Aktualności

Szakal złocisty Canis aureus gatunkiem rodzimym w Polsce

2015-08-19

Obserwowana w ostatnich latach ekspansja zasięgu szakala złocistego Canis aureus wywołała dyskusję na temat statusu tego gatunku w krajach, w których nigdy wcześniej nie był on stwierdzany.

Pierwsze nietypowe stwierdzenia szakali miały miejsce kilka lat temu w Estonii. Ponieważ obszar ten jest bardzo odległy od granic ciągłego zasięgu szakali, istniało przypuszczenie, że obserwacje te były skutkiem ucieczki szakali z hodowli bądź ich celowego wsiedlenia. Jednak w kolejnych latach szakale stwierdzono również na Łotwie, Litwie i na północy Ukrainy. W ciągu kliku ostatnich miesięcy dokonano 3 pewnych obserwacji tego gatunku w Polsce. Wobec braku jakichkolwiek przesłanek wskazujących na możliwość celowych lub przypadkowych introdukcji szakali w Europie, należy uznać, że wzrost zasięgu tego gatunku jest procesem naturalnym, zatem jest to gatunek rodzimy w naszym kraju.

Śmiertelna ofiara poparzenia barszczem Sosnowskiego Heracleum sosnowskyi

2015-07-06

W Centrum Leczenia Oparzeń w Siemianowicach Śląskich zmarła 67 letnia kobieta, która w czasie koszenia trawnika poparzyła rękę barszczem Sosnowskiego Heracleum sosnowskyi. Wskutek przewlekłych chorób, pacjentka ta miała obniżoną odporność. Mimo, że poparzenie obejmowało zaledwie 5% powierzchni ciała, po kilkunastu dniach od oparzenia doszło do powikłań i nagłego zatrzymania krążenia.

Pierwsze stwierdzenia szakala złocistego Canis aureus w Polsce

2015-07-01

W maju i czerwcu 2015 r dokonano dwóch pierwszych stwierdzeń szakala złocistego Canis aureus w Polsce, które zostały udokumentowane zdjęciami. Jedno z nich miało miejsce w Biebrzańskim Parku Narodowym, a drugie – w okolicach miejscowości Piszczac, koło Białej Podlaskiej. W obu przypadkach obserwowano pojedyncze osobniki.

W przeszłości naturalny zasięg szakala rozciągał się w południowej Azji, centralnej i północnej Afryce i w południowo-wschodniej Europie. W drugiej połowie XX wieku rozpoczęła się ekspansja tego gatunku w kierunku północnym i zachodnim. Rozradzające się populacje występują już m. in. w Austrii i na Węgrzech, a pojedyncze szakale stwierdzane były tuż przy granicy z Polską na Słowacji, w Czechach. Co więcej nieoczekiwanie stwierdzono ten gatunek również w Estonii, a następnie na Łotwie, Ukrainie i Litwie. Choć wiele wskazuje na to, że stwierdzenia te są skutkiem naturalnej ekspansji zasięgu, to nie można wykluczyć, że mogły również mieć miejsce celowe wsiedlenia lub ucieczki szakali z hodowli.

Militarny aspekt inwazji biologicznych

2015-02-06

W czerwcu 2014 r. na nieczynnym poligonie wojskowym w okolicach Żagania w Borach Dolnośląskich znaleziono nowy, obcy dla flory Polski gatunek z rodziny sitowatych, północnoamerykański Juncus anthelatus. Liczebność populacji wynosiła około 1200 kęp.

Do Europy gatunek ten został zawleczony w pierwszej połowie 20. wieku. Dotychczas stwierdzono go w Wielkiej Brytanii, Francji i Holandii. Wydaje się, że właśnie Holandia była obszarem, z którego gatunek ten został zawleczony na poligon w Borach Dolnośląskich. W 1997 lub 1998 r. odbywały się tu manewry z udziałem pojazdów wojsk holenderskich. Artykuł opisujący to stwierdzenie ukazał się w czasopiśmie “Chrońmy Przyrodę Ojczystą” .

Kolejny obcy skorupiak w Morzy Bałtyckim

2015-01-13

W czasopiśmie „Oceanological and Hydrobiological Studies” ukazał się artykuł dokumentujący stwierdzenie orientalnej krewetki Palaemon macrodactylus w ujściu Wisły Śmiałej. Jest to pierwsze stwierdzenie tego gatunku w Morzu Bałtyckim.

Naturalny zasięg gatunku rozciąga się od Japonii, poprzez Koreę i północne Chiny. W zbiornikach wód balastowych lub na kadłubach statków został on introdukowany między innymi na atlantyckie wybrzeże Europy. Najprawdopodobniej to właśnie ten obszar stanowił źródło, z którego pochodziły osobniki introdukowane do wód Morza Bałtyckiego. Obecność samic z jajami oraz młodych osobników wskazuje na to, że gatunek ten może się stać stałym elementem fauny Bałtyku.

Nowy obcy skorupiak w Bałtyku

2015-01-09

W 2014 r. w Gdyni znaleziony został kolejny obcy gatunek skorupiaka, Megabalanus coccopoma. Jego naturalny zasięg rozciąga się wzdłuż wybrzeża Pacyfiku od Meksyku do Peru.

Na kadłubach i w zbiornikach wód balastowych statków gatunek ten został introdukowany na północnoamerykańskie wybrzeże Atlantyku, a także do Belgii i Holandii. Stwierdzenie w Polsce jest pierwszym przypadkiem występowania Megabalanus coccopoma w Bałtyku. Do Zatoki Gdańskiej gatunek ten dostał się prawdopodobnie z refulatem – materiałem uzyskiwanym w czasie pogłębiania dna morskiego i wykorzystywanym m. in. do prac hydrotechnicznych. Niewykluczone, że wraz z Megabalanus coccopoma zostały w tym miejscu introdukowane jeszcze inne obce gatunki, w tym Megabalanus tintinnabulum. W chwili obecnej trwają prace nad oznaczaniem przynależności taksonomicznej stwierdzonych gatunków.

Weszło w życie Rozporządzenie Unii Europejskiej o gatunkach obcych

2015-01-01

Z dniem dzisiejszym zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Unii Europejskiej o gatunkach obcych. Dalsze informacje na ten temat można znaleźć w Aktualnościach z 2014 r.