Bocian czarny (Ciconia nigra)

Opis gatunku
Bardzo nieliczny gatunek lęgowy w całej Polsce. Zimuje na Bliskim Wschodzie i w Północno-Wchodniej Afryce. Gniazduje terytorialnie tworząc monogamiczne pary, natomiast w okresie wędrówek i zimowania prowadzi samotniczy tryb życia. Rewiry lęgowe położone są zwykle z dala od osiedli ludzkich, jednak ostatnio coraz częściej spotykany jest w miejscach bardziej uczęszczanych przez człowieka. Pokarm stanowią głównie ryby i płazy uzupełniane o bezkręgowce, a nawet pisklęta ptaków czy drobne ssaki.

 

Rozmieszczenie
Występuje na terenie całych Karpat, nigdzie jednak jego liczebność nie jest zbyt wysoka. Gatunek wykazywany jako przedmiot ochrony w 9 obszarach Natura 2000.


Siedlisko
Zasiedla starsze lasy liściaste i mieszane w pobliżu rzek, potoków, bagien i podmokłych łąk. Gniazduje także w borach, pod warunkiem występowania w sąsiedztwie odpowiednio rozległych obszarów żerowiskowych.


Populacja
Zasiedlającą Karpaty populację bociana czarnego należy oszacować na 120-140 par. W położonych na terenie Karpat obszarach Natura 2000 występuje w następujących liczebnościach: „Babia Góra” (1-2 pary), „Beskid Niski” (35-40 par), „Beskid Śląski” (6-14 par), „Bieszczady” (30-40 par), „Gorce” (1-2 pary), „Góry Słonne” (30-35 par), „Pieniny” (3 pary), „Tatry” (1-2 pary), „Torfowiska Orawsko-Nowotarskie” (3-5 par).


Stan ochrony
Stan ochrony gatunku w regionie biogeograficznym alpejskim należy ocenić jako właściwy FV.


Zagrożenia
Aktualnie nie zidentyfikowano istotnych zagrożeń dla występowania gatunku na terenie Karpat. Potencjalne zagrożenie mogą stanowić regulacje rzek i potoków, w tym wycinka zarośli nadbrzeżnych, co może prowadzić do zmniejszenia dostępnej bazy pokarmowej, a także nadmierne osuszanie terenów podmokłych.


Program ochrony
Działania ochronne powinny obejmować utrzymanie aktualnego stanu siedlisk gatunku, ograniczenie prac związanych z przebudową koryt rzek i potoków oraz zaprzestanie osuszania głównych obszarów żerowiskowych.


Literatura
Jakubiec Z. Ciconia ciconia (L., 1758) - Bocian czarny. W: Gromadzki M. (red.) – Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. T. 7.
Sidło P.O., Błaszkowska B., Chylarecki P. (red.) 2004. Ostoje ptaków o randze europejskiej w Polsce. OTOP, Warszawa.
Tomiałojć L., Stawarczyk T. 2003. Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. PTPP „pro Natura”, Wrocław.