Opis gatunku
Ten zagrożony w skali globalnej gatunek występuje w Polsce jeszcze stosunkowo licznie.  Jest gatunkiem wędrownym, zimuje na afrykańskiej sawannie. Występuje na terenie całej Polski, liczniej na wschodzie kraju. Jest ptakiem wszystkożernym, lecz na lęgowiskach głównym składnikiem jego pokarmu są owady. 

Rozmieszczenie
Derkacz występuje na terenie całych Karpat, najczęściej na łąkach, dochodząc do wysokości 1200 m n.p.m., choć preferuje tereny położenia niżej. Najliczniejsze występowanie zanotowano w Beskidzie Niskim, Bieszczadach i Górach Słonnych.

Siedlisko
Zasiedla tereny otwarte i półotwarte, szczególnie wilgotne, ekstensywnie użytkowane łąki oraz turzycowiska. Licznie występuje też w dolinach rzecznych, na obrzeżach bagien, wrzosowisk, oczek wodnych itp. Rzadziej spotykany na użyźnianych łąkach, pastwiskach oraz w uprawach zbóż i rzepaku. W Karpatach występuje najczęściej na łąkach dochodząc do wysokości 1200 mnpm, choć preferuje łaki położone niżej.

Populacja
Występującą w Karpatach populację trudno ocenić. W położonych na terenie Karpat obszarach Natura 2000 występuje w następujących liczebnościach: „Beskid Niski” (300-400 samców), „Beskid Żywiecki” (160-170 samców), „Bieszczady” (500-550 samców), „Gorce” (25-40 samców), „Góry Słonne” (500-550 samców), „Pieniny” (>20 samców), „Tatry” (10-15 samców), „Torfowiska Orawsko-Nowotarskie” (95-140 samców).

Stan ochrony
Stan ochrony gatunku w regionie biogeograficznym alpejskim należy ocenić jako właściwy FV.

Zagrożenia
Największe zagrożenie dla występowania gatunku stanowią zmiany siedliskowe związane ze zmianami w sposobie użytkowania łąk i pastwisk. Zaprzestanie gospodarowania na łąkach i pastwiskach powoduje niekorzystne zmiany siedliskowe, jednocześnie intensyfikacja rolniczego użytkowania łąk powoduje ubożenie siedliska, często także nadmierne osuszanie, co bardzo niekorzystnie wpływa na stan ochrony gatunku.

Program ochrony
Działania ochronne powinny koncentrować się na utrzymaniu lub przywróceniu tradycyjnej gospodarki rolnej, z uwzględnieniem wymagań ochrony gatunku, tj. opóźnienie terminów koszenia oraz właściwy sposób prowadzenia zabiegów agrotechnicznych.

Literatura
Sidło P.O., Błaszkowska B., Chylarecki P. (red.) 2004. Ostoje ptaków o randze europejskiej w Polsce. OTOP, Warszawa.
Tomiałojć L., Stawarczyk T. 2003. Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. PTPP „pro Natura”, Wrocław.
Zieliński P. 2004. Crex crex (L. 1758) - Derkacz. W: Gromadzki M. (red.) – Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. T. 7.