Aktualności

Małż z Zatoki Meksykańskiej w Zalewie Wiślanym

2013-11-19

W czasopiśmie "Folia Malacologica" ukazał się artykuł z informacją o wykryciu w polskiej części Zalewu Wiślanego małży Rangia cuneata.

Gatunek ten pochodzi z Zatoki Meksykańskiej. Na początku XXI wieku został introdukowany do Belgii. W 2010 r. został stwierdzony w rosyjskiej części Zalewu Wiślanego, choć jego introdukcja nastąpiła 2-3 lata wcześniej, prawdopodobnie wskutek transportu wód balastowych. Pierwszego stwierdzenia w polskiej części Zalewu dokonano w lipcu 2011 r.

Gatunki obce w konkursie fotograficznym GDOŚ

2013-10-15

Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska zaprasza do udziału w konkursie fotograficznym poświęconym tematyce ochrony przyrody i krajobrazu. Jednym z dwóch tematów tego konkursu jest problem inwazyjnych gatunków obcych w środowisku i zagrożenia jakie stanowią dla rodzimej różnorodności biologicznej.

Konkurs skierowany jest do młodzieży - osób od 15 roku życia oraz dorosłych. Uczestnik powinien zgłosić fotografie, przedstawiające inwazyjne obce gatunki roślin i zwierząt występujące na obszarze Polski i mające niekorzystny wpływ na rodzime dzikie gatunki flory i fauny oraz ich siedliska. Termin nadsyłania prac upływa 30 listopada 2013 r. Rozstrzygnięcie konkursu do 31 grudnia 2013 r. Każdy uczestnik może zgłosić maksymalnie 4 fotografie w każdej kategorii, których technika wykonania jest dowolna. Prace wraz z wypełnioną Kartą Zgłoszenia uczestnictwa w wersji elektronicznej należy przesyłać pocztą elektroniczną na adres fotokonkurs.dop@gdos.gov.pl lub na adres Organizatora na płycie CD. Nagrodami w konkursie są nagrody rzeczowe, w tym m.in. aparat fotograficzny, kamera cyfrowa z kartą pamięci, dysk zewnętrzny i sprzęt turystyczny.

Jaszczurka murowa – kolejny obcy gatunek w Polsce

2013-09-30

W czasopiśmie Herpetology Notes ukazał się artykuł zawierający informacje o wykryciu w kamieniołomach w okolicach Strzelina dwóch populacji jaszczurki murowej Podarcis muralis.

Jaszczurki wykryto w 2011 i 2013 roku. Obserwowano do kilkunastu osobników, w tym osobniki młodociane, co wskazuje na to, że w obu kamieniołomach, oddalonych od siebie o ok. 13 km, dochodzi do rozrodu. Niewielka liczba jaszczurek murowych została na początku XX wieku wsiedlona na obszarze Śląska, jednak introdukcje te były nieudane. Nowo odkryte stanowiska są wynikiem introdukcji, które miały miejsce nie więcej niż 25 lat temu. Najbliższe stanowiska tego gatunku położone są w Czechach, w odległości ok. 135 km na południe, jednak populacje te również występują w tych miejscach w wyniku introdukcji. Zachodnia granica zwartego naturalnego zasięgu tego gatunku przebiega przez zachodnią Słowację.

Badania nad skutkami obecności introdukowanych populacji jaszczurek murowych na lokalną przyrodę nie były dotychczas prowadzone na szeroką skalę. Przypuszcza się, że w Wielkiej Brytanii gatunek ten może wypierać zagrożoną jaszczurkę zwinkę Lacerta agilis z siedlisk położonych na klifach. Z kolei badania przeprowadzone w południowo-zachodnich Niemczech nie wykazały negatywnego wpływu introdukowanych jaszczurek murowych na jaszczurki zwinki. Również w Polsce należy pilnie przeprowadzić ocenę ryzyka, które może się wiązać z obecnością nowo wykrytych populacji jaszczurek murowych.

Nowe dane o występowaniu obcych gatunków pająków w Polsce

2013-09-19

Nowa publikacja podsumowująca wyniki prowadzonych w ostatnich latach badań nad pająkami zawlekanymi do Polski wydłuża listę stwierdzonych w naszym kraju przedstawicieli synantropijnej araneofauny o 4 gatunki.

