Lelek (Caprimulgus europaeus)

Opis gatunku
Ten mało znany z powodu bardzo skrytego, nocnego trybu życia ptak jest mnie więcej wielkości kukułki. Lelek jest gatunkiem wędrownym, spotykanym w Polsce od kwietnia do października. Żywi się dużymi owadami chwytanymi w locie. Występuje niezbyt licznie w całej Polsce, ale jego rozmieszczenie nie jest dokładnie rozpoznane, głównie z uwagi na niską wykrywalność lelków (nocny tryb życia).


Siedlisko
Jest gatunkiem charakterystycznym dla rozległych kompleksów leśnych z polanami, zrębami i uprawami leśnymi. Szczególnie licznie zasiedla rozległe zręby oraz tzw. pożarzyska i większe śródleśne polany. Skraje lasów liczniej zasiedla tylko jeśli sąsiadują z odłogowanymi gruntami rolnymi lub suchymi pastwiskami, łąkami, wrzosowiskami, wydmami. Unika lasów zwartych i podmokłych.


Rozmieszczenie
W Karpatach dochodzi do wysokości 700 mnpm. Nie jest tu bardzo liczny, ale region ten wydaje się być ważnym miejscem występowania gatunku w skali kraju. Jest to z pewnością jeden z gatunków ptaków którego warto wziąć pod uwagę w badaniach inwentaryzacyjnych.


Zagrożenia
Zagrożeniem gatunku w Polsce jest utrata bazy pokarmowej w wyniku stosowania chemicznych środków ochrony roślin w lasach, zamiany pastwisk na grunty orne i zalesianie odłogów.

 

Program ochrony
W ramach działań ochronnych należy pozostawiać siedliska otwarte w obrębie lasów oraz kępy starszych drzew wśród zrębów.


Literatura
Dombrowski A. 2004. Caprimulgus europaeus L., 1758 - Lelek. W: Gromadzki M. (red.) – Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. T. 8.
Sidło P.O., Błaszkowska B., Chylarecki P. (red.) 2004. Ostoje ptaków o randze europejskiej w Polsce. OTOP, Warszawa.
Tomiałojć L., Stawarczyk T. 2003. Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. PTPP „pro Natura”, Wrocław.