Czerwończyk nieparek (Lycaena dispar )

Opis gatunku
Motyl o aktywności dziennej. Ma jedno lub dwa (w sprzyjających warunkach) pokolenia w ciągu roku. Dorosłe osobniki latają od końca czerwca do początku sierpnia, a przy dwóch pokoleniach od początku czerwca do końca sierpnia. Roślina żywicielską gąsienic jest szczaw lancetowaty (Rumem hydrolapathum Huds.), ale ostatnio coraz częściej także inne gatunki szczawiu. Występuje w niewielkich zagęszczeniach.
 Gatunek ten jest nadal pospolity w Polsce, wyginął natomiast na wielu stanowiskach w Europie w wyniku zanikania (głównie zarastania) torfowisk. W połowie XIX wieku wyginął całkowicie w Wielkiej Brytanii. Obecnie trwają tam badania nad reintrodukcją tego gatunku, częściowo udało się to w rezerwacie przyrody Woodwalton Fen.


Rozmieszczenie
Gatunek pospolity w Polsce, często spotkany na niżu, rzadszy na pogórzu i w niższych partiach gór, nie występuje natomiast w wysokich górach.

 

Siedlisko
Związany z siedliskami wilgotnymi – podmokłe łąki oraz torfowiska niskie. Ostatnio obserwuje się go również w siedliskach suchszych, takich jak siedliska ruderalne.

 

Zagrożenia
Zagrożeniem jest zmiana warunków siedliskowych miejsc występowania, w tym przede wszystkim melioracje i osuszanie terenów podmokłych.
 


Stan ochrony
Polska Czerwona Lista – gatunek niższego ryzyka – LR.
Czerwona lista IUCN – gatunek niskiego ryzyka LR.
Konwencja Berneńska – wymieniany w II Załączniku.
Dyrektywa Siedliskowa – wymieniany w Załącznikach II i IV.
Status prawny w Polsce – gatunek chroniony.

 

Program ochrony
Ochrona powinna polegać przede wszystkim na zachowaniu dogodnego dla rozrodu charakteru siedlisk występowania, tj. ekstensywnym użytkowaniu łąk wilgotnych i nie dopuszczaniu do ich zarastania oraz utrzymywaniu śródleśnych oczek wodnych wokół których występują rośliny żywicielskie gąsienic.

 

 

Literatura
Buszko J. 2004. Czerwończyk nieparek. W: Adamski P., Bartel R., Bereszyński A., Kepel A., Witkowski Z. (red.). Poradnik ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Gatunki zwierząt (z wyjątkiem ptaków). Ministerstwo środowiska, Warszawa. T. 6, s. 53-54.
Buszko J. 2004. Czerwończyk nieparek. W: Głowaciński Z., Nowacki J. (red.) Polska Czerwona Księga Zwierząt. Bezkręgowce. IOP PAN, Kraków.
Pullin A.S. 1997. Habitat requirements of Lycaena dispar batavus and implications for re-establishement in England. Journal of Insect Conservation I: 177-185.
Sheppard D., Bourn N. 1995. Lycaena dispar. [W:] Biodiversity: The UK Steering Group Report - Volume II: Action Plans, Tranche 1, Vol 2, p148.