Strategia zarządzania obszarem Natura 2000 "Kostrza" [pobierz pdf]

Streszczenie strategii zarządzania obszarem Natura 2000 „Kostrza”

Opis obszaru

Podstawy prawne, lokalizacja i granice obszaru
Obszar Natura 2000 „Kostrza” został wytypowany w 2008 r. Położony jest w Beskidzie Wyspowym, na północnych stokach i wierzchołkowych partiach góry Kostrza.
Obejmuje on obszar lasu o powierzchni 38,56 ha, położony na terenie wsi Kostrza (gmina Jodłownik) i Rupniów (gmina Limanowa), w województwie małopolskim. Grunty stanowią własność Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych, Nadleśnictwa Limanowa, Leśnictwa Kostrza. Chroniony również jako rezerwat przyrody.

Ogólna charakterystyka środowiska przyrodniczego
Północne stoki góry Kostrza, są bardzo strome, spadziste. Wzgórze zbudowane jest z fliszu karpackiego (piaskowce gruboławicowe i łupki). Miejscami na powierzchni występują łatwiej wietrzejące łupki pyłowcowe lub margliste. W otoczeniu obszaru znajdują się głównie grunty rolne i rozproszona zabudowa wsi. Najwyżej położony punkt obszaru znajduje się na szczycie góry, na wysokości 719.6 m, zaś najniżej położona część - na wysokości ok. 550 m n.p.m. 
Obszar Natura 2000 „Kostrza” stanowią grunty leśne. Nie prowadzi się tu jednak gospodarki leśnej, ze względu na to, że pokrywa się on z granicami rezerwatu przyrody.

Przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 i priorytety ochronne
Celem ochrony w obszarze Natura 2000 Kostrza są 2 rodzaje siedlisk leśnych:
9180 Jaworzyny i lasy klonowo lipowe na stokach i zboczach, reprezentowane przez zespół Phyllitido - Aceretum (stan ochrony FV) oraz 
9130 żyzna buczyna karpacka, siedlisko reprezentowane przez zespół Dentario glandulosae – Fagetum (stan ochrony FV).
Obszar został utworzony głównie dla ochrony jaworzyn, na stanowisku leżącym w północnej części zasięgu tego siedliska w regionie alpejskim. Jest to zarazem jedno z dobrze zachowanych stanowisk drugiego typu siedliska przyrodniczego – żyznej buczyny, w tej części zasięgu.
Niewielka powierzchnia obszaru, jak również słabe jego zróżnicowanie wewnętrzne nie pozwalają na wyróżnienie szczególnie ważnych dla ochrony przedmiotów ochrony miejsc. Całość terenu powinna podlegać równocennej ochronie. 
Niemniej jednak, jako zdecydowanie rzadsze w Karpatach, siedlisko 9180 – jaworzyny na stokach i zboczach, może być uznawane za priorytet ochrony, zwłaszcza, że jest ono wykształcone z udziałem bardzo rzadkiej paproci – języcznika zwyczajnego.  

Analiza problemów związanych z ochroną obszaru Natura 2000 i propozycje rozwiązań
Brak istotnych problemów związanych z ochroną obszaru Kostrza. Teren objęty został już wcześniej ochroną rezerwatową, uwzględnioną w planach ochrony lasu. Pozostaje pod opieką nadleśnictwa Limanowa. Przedmiotami ochrony są jedynie zbiorowiska leśne, a zalecana forma ochrony to zasadniczo ochrona bierna. W buczynach miejscami stwierdzono nadmierną ilość świerka pospolitego Picea abies w drzewostanie, więc w ramach prac leśnych należy go sukcesywnie usuwać, zastępując bukiem i jodłą. W jaworzynach, w miejscach nadmiernie prześwietlonych w wyniku wypadania wiązów, dochodzi do rozprzestrzeniania się jeżyny gruczołowatej i zanikania stanowisk języcznika Phyllitis scolopendrium. W razie intensyfikacji zjawiska należy dokonać przerzedzenia dna lasu i usunąć gatunki zagrażające istnieniu języcznika.

Obserwowane wypadanie wiązów to powszechne w kraju zjawisko, dla którego nie da się znaleźć rozwiązania w skali lokalnej. Efekty tego procesu mogą zostać niwelowane przez doraźne działania ochrony czynnej.

Analiza możliwości skutecznej ochrony obszaru (SWOT)  

Rekomendacje do zarządzania obszarem Natura 2000
Zarządzanie obszarem Natura 2000 Kostrza powinno pozostać w rękach nadleśnictwa Limanowa, jako gospodarza terenu, a wszelkie ewentualne czynności powinny być wykonywane w porozumieniu z RDOŚ Kraków, który powinien sprawować nadzór merytoryczny.
Należy utrzymać dotychczasowy reżim ochronny w obszarze; zbiorowiska leśne powinny podlegać ochronie biernej. 
bszar może być wykorzystany do edukacji ekologicznej i stanowić urozmaicenie turystyki pieszej w regionie.

Opracowanie: Joanna Perzanowska