Projekt PL0108 „Optymalizacja wykorzystania zasobów sieci Natura 2000 dla zrównoważonego rozwoju w Karpatach” realizowany jest w Instytucie Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Liechtenstein, Norwegia).
czytaj więcej »O projekcie
Działania projektu
Natura 2000 w Karpatach
Grota Zbójnicka na Łopieniu (PLH120022 )
Powierzchnia: 27,6 ha
Położenie administracyjne: powiat Limanowa, gmina: Dobra
Istniejące formy ochrony: Pomnik Przyrody Nieożywionej (Państwowy Rejestr Zabytków); Łopień został także wytypowany jako Geosite
Opis obszaru
Obszar obejmuje zalesiony fragment masywu Łopienia (951 m n.p.m.), góry położonej w Beskidzie Wyspowym oraz, w projekcie rozszerzenia obszaru, trzy jaskinie położone na jego północno-zachodnim skłonie (Czarci Dół, Wietrzna Dziura i Jaskinia Złotopieńska). Na północnym stoku, w górnej części jednego z kilku osuwisk, na wysokości ok. 880 m n.p.m znajduje się jaskinia zwana Grotą Zbójnicką. Jest to jaskinia pseudokrasowa, typu szparowo-blokowiskowego, występująca w grubo- i bardzo grubo- ławicowanych piaskowcach magurskich. Stanowi efekt rozsuwania się bloków skalnych i poszerzania szczelin. Jej głębokość wynosi 19 m, a długość ponad 400 m (rozpiętość ok. 40 m/30 m). Składa się z licznych pustek o charakterze korytarzy i stosunkowo dużych komór, które tworzą system labiryntowy. Jest to główne miejsce hibernacji nietoperzy. Największe pokłady guana nietoperzy stwierdzano w Salach: Janosika i Rumcajsa. Jaskinia ma dynamiczny mikroklimat; zimą nie jest wymrażana. Jej górne partie są suche; dolne, poniżej Sali Dziadka, dość wilgotne.
Otoczenie jaskini stanowią zbiorowiska leśne, a dokładniej siedlisko przyrodnicze o kodzie 9130 - żyzna buczyna karpacka. Fragment obszaru zajęty jest przez torfowisko przejściowe, z elementami charakterystycznymi dla torfowiska wysokiego, wykształcone w rozpadlinie tektonicznej. Powoli zarasta ono wierzbą. Są tu także zbiorowiska łąkowe, utrzymywane w wyniku koszenia przez prywatnego właściciela na niewielkiej, przygrzbietowej polance.
Walory przyrodnicze
Jaskinia jest jednym z ważniejszych zimowisk podkowca małego Rhinolophus hipposideros w Beskidach. Stwierdzono tu także pojedyncze osobniki 3 innych gatunków z tego załącznika. Są to: nocek orzęsiony, nocek Bechsteina i nocek duży oraz 7 innych gatunków nietoperzy. Zwierzęta te występują w jaskini również w okresie letnim.
Zgodnie z Kryteriami wyboru schronień nietoperzy do ochrony w ramach polskiej sieci Natura 2000, obszar uzyskał 166 pkt, co daje podstawy do wytypowania go jako obszaru siedliskowego.
Typowo wykształcona żyzna buczyna karpacka, choć zajmuje niewielką powierzchnię, jest kolejnym ogniwem sieci, gdzie siedlisko to podlega ochronie na terenie Beskidu Wyspowego.
Do chronionych siedlisk zalicza się także samą jaskinię - siedlisko przyrodnicze o kodzie 8310, stanowiącej przykład typowej jaskini wykształconej we fliszu karpackim, jak również nieczęsto spotykane na wyniesieniach w Beskidach, torfowisko przejściowe (siedlisko przyrodnicze o kodzie 7140) ze stanowiskiem chronionego gatunku rośliny rosiczki okrągłolistnej Drosera rotundifolia.
Cel ochrony
Zasadniczym celem ochrony jest utrzymanie bogatej kolonii podkowca małego w nie zaburzonym siedlisku, jakim jest środowisko jaskini – siedlisko przyrodnicze o kodzie 8310. Ochronie powinien podlegać również areał i struktura zbiorowiska buczyny karpackiej. Także występujące tu torfowisko zasługuje na ochronę, głównie ze względu na specyficzne pochodzenie i sposób wykształcenia.
Ogólne warunki utrzymania właściwego stanu zachowania
- Utrzymanie siedliska właściwego dla nietoperzy poprzez zakaz niepokojenia zwierząt w okresie hibernacji (od października do marca) przez ew. zabezpieczenie otworu wejściowego.
- Utrzymanie struktury siedlisk leśnych poprzez zastosowanie się do wskazań zawartych w planie urządzenia lasu nadleśnictwa Limanowa.
- Utrzymanie odkrytej powierzchni torfowiska poprzez zahamowanie odpływu wody oraz usunięcie zarastających je krzewów wierzbowych.