Aktualności

Gatunki obce, których sprowadzanie, hodowla, rozmnażanie i sprzedaż wymaga zezwolenia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska

2011-10-11

W dniu 4 października zostało opublikowane Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 września 2011 w sprawie listy roślin i zwierząt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym. Lista ta zawiera 52 obce gatunki, których sprowadzanie do kraju, przetrzymywanie, prowadzenie hodowli, rozmnażanie i sprzedaż na terenie kraju wymaga zezwolenia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Zawartość wniosku o wydanie zezwolenia określona jest w art. 120 ust. 2 b Ustawy o ochronie przyrody.

Ponadto, zgodnie z art. 131 ust. 4a) tej Ustawy, kto nie zachowując należytej ostrożności dopuszcza do ucieczki zwierzęcia z gatunku, umieszczonego na liście, podlega karze aresztu albo grzywny.

Celem rozporządzenia jest zmniejszenie ryzyka introdukcji najbardziej inwazyjnych gatunków obcych, które nie występują jeszcze w środowisku przyrodniczym Polski, oraz spowolnienie tempa inwazji gatunków, które zostały tu introdukowane w przeszłości. Rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Uprawy roślin energetycznych źródłem inwazji biologicznych

2011-09-27

Na stronie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska ukazała się polska wersja językowa opracowania Inwazyjność upraw przeznaczonych na produkcję biopaliw i potencjalne szkody wyrządzane naturalnym siedliskom i gatunkom rodzimym. Raport, którego autorem jest Roberto Crosti, został przygotowany w ramach prac Sekretariatu Konwencji o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk (Konwencji Berneńskiej).

Uprawy roślin energetycznych, przedstawiana często jako źródło „czystej energii”, mogą bardzo negatywnie wpływać na różnorodność biologiczną, między innymi stanowiąc rezerwuary obcych gatunków, z których część przedostaje się do półnaturalnych i naturalnych ekosystemów. Mimo, że najnowsze badania jednoznacznie wykazują, że zagrożenie to jest realne, w dalszym ciągu promuje się uprawy potencjalnie inwazyjnych gatunków obcych np. miskantów (Miscanthus spp.), a nawet takich, których inwazyjność jest niepodważalna – np. rdestowca japońskiego Reynoutria japonica czy słonecznika bulwiastego Helianthus tuberosus. Tymczasem raport Konwencji zaleca, aby z dużą ostrożnością podchodzić nawet do takich obcych gatunków roślin energetycznych, dla których nie ma obecnie bezpośrednich dowodów na degradację rodzimych siedlisk.

Ankieta dotycząca „Kodeksu postępowania w zakresie ogrodnictwa i inwazyjnych roślin obcych"

2011-05-06

W 2009 r. opublikowany został ”Kodeks postępowania w zakresie ogrodnictwa i inwazyjnych roślin obcych”. Europejska i Śródziemnomorska Organizacja Ochrony Roślin (EPPO), Rada Europy i Europejska Agencja Środowiska (EEA) rozpoczęły zbieranie informacji o wdrażaniu tego kodeksu w życie. W maju 2011 r. udostępniona została krótka elektroniczna ankieta, której wypełnienie zajmuje ok. 20 minut. Do 31.05.2011 zainteresowani respondenci mogą w ten sposób podzielić się swoimi doświadczeniami w tym zakresie.

Do 2012 r. powstaną unijne regulacje prawne dotyczące inwazyjnych gatunków obcych

2011-05-06

W dniu 3.05.2010 Komisja Europejska opublikowała dokument dotyczący unijnej strategii ochrony różnorodności biologicznej do 2020 r. Inwazyjne gatunki obce zostały w nim uznane za jedno z największych bezpośrednich zagrożeń dla europejskiej przyrody. Jednocześnie podkreślono brak kompleksowych rozwiązań prawnych, które pozwoliłyby na skuteczne ograniczanie tego problemu. Strategia przewiduje, że już w 2012 r. zostanie opracowany osobny akt prawny, w całości poświęcony inwazjom biologicznym. Pomoże to w efektywnym zapobieganiu nowym introdukcjom oraz kontroli najgroźniejszych obcych gatunków introdukowanych w przeszłości. Działania te stanowią jedno z 6 zadań strategii ochrony bioróżnorodności w Europie.

Sekretariat Konwencji o Różnorodności Biologicznej zaprasza do nadsyłania uwag do raportu grupy AHTEG dotyczącego obcych gatunków

2011-04-14

Sekretariat Konwencji o Różnorodności Biologicznej (CBD) udostępnił roboczą wersję raportu grupy ekspertów Ad Hoc Technical Expert Group (AHTEG) dotyczącego sposobów ograniczania ryzyka inwazji biologicznych związanego z introdukcjami gatunków obcych hodowanych w domu, w akwariach lub terrariach, lub wykorzystywanych jako żywe przynęty lub żywy pokarm. Spotkanie tej grupy odbyło się w dniach 16-18 lutego w Genewie.

Dokument ten zawiera raporty konwencji i organizacji zajmujących się tym problemem oraz rezultaty dyskusji grupy ekspertów, w tym rekomendacje dla Organu Doradztwa Naukowego i Technicznego Konwencji o Różnorodności Biologicznej. Ostateczny raport będzie przedstawiony na 15 spotkaniu tego Organu w listopadzie 2011. Do 25.04.2011 można przesyłać komentarze do tego dokumentu.

Obce gatunki ptaków w orzeczeniach Komisji