Aktualności

Rada Unii Europejskiej przyjęła Rozporządzenie o gatunkach obcych

2014-09-29

W dniu dzisiejszym Rada Unii Europejskiej przyjęła Rozporządzenie o gatunkach obcych. Wejdzie ono w życie 1 stycznia 2015 r.

Jak każde rozporządzenie UE, dokument ten będzie w każdym państwie członkowskim stosowany bezpośrednio i wszystkie organy państw członkowskich będą zobowiązane do jego przestrzegania i stosowania. Nie będzie on wymagał one przyjęcia w Polsce ustaw implementujących, ani aktów pośrednich. Konieczne jednak będą zmiany aktualnie obowiązujących zapisów prawnych dotyczących gatunków obcych w Polsce, a także wprowadzenie wielu istotnych zmian organizacyjnych.

Najważniejszym elementem nowego dokumentu jest priorytetowych gatunków obcych, dla których państwa członkowskie zobowiązują się do realizacji jednej z trzech procedur postępowania. W zależności od fazy inwazji będzie to zapobieganie introdukcji, podejmowanie działań w celu jego całkowitej eliminacji we wczesnej fazie po wykryciu obecności lub długoterminowe zarządzanie po znacznym rozprzestrzenienia. Wprowadzone również będą ograniczenia we wprowadzaniu tych gatunków na teren Unii, a także w obrocie, przetrzymywaniu, hodowli i rozmnażaniu tych gatunków. Naruszenie tych zakazów będzie groziło sankcjami w postaci konfiskat, kar pieniężnych i nakazów podjęcia środków zaradczych.

Ponadto w państwach członkowskich ma powstać system monitoringu populacji gatunków objętych Rozporządzeniem oraz prowadzone będą badania naukowe w celu minimalizacji ich negatywnego wpływu. Kraje UE powinny przeprowadzić ocenę ryzyka dla priorytetowych dróg przedostawania się obcych gatunków, a następnie objąć te drogi kontrolą (m.in. poprzez zwiększenie skuteczności kontroli granicznych).

Rozporządzenie nakłada również obowiązek natychmiastowego powiadamiania Komisji Europejskiej i innych państw członkowskich o wykryciu na terytorium danego kraju obecności gatunku objętego ograniczeniami. W krótkim okresie po wykryciu konieczne będzie podjęcie działań mających celu wytępienie tego gatunku. Jeżeli się to nie powiedzie, konieczne będzie prowadzenie długoterminowej kontroli rozprzestrzeniania się gatunku.

Parlament Europejski przyjął Rozporządzenie o gatunkach obcych

2014-04-16

16.04.2014 Parlament Europejski przyjął Rozporządzenie o gatunkach obcych. Następnym krokiem będzie jego formalne przyjęcie przez Komitet Ministrów Rady Europy.

Najważniejszym elementem nowego dokumentu jest lista priorytetowych gatunków obcych, dla których państwa członkowskie zobowiązują się do realizacji jednej z trzech procedur postępowania. W zależności od fazy inwazji będzie to zapobieganie introdukcji, podejmowanie działań w celu całkowitej eliminacji gatunku we wczesnej fazie po wykryciu obecności lub długoterminowe zarządzanie w przypadku znacznego rozprzestrzenienia się na terytorium kraju. Wprowadzone również będą ograniczenia we wprowadzaniu tych gatunków na teren Unii, a także w obrocie, przetrzymywaniu, hodowli i rozmnażaniu tych gatunków. Naruszenie tych zakazów będzie groziło sankcjami w postaci konfiskat, kar pieniężnych i nakazów podjęcia środków zaradczych.

Ponadto w państwach członkowskich ma powstać system monitoringu populacji gatunków objętych Rozporządzeniem oraz prowadzone będą badania naukowe w celu minimalizacji ich negatywnego wpływu. Kraje UE powinny przeprowadzić ocenę ryzyka dla priorytetowych dróg przedostawania się obcych gatunków, a następnie objąć te drogi kontrolą (m.in.. poprzez zwiększenie skuteczności kontroli granicznych).

Rozporządzenie nakłada również obowiązek natychmiastowego powiadamiania Komisji Europejskiej i innych państw członkowskich o wykryciu na terytorium danego kraju obecności gatunku objętego ograniczeniami. W krótkim okresie po wykryciu konieczne będzie podjęcie działań mających celu wytępienie tego gatunku. Jeżeli się to nie powiedzie, konieczne będzie prowadzenie długoterminowej kontroli rozprzestrzeniania się gatunku.

Kolejne nowe dla Polski obce gatunki stwierdzone w Bałtyku

2014-02-11

W czasopiśmie „Oceanologia” ukazały się artykuły opisujące stwierdzenie w wodach Bałtyku północnoamerykańskiej pierścienicy Limnodrilus cervix i pontokaspijskiej wioślarki Evadne anonyx.

Pojedynczego osobnika Limnodrilus cervix wykryto w próbie pobranej w 2010 r. w Zalewie Wiślanym. Z Europy gatunek ten podawano dotychczas z Wielkiej Brytanii, Holandii, Belgii, Szwecji i Rumunii. Najprawdopodobniej z któregoś z tych krajów został on zawleczony do Polski w wodach balastowych statków, choć nie można wykluczyć zawleczenia wprost z obszaru naturalnego występowania w Ameryce Północnej. Poza Wielką Brytanią, gdzie gatunek ten występuje w dużej liczbie, w krajach Europejskich nie stwierdzono dotychczas przejawów jego inwazyjności.

Najwcześniejsze odnotowanie w Polsce obecności Evade anonyx miało miejsce w Zatoce Gdańskiej w 2006 r., 7 lat po wykryciu tego gatunku w Zatoce Tallińskiej, pierwszym rejonie wystąpienia gatunku w Morzu Bałtyckim. W chwili wykrycia, populacja w Zatoce Gdańskiej była nieliczna, choć stwierdzono w niej wszystkie stadia rozwojowe.