Jest wśród nich czarna wdowa Latrdectus matcans zawleczona w 2012 r. ze sprowadzonymi z USA samochodami. Pozostałe 3 gatunki, zawlekane z importowanymi owocami, to Cheiracanthium mildei, Heteropoda venatoria i Heliophanus cf. apiatus. Artykuł uzupełnia również informacje o występowaniu kilku innych gatunków obcych pająków, które były dotychczas wykazywane w Polsce sporadycznie.

Propozycja UE dotycząca inwazyjnych gatunków obcych

2013-09-16

Komisja Europejska opublikowała propozycję przepisów mających na celu zapobieganie introdukcjom nowych gatunków i zarządzanie gatunkami introdukowanymi w przeszłości.

Projekt w sposób całościowy obejmuje problem inwazyjnych gatunków obcych w celu ochrony rodzimej różnorodności przyrodniczej oraz funkcjonowania ekosystemów, a także minimalizacji negatywnego wpływu tych gatunków na zdrowie ludzi i gospodarkę. W oparciu o ocenę ryzyka, przeprowadzoną na podstawie istniejących badań naukowych, zostanie przygotowana lista priorytetowych gatunków obcych o znaczeniu europejskim. Projekt zakłada, że będzie ona obejmowała nie więcej niż 50 gatunków. W stosunku do nich przewidywane jest prowadzenie 3 rodzajów działań, zależnie od fazy inwazji: zapobieganie, wczesne wykrywanie i szybkie reagowanie na nowe inwazje i długoterminowe zarządzanie populacjami tych obcych gatunków, które zdążyły się już rozprzestrzenić.

Propozycja będzie poddana dyskusji w Radzie Europy i w Parlamencie Europejskim. Przewidywany termin jej przyjęcia to 2016 r.

Nowy numer biuletynu „E-magazyn spis-hodowców”

2013-04-03

W piątym numerze biuletynu „E-magazyn spis-hodowców” można przeczytać m. in. artykuł „Odpowiedzialna terrarystyka” autorstwa Bartłomieja Gorzkowskiego, kierownika Egzotarium w Lubelskim Schronisku dla Bezdomnych Zwierząt.

Autor opisuje w nim przypadki trafiających do Egzotarium zwierząt – głównie ofiar nieprzemyślanych zakupów, które znudzeni nimi właściciele wypuszczają, w przekonaniu, że „zwracają wolność”. Jednak nie zdają sobie sprawy z tego, że szlachetne z pozoru uwolnienie zwierzęcia jest najczęściej równoznaczne z wydaniem na nie wyroku śmierci: wskutek nieprzystosowania do lokalnych warunków łatwo padają one ofiarą złych warunków pogodowych, drapieżników, głodu lub chorób. Należy również bezwzględnie pamiętać o tym, że wsiedlenie obcego gatunku zwierzęcia do środowiska przyrodniczego jest wykroczeniem przeciwko obowiązującym przepisom prawnym, grożącym karą aresztu albo grzywny.

Rodzima populacja babki łysej w Polsce?

2013-03-11

Babka łysa Neogobius gymnotrachelus jest gatunkiem występującym w zlewniach Morza Czarnego i Kaspijskiego. W Polsce uznawana jest za gatunek obcy. W najnowszym numerze czasopisma „Chrońmy przyrodę ojczystą” ukazał się artykuł K. Kukuły i A. Bylak dokumentujący stanowisko tego gatunku w polskiej części Strwiąża w dorzeczu Dniestru.

Autorzy przypuszczają, że choć nie można całkowicie wyeliminować możliwości, że babki zostały tu introdukowane, to bardziej prawdopodobne jest to, że babka łysa stosunkowo niedawno zasiedliła ten obszar po samodzielnym rozprzestrzenieniu się ze środkowego dorzecza Dniestru. Należy zatem uznać tą populację za rodzimą, w odróżnieniu od obcej populacji zasiedlającej dorzecze Wisły, gdzie gatunek ten dostał się najprawdopodobniej dzięki migracji przez kanał Prypeć-Bug.

