Projekt PL0108 „Optymalizacja wykorzystania zasobów sieci Natura 2000 dla zrównoważonego rozwoju w Karpatach” realizowany jest w Instytucie Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Liechtenstein, Norwegia).
czytaj więcej »O projekcie
Działania projektu
Natura 2000 w Karpatach
Murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea) (6210)
Rozmieszczenie
W Karpatach centrum występowania muraw kserotermicznych znajduje się w Pieninach, wraz z Małymi Pieninami oraz ostańcami Pienińskiego Pasa Skałkowego. Ponadto, stosunkowo niewielkie płaty tego siedliska, często z większym udziałem gatunków ze zbiorowisk okrajkowych (klasa Trifolio-Geranietea) spotykane są w niższych partiach Beskidów: Śląskiego, Żywieckiego, Wyspowego, Sądeckiego oraz na Pogórzu Przemyskim, zwykle na granicy pogórza i regli.
Charakterystyka
Murawy kserotermiczne związane są głównie ze stokami o ekspozycjach południowych i zmiennym nachyleniu, ale dobrze nasłonecznionymi. Preferują podłoże suche, o odczynie zasadowym lub obojętnym, bogatym w węglan wapnia. Częste w otoczeniu i na skałach wapiennych. Wykształca się na nich zespół Festucetum pallentis, a u podnóża skał, na stromych piarżyskach rozwijają się murawy zaliczane do Origano-Brachypodietum, pojawiające się też na dawnych pastwiskach, jako zubożała forma zespołu. Płaty muraw zarastają zwykle ciepłolubne zarośla ze związku Berberidion, które z kolei przekształcają się w lasy – głównie buczyny i ciepłe jedliny.
Zagrożenia
Głównym zagrożeniem dla muraw kserotermicznych jest zarzucenie gospodarowania kośno-pasterskiego, co uruchamia proces sukcesji. Czasem obserwuje się zalesianie muraw.
Stan ochrony
W Karpatach stan ochrony siedliska jest różny w poszczególnych częściach jego zasięgu. Najlepiej zachowane siedliska są w Pieninach Centralnych i Małych Pieninach, gdzie podejmowane są działania ochrony czynnej. Na pozostałym obszarze przeważa znacznie gorszy stan, ze względu na duże zaawansowanie procesów sukcesji. Stan ochrony w skali regionu należy ocenić jako pośredni między niewłaściwym: U1 a złym: U2.
Program ochrony
Zachowanie siedliska wymaga wprowadzenia działań ochrony czynnej w obszarach chronionych i przywrócenia użytkowania na pozostałym terenie. Zaleca się:
• wprowadzić wypas owiec lub kóz;
• w płatach silnie zarastających usuwać krzewy i drzewa;
• w planowaniu działań ochronnych uwzględnić inne przedmioty ochrony (gatunki roślin i bezkręgowców, inne zbiorowiska, tworzące mozaikę z murawami), ustalając priorytety ochrony w skali lokalnej.