis gatunku
jeden z najmniejszych krajowych nietoperzy; gatunek silnie zsynantropizowany

Rozmieszczenie 
W polskich Karpatach zasięg gatunku pokrywa się z występowaniem jaskiń krasowych i fliszowych do wysokości około 1100 m n.p.m. Podkowiec mały występuje od Beskidu Śląskiego po Bieszczady, głównie w Beskidzie: Wyspowym, Sądeckim i Niskim. W Karpatach wskazany jest jako przedmiot ochrony w 23 obszarach Natura 2000.

Siedlisko
Gatunek występuje na miejscach o stabilnych warunkach mikroklimatycznych, stosunkowo wysokiej temperaturze 5–9°C, powolnym przepływie powietrza i dużej wilgotności (80-100%): w jaskiniach, sztolniach, piwnicach. Kryjówkami kolonii rozrodczych są prawie wyłącznie strychy budynków, z reguły obiektów sakralnych, niekiedy pałaców, szkół i dużych willi o charakterze wypoczynkowym w górskich miejscowościach uzdrowiskowych. Podkowiec mały jest osiadłym gatunkiem. Kolonie rozrodcze oddalone są od miejsc zimowania zaledwie o kilka, kilkanaście kilometrów. Żeruje z reguły na niewielkiej wysokości 1–3 m, głównie w pobliżu częściowo odsłoniętych skał, w roślinności nadbrzeżnej górskich potoków oraz w bukowych lasach porastających zbocza.

Populacja
Dane o liczebności gatunku pochodzą z kontroli zimowisk i miejsc rozrodu. W Karpatach znanych jest kilkadziesiąt kolonii rozrodczych. W 2007 r. liczebność gatunku w Karpatach i na ich pogórzach szacowano na maksymalnie 15 000 osobników. W ostatnich 20. latach zaznacza się tendencja wzrostowa liczebności populacji gatunku.

Zagrożenia
Do największych zagrożeń dla schronień kolonii rozrodczych należą remonty dachów budynków w okresie rozrodu nietoperzy, uszczelnianie wlotów do schronień, wykorzystywanie toksycznych środków konserwacji drewna, instalacja oświetlenia budynków oraz likwidacja liniowych elementów krajobrazu (np. zadrzewień przydrożnych lub nadrzecznych) stanowiących trasy przelotu ze schronienia na żerowiska. Niekorzystny jest też stopniowy zanik budownictwa drewnianego, a tym samym zanik potencjalnych miejsc rozrodu. W okresie zimowania zagrożeniem jest niepokojenie nietoperzy w ich schronieniach. Podkowiec mały jest bardzo wrażliwy na bodźce zewnętrzne: hałas, światło czy zmiany temperatury. Częste wybudzanie prowadzi do śmierci nietoperzy na zimowiskach. Przez ostatnie 20 lat obserwuje się wzrost częstotliwości odwiedzin jaskiń. Zdarza się też ograniczanie nietoperzom dostępu do zimowisk poprzez zamykanie jaskiń i innych podziemi litymi płytami, uniemożliwiającymi swobodny przelot. Gatunek zakwalifikowany w „Polskiej czerwonej księdze zwierząt” (2001) do kategorii zagrożenia EN (silnie zagrożony), taki sam status ma na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych” dla Karpat.

Stan ochrony
Stan ochrony gatunku w Karpatach jest niezadowalający z uwagi na obserwowany spadek liczebności w niektórych schronieniach letnich a także wzrost presji na środowisko jaskiń. W niektórych obszarach Natura 2000 stan gatunku ocenia się jako właściwy, np. w „Beskidzie Śląskim” czy „Ostoi Popradzkiej”.

Program ochrony
W ramach ochrony podkowca małego potrzebne są działania polegające na zabezpieczaniu miejsc wykorzystywanych jako schronienia letnie i zimowe. Remonty budynków ze schronieniami letnimi powinny być wykonywane w okresie jesiennym, z użyciem nietoksycznych dla nietoperzy środków konserwacji drewna, z zapewnieniem i utrzymaniem miejsc swobodnego wlotu i wylotu nietoperzy do obiektu oraz rezygnacją z jego oświetlenia. Należy montować platformy na guano, chroniące strop schronienia. Miejsca schronień zimowych, a szczególnie te narażone na niekontrolowany ruch turystyczny, powinny być zabezpieczane kratami. Ważne jest też zachowywanie lub odtwarzanie ciągów drzew i krzewów pozwalających na bezpieczny przelot od budynków stanowiących schronienia letnie na żerowiska. Wskazane jest utrzymanie obecnego stanu zadrzewienia i zalesienia terenu w promieniu 2 km od kolonii rozrodczej.