Nowa książka o gatunkach obcych roślin w Polsce

2013-03-11

Na stronach Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska została udostępniona książka Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych, autorstwa Barbary Tokarskiej-Guzik, Zygmunta Dajdoka, Marii Zając, Adama Zająca, Aliny Urbisz, Władysława Danielewicza i Czesława Hołdyńskiego. Druk sfinansował Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Publikacja zawiera katalog roślin gatunków obcych, które można zaobserwować w środowisku przyrodniczym w Polsce.

Każdy gatunek został oceniony pod kątem zagrożenia stwarzanego dla rodzimej przyrody, w tym dla siedlisk przyrodniczych chronionych na mocy Dyrektywy Siedliskowej. Przedstawiono również podstawowe informacje o gatunkach (m. in. pochodzenie geograficzne, czas introdukcji do Polski, typ kolonizowanych siedlisk, opis ekologii i oddziaływań na środowisko, gospodarkę i zdrowie).

Zwalczanie obcego barszczu

2013-03-08

Przedsiębiorstwo Edward Sosnowski i Spółka oferuje usługi w zakresie zwalczania barszczu Sosnowskiego Heracleum sosnowskyi i barszczu mantegazyjskiego H. mantegazzianum. Kontrolowany obszar jest monitorowany w ciągu 5 lat po zabiegu, w celu usuwania nowych okazów wyrastających z banku nasion w glebie, co pozwala na całkowitą eliminację barszczu. Kontakt do firmy: barszcz.sosnowski@gmail.com , 509 787 494, 509 787 636.

Stwierdzenia rzadkich obcych gatunków ptaków w Polsce w 2012 r.

2013-02-28

Na stronie Komisji Faunistycznej Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego ukazało się zestawienie wszystkich orzeczeń wydanych w 2012 r. Wśród rzadkich obcych ptaków, najczęściej obserwowanymi gatunkami były, podobnie jak w latach poprzednich, karolinka Aix sponsa i śnieżyca duża Anser caerulescens. O ile pięć stwierdzeń pięciu osobników karolinki stanowi liczbę niższą niż w 2011 r., to siedem stwierdzeń osmiu osobników śnieżycy jest liczbą zbliżoną, potwierdzającą wzrostową tendencję częstości stwierdzeń tego gatunku w ostatnich latach (2 z tych obserwacji zostały zaakceptowane w 2013 r.). Ponadto w 2012 r. miały miejsce 4 stwierdzenia pojedynczych osobników gęsi tybetańskich Anser indicus (3 z tych stwierdzeń zostały zaakceptowane w 2013 r.), 3 stwierdzenia pojedynczych osobników łabędzia czarnego Cygnus atratus i 2 stwierdzenia pojedynczych świstunów chilijskich Anas sibilatrix.

Pozostałe decyzje Komisji dotyczą pojedynczych stwierdzeń pojedynczych osobników. Cztery z tych obserwacji stanowią pierwsze dla Polski stwierdzenia gatunków – bez wątpienia uciekinierów z hodowli. Są to dwa ptaki drapieżne, afrykański sęp plamisty Gyps rueppellii i azjatycki bielik olbrzymi Haliaeetus pelagicus, oraz dwie papugi, azjatycka aleksandretta chińska Psittacula derbiana i australijska księżniczka słoneczna Polytelis anthopeplus. Ponadto stwierdzono pojedynczą sterniczkę jamajską Oxyura jamaicensis i pojedynczego rożeńca białolicego Anas bahamensis.

W 2012 r. stwierdzono tylko 1 parę lęgową gęsiówki egipskiej Alopochen aegyptiaca, która wyprowadziła 9 piskląt (w 2011 r. 4 pary lęgowe wyprowadziły 19 piskląt). Niepokojące natomiast są dwa nowe stanowiska lęgowe mandarynki Aix galericulata w powiatach gostyńskim i konińskim. Z tych dwóch lęgów wyprowadzone zostało 25 piskląt. Ponadto po raz kolejny stwierdzono w Gdańsku gniazdowanie bernikli kanadyjskich Branta canadenis (1 parę z gniazdem i 1 parę z 1 pisklęciem).