Opis gatunku
Gatunek bezogonowego płaza, należącego do rodziny ropuszkowatych Discoglossidae, o charakterystycznym ubarwieniu brzusznej strony ciała. Żywi się głównie owadami lądowymi (drobne chrząszcze, pluskiwaki, błonkowki), pająkami, dżdżownicami, które łowi zarówno na lądzie jak i w wodzie. Dzięki toksycznej wydzielinie skóry nie mają wielu wrogów, są długowieczne.

Rozmieszczenie
Zasięg występowania kumaka górskiego na terenie kraju ogranicza się do obszaru Pogórza Karpackiego i Karpat z centrum w Bieszczadach, Beskidzie Niskim i na Pogórzu Przemysko-Dynowskim. Najwyżej położone stanowiska znajdują się na wysokości około 1600-1650 m n.p.m (w Tatrach na Hali Kopieniec i Hali Gąsienicowej) oraz 1450 m n.p.m. (na Babiej Górze i w Beskidzie Żywieckim); w paśmie pogórza obserwowany zwykle powyżej 300 m n.p.m. Jest przedmiotem ochrony w 20 obszarach siedliskowych sieci Natura 2000.

Siedlisko
Kumak górski najchętniej zasiedla niewielkie, okresowe zbiorniki wodne, nierzadko całkowicie pozbawione roślinności; o płytkiej i szybko nagrzewającej się wodzie (np. kałuże, wypełnione wodą zagłębienia na drogach gruntowych czy też przydrożne rowy). Równie często występuje w rozlewiskach górskich potoków i otaczających je młakach, nadrzecznych żwirowiskach, starorzeczach i rozmaitych stawkach. Kumak górski większość czasu spędza w wodzie lub jej pobliżu; zimuje jednak zawsze na lądzie w różnego rodzaju kryjówkach ziemnych.

Populacja
Brak danych dla określenia liczebności gatunku. Stwierdzany na całym obszarze Karpat, które są dla niego obszarem rdzennego i zwartego występowania w Polsce. Częstsze obserwacje kumaka górskiego we wschodniej części Karpat związane są z preferowanym przez niego charakterem terenu: niewysokimi górami o łagodnych zboczach, o dużej mozaikowości siedlisk i umiarkowanej gospodarce ludzkiej. Na styku zasięgów z kumakiem nizinnym Bombina bombina może tworzyć płodne mieszańce.

Zagrożenia
Lokalnie stwierdzane zanikanie siedlisk jest z jednej strony skutkiem naturalnych procesów (szybkie wysychanie efemerycznych zbiorników, zarastanie roślinnością), a z drugiej jest konsekwencją działalności człowieka: m.in. regulacji rzek i potoków (co uniemożliwia tworzenie się rozlewisk, płycizn, starorzeczy), melioracji, utwardzania lokalnych dróg gruntowych czy zasypywania zbiorników wodnych.

Stan ochrony
W wielu obszarach Natura 2000 stan gatunku wydaje się dobry, ale dane z niektórych rejonów Karpat wskazują na zanikanie siedlisk.

Program ochrony
Na terenach, gdzie obserwuje się zanikanie siedlisk rozrodu kumaka górskiego należy stosować zabiegi ochrony czynnej: odtwarzanie/tworzenie niewielkich zbiorników wodnych o łagodnych brzegach, z płyciznami. W przypadku utwardzania dróg gruntowych i likwidacji znajdujących się na nich potencjalnych miejsc rozrodu kumaków, należy zadbać o budowę zbiorników kompensacyjnych w najbliższym, dogodnym do tego położeniu, a prace powinny być prowadzone w okresie nie zakłócającym rozrodu płazów. Należy możliwie ograniczać zabiegi melioracyjne oraz zapobiegać osuszaniu istniejących zbiorników. Potrzebne jest też racjonalne zarządzanie przestrzenią; nie należy przerywać ciągłości między siedliskami w celu zachowania spójności populacji kumaka, dążąc do utrzymania mozaikowego charakteru terenu z bogactwem różnorodnych mikrosiedlisk i kryjówek.

Literatura 
Hofman S., Szymura J. M. 1998. Rozmieszczenie kumaków, Bombina Oken, 1816 w Polsce. Przegl. Zool. 42, 3-4: 171-185.
Juszczyk W. 1987. Płazy i gady krajowe, t. 1–3. (Wyd. II) PWN, Warszawa.
Szymura J.M. 2003. Kumak górski Bombina variegata (Linnaeus, 1758). Wyd. Atlas płazów i gadów Polski – Głowaciński Z., Rafiński J red. Kraków, 42-44.