Rozmieszczenie
Gatunek znany w Karpatach z Tatr, Pienin Centralnych, Małych Pienin, Beskidu Śląskiego i Żywieckiego. Aktualnie potwierdzonych jest 20 stanowisk, położonych w przedziale wysokościowym: 415 m n.p.m (Mały Grojec w Beskidzie Żywieckim) po 1280 m n.p.m (Kopieniec Wielki w Tatrach). Wszystkie stanowiska znajdują się na terenie obszarów Natura 2000. W ostatnich dziesięcioleciach zanikło 13 stanowisk (w okolicach Leska, pojedyncze w Pieninach, w przełomie Białki, w zachodniej części Beskidu Śląskiego).

Siedlisko
Gatunek preferuje gleby zasobne w węglan wapnia. Występuje w luźnych, prześwietlonych buczynach, młodnikach świerkowych i świerkowo-sosnowych oraz w ciepłolubnych zaroślach i murawach kserotermicznych. Są to siedliska przyrodnicze o kodach: 6210 – murawy kserotermiczne; 9130 – żyzne buczyny; 9150 – ciepłolubne buczyny storczykowe; 9170-1 – grąd środkowoeuropejski.

Populacja
W regionie alpejskim znanych jest około 20 aktualnych stanowisk, na których rośnie około 500-600 pędów. Liczebność poszczególnych populacji zawiera się w przedziale od kilku do kilkudziesięciu osobników. Obserwuje się znaczne wahania liczebności tego gatunku w kolejnych latach. Łączny areał populacji karpackiej wynosi kilka hektarów, obszar potencjalnego siedliska jest znacznie większy. Najwięcej stanowisk, z najobfitszymi populacjami, znajduje się w Tatrach. W pozostałych pasmach obuwik rośnie na pojedynczych stanowiskach, liczących po kilka osobników.

Zagrożenia
Głównym zagrożeniem jest intensyfikacja procesów sukcesji (zwiększanie ocienienia) oraz pojawianie się gatunków ekspansywnych, konkurencyjnych wobec obuwika. Nadmierne zwarcie murawy nie daje możliwości obsiewania się tego gatunku. Drugą grupę stanowią zagrożenia antropogeniczne: pozyskiwanie roślin, rekreacja i inne formy wypoczynku, ewentualnie standardowe prace leśne, nie uwzględniające obecności gatunku chronionego. Gatunek zaliczony w „Polskiej czerwonej księdze roślin” z 2001 r. do grupy gatunków narażonych (VU), a w „Czerwonej księdze Karpat polskich” z 2008 r. do kategorii EN (zagrożony wymarciem).

Stan ochrony
Najliczniejsze populacje gatunku znajdują się w Tatrach, gdzie jego stan ochrony ocenia się jako właściwy, w Pieninach jako niewłaściwy U1, a na pozostałych stanowiskach jako zły U2. W skali regionu alpejskiego stan ochrony gatunku jest zaklasyfikowany jako pośredni między niewłaściwym: U1↓ a złym: U2.

Program ochrony
Gatunek, mimo długoletniej ochrony prawnej i lokalizacji stanowisk na terenie parków narodowych: Tatrzańskiego i Pienińskiego oraz rezerwatu „Homole”, jest uznany za zagrożony w obszarze regionu alpejskiego. Wymaga realizowania ochrony czynnej. Celem ochrony jest utrzymanie aktualnych stanowisk i zapobieżenie dalszemu kurczeniu się zasięgu gatunku w Karpatach. Zaleca się:
• najsłabsze populacje (na Górze Matyska, Grojcu, w Wąwozie Homole i w Pienińskim Parku Narodowym) objąć ochroną czynną, polegającą na prześwietleniu stanowisk, selektywnym usuwaniu gatunków konkurencyjnych, rozluźnianiu darni;
• w Tatrach, gdzie najmocniejsze populacje podlegają obecnie ochronie biernej, w razie stwierdzenia podczas monitoringu niepokojących zjawisk, także wdrożyć ochronę czynną.

Literatura
Bernacki L., 1997. Cypripedium calceolus L. [in:] Zając A., Zając M. (eds.). Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych chronionych w Polsce. Pracownia Chorologii Komputerowej Inst. Bot. U.J. Kraków.

Bernacki L. 1999. Storczyki zachodniej części Beskidów polskich. Colgraf-Press. Poznań.

Bernacki L., 2001. Mapy autorskie. Oryginal maps: Cypripedium calceolus L. [in:] Zając A., Zając M. (eds.). Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Pracownia Chorologii Komputerowej Inst. Botaniki. U.J. Kraków. Distribution atlas of vascular plants in Poland. Laboratory of Computer Chorology, Inst. of Botany. Jagiellonian University. Cracow.

Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H., 1996. Rośliny kwiatowe i paprotniki. [in:] Mirek Z., Głowaciński Z., Klimek K., Piękoś-Mirkowa H. (eds.). Przyroda Tatrzańskiego Parku Narodowego. Tatry i Podtatrze. 3: 275-318. Tatrzański Park Narodowy. Zakopane – Kraków.

Piękoś-Mirkowa H., 1982. Rzadkie taksony roślin naczyniowych na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego – ich zagrożenie ze strony turystyki oraz problemy ochrony. Studia Naturae – Seria A. 22: 79-132.
Zarzycki K. 1981. Rośliny naczyniowe Pienin. PWN. Warszawa – Kraków.