Projekt PL0108 „Optymalizacja wykorzystania zasobów sieci Natura 2000 dla zrównoważonego rozwoju w Karpatach” realizowany jest w Instytucie Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Liechtenstein, Norwegia).
czytaj więcej »O projekcie
Działania projektu
Natura 2000 w Karpatach
Języczka syberyjska ( Ligularia sibirica)
Rozmieszczenie
Gatunek notowany w regionie alpejskim tylko na 1 stanowisku odkrytym w 2006 roku na Polanie Biały Potok przy granicy Tatrzańskiego Parku Narodowego, na wysokości około 900 m n.p.m. Dla jego ochrony utworzono tu obszar Natura 2000. Jedyne dotychczas znane stanowisko w tym rejonie zlokalizowane było na terenie miasta Zakopane w dolinie Zakopianki, gdzie roślina była zbierana w 1912 roku. Obecnie teren jest zabudowany, a siedlisko gatunku już nie istnieje.
Siedlisko
Gatunek rośnie na torfowisku przejściowym, na glebie wilgotnej i mokrej, na brzegu zarośli wierzbowo-olszowych o umiarkowanym zwarciu i pod okapem starych świerków. Teren jest lekko nachylony ku północy, podmokły i zatorfiony. Siedlisko jest określone jako 7210 - nawapienne torfowiska niskie i przejściowe.
Populacja
Karpacka populacja liczy zaledwie od 50 do 65 osobników, z czego 30-40% stanowią osobniki wegetatywne. Rośliny rozproszone są na powierzchni około 1,5 a.
Zagrożenia
Głównym zagrożeniem jest sukcesja naturalna, okresowo zbyt intensywny wypas, a potencjalnie próby regulacji stosunków wodnych lub zmiana przeznaczenia gruntów rolnych w bezpośrednim sąsiedztwie stanowiska. Gatunek zaklasyfikowany zarówno w „Polskiej czerwonej księdze roślin” z 2001 r. jak i w „Czerwonej księdze Karpat polskich” z 2008 r. do grupy gatunków krytycznie zagrożonych (CR).
Stan ochrony
Na jedynym stanowisku języczki w regionie, ze względu na niewielką liczebność populacji gatunku, chociaż bez wyraźnych oznak zagrożenia, stan ochrony gatunku został oceniony jako niewłaściwy U1, analogicznie w całym regionie alpejskim.
Program ochrony
Celem ochrony jest utrzymanie jedynego stanowiska języczki w Karpatach i wzmocnienie go, aby nie zanikło w wyniku zdarzeń losowych. Dla zachowania tego izolowanego stanowiska, tak rzadkiego gatunku, należy podjąć następujące działania ochronne:
• prześwietlić korony świerków i sukcesywnie usuwać rozrastające się krzewy, aby zapobiegać nadmiernemu ocienieniu stanowiska;
• utrzymywać aktualny poziom wilgotności podłoża;
• wykaszać roślinność ziołoroślową w otoczeniu języczki, a zwłaszcza duże kępy wiązówki błotnej;
• zrealizować plany zasilenia populacji osobnikami pochodzącymi z namnożenia w hodowli ogrodowej.
Literatura
Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H. 2006. Występowanie języczki syberyjskiej Ligularia sibirica (L.) Cass. w Polsce – zagrożenia i problemy ochrony. Chrońmy przyr. ojcz. 62(4): 71-77.
Olaczek R. 2004. Ligularia sibirica (L.) Cas., Języczka syberyjska. W: B. Sudnik-Wójcikowska, H. Werblan-Jakubiec (red.) Poradnik ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000. Tom 9. Gatunki roślin. Wyd. Min. Środowiska, Warszawa; ss. 140-144.