Orzeł przedni (Aquila chrysaetos)

Rozmieszczenie
Na terenie Karpat gniazdowanie orła przedniego stwierdzono w Beskidzie Niskim, Beskidzie Sądeckim, Beskidzie Wyspowym, Beskidzie Żywieckim, Bieszczadach, Gorcach, Górach Słonnych, Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej, Pieninach, Pogórzu Spisko-Gubałowskim i w Tatrach.


Siedlisko
Orzeł przedni gniazduje zwykle w starych drzewostanach jodłowych i jodłowo-bukowych, w miejscach ustronnych, często w pobliżu rozległych terenów otwartych. W Tatrach zajmuje również półki skalne.


Populacja
Występującą w Karpatach populację można ocenić na 30-35 par. W położonych na terenie Karpat obszarach Natura 2000 występuje w następujących liczebnościach: „Beskid Niski” (6-8 par), „Beskid Żywiecki” (2-3 pary), „Bieszczady” (7-8 par), „Gorce” (1-2 pary), „Góry Słonne” (7 par), „Pieniny” (1 para), „Tatry” (1-2 pary).


Stan ochrony
Stan ochrony gatunku w regionie biogeograficznym alpejskim należy ocenić jako właściwy FV.


Zagrożenia
Aktualnie zagrożenie dla orła przedniego w Karpatach stanowi kłusownictwo, wykładanie zatrutej padliny dla lisów i wilków, nowopowstająca, rozproszona zabudowa w postaci domków letniskowych i domów mieszkalnych, lokalizowanych w oddaleniu od już istniejącej, zwartej zabudowy, wycinka starych drzewostanów jodłowych oraz prace leśne w sezonie lęgowym w pobliżu miejsc rozrodu. Potencjalnym zagrożeniem może stać się zaniechanie użytkowania łąk i pastwisk oraz związane z tym zmiany siedliskowe, a także zalesianie terenów otwartych.


Program ochrony
Działania ochronne powinny zmierzać do wyeliminowania kłusownictwa oraz zatruwania ptaków, uregulowaniu gospodarki przestrzennej, utrzymaniu odpowiedniej wielkości i jakości obszarów żerowiskowych, poprzez utrzymanie tradycyjnego użytkowania łąk i pastwisk ochronie miejsc gniazdowania, poprzez tworzenie stref ochrony całorocznej i okresowej, obejmujących zidentyfikowane gniazda.

 

Literatura
Sidło P.O., Błaszkowska B., Chylarecki P. (red.) 2004. Ostoje ptaków o randze europejskiej w Polsce. OTOP, Warszawa.
Stój M. 2004. Aquila chrysaetos (L., 1758) - Orzeł przedni. W: Gromadzki M. (red.) – Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. T. 7.
Tomiałojć L., Stawarczyk T. 2003. Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. PTPP „pro Natura”, Wrocław.