Łątka ozdobna (Coenagrion ornatum)

Opis gatunku
rzadki gatunek ważki


Rozmieszczenie
W regionie karpackim gatunek podawany był jedynie z rejonu Torfowisk Orawsko-Nowotarskich i uznany za przedmiot ochrony w obszarze Natura 2000 o tej samej nazwie. Aktualne występowanie gatunku jest niepewne.


Siedlisko
Łątka ozdobna jest gatunkiem stenotopowym, związanym z małymi ciekami – rowami melioracyjnymi i strumieniami na łąkach niskotorfowiskowych i źródliskowych, o specyficznej kombinacji cech: duże nasłonecznienie, osłonięcie przed wiatrem (np. skarpy), woda ze stałym i wolnym przepływem, mała głębokość, umiarkowanie obfita roślinność, brzegi porośnięte niezbyt wysoką roślinnością na brzegach. Dodatkowo, są to cieki nie przemarzające całkowicie w zimie.


Populacja
Stan aktualny populacji jest nieznany; obecność gatunku wykazano na podstawie odłowienia jedynie 4 osobników.


Stan ochrony
Stan ochrony gatunku w Karpatach jest nieznany. Nie potwierdzono jego obecności w jedynym znanym obszarze występowania. Ponadto, w rejonie wcześniejszych obserwacji stwierdzono brak odpowiednich dla łątki ozdobnej siedlisk.


Zagrożenia
Niezidentyfikowane. Na „Czerwonej liście zwierząt zagrożonych i ginących w Polsce” łątka ozdobna umieszczona jest z kategorią CR – krytycznie zagrożona. Gatunek jest bardzo wrażliwy na niewielkie nawet zmiany w środowisku rozwoju i aktywności rozrodczej. Do potencjalnych zagrożeń należą m.in.: silne zarastanie lustra wody przez gęstą i zbyt wysoką roślinność, zarastanie obrzeży cieków przez wysoką roślinność zielną (krzewy i drzewa), a w konsekwencji zacienienie i niekorzystną zmianę warunków termicznych, zanik i okresowe wysychanie cieków, zanieczyszczenie środowisk rozwoju gatunku.


Program ochrony
Określenie celu ochrony i zaleceń ochronnych jest niemożliwe bez ustalenia, czy łątka ozdobna w ogóle występuje w Karpatach. Konieczne jest przeprowadzenie badań inwentaryzacyjnych na terenie Torfowisk Orawsko-Nowotarskich.

 

 

Literatura:
Bernard R., Buczyński P., Tończyk G. 2002. Present state, threats and conservation of dragonflies (Odonata) in Poland. Nature Conservation 59: 53-71.

Bernard R. 2004. Coenagrion ornatum (Sélys, 1850), Łątka ozdobna. [w:] Adamski P., Bartel R., Bereszyński A., Kepel A., Witkowski Z. [red.], Gatunki zwierząt (z wyjątkiem ptaków). Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny, tom 6, Ministerstwo Środowiska, Warszawa: 25-29.