Opis gatunku
Gatunek saproksylonbiontyczny, ciepłolubny. Łatwo rozpoznawalny, okazały chrząszcz o oryginalnym wyglądzie.

Rozmieszczenie
Występuje w terenach nizinnych i na pogórzach, gdzie nie przekracza 600 m n.p.m.

Siedsliko
Zasiedla prześwietlone naturalne drzewostany (najczęściej grądy i łęgi), a także obrzeża drzewostanów gospodarczych, stare parki i sady. Związany przede wszystkim z dębem, zdecydowanie rzadziej z innymi drzewami (np. buk, grab, wiąz, drzewa owocowe). Warunkiem występowania jest obecność martwych lub obumierających drzew lub ich fragmentów. 

Populacja
Podawany był prawie ze wszystkich regionów Polski (z wyjątkiem Sudetów Wschodnich, Tatr i Podlasia). Większość danych pochodzi sprzed co najmniej kilkudziesięciu lat i nie zawsze są wiarygodne. Współczesne obserwacje należą do rzadkości. Wielkość populacji nie jest możliwa do oszacowania. Wiadomo tylko, że na większości dawnych stanowisk nie udało się potwierdzić występowania jelonka rogacza, a liczba znanych czynnych stanowisk jest minimalna.
Rozpoznanie rozmieszczenia w Karpatach i na ich przedgórzu jest bardzo fragmentaryczne, oparte głównie na przypadkowych informacjach. Stwierdzany był m.in. w Bieszczadach, Beskidzie Sądeckim, Pieninach. Brak aktualnie potwierdzonych stanowisk.

Stan ochrony
Objęty ścisłą ochroną gatunkową; zagrożony: na krajowej czerwonej liście i w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt umieszczony z kategorią EN (silnie zagrożony), na liście „karpackiej” – CR (krytycznie zagrożony), na czerwonej liście chrząszczy Górnego Śląska – w odniesieniu do Beskidów – wymieniony jako gatunek skrajnie zagrożony i ginący.

Zagrożenia
Głównym zagrożeniem ze strony człowieka, oprócz handlu okazami i kolekcjonerstwem, jest intensywna gospodarka leśna. Stosowane w drzewostanach tzw. zabiegi sanitarne i pielęgnacyjne (usuwanie drzew martwych i zamierających, niekiedy też leżących większych konarów czy pniaków) sprawiają, że zanika baza lęgowa tego gatunku. Naturalnym zagrożeniem jest drapieżnictwo.

Program ocgrony
Ochrona biotopów jest najskuteczniejszą formą ochrony gatunku. Ponieważ jelonek jest obiektem zainteresowania komercyjnie nastawionych kolekcjonerów, istotne jest konsekwentne egzekwowanie ochrony gatunkowej.
Zalecane są szeroko zakrojone badania faunistyczne, które pozwolą ustalić aktualne rozsiedlenie i zweryfikować znane z piśmiennictwa stanowiska jelonka rogacza.

Literatura:
Kubisz D. 2004. Lucanus cervus (Linnaeus, 1758), Jelonek rogacz. W: Adamski P., Bartel R., Bereszyński A., Kepel A., Witkowski Z. (red.). Gatunki Zwierząt (z wyjątkiem ptaków). Poradnik ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. Tom 6. 102-105.

Szwałko P. 2004. Lucanus cervus (Linnaeus, 1758). W: Głowaciński Z., Nowacki J. (red.) Polska Czerwona Księga Zwierząt. Bezkręgowce. Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków – Poznań: 100–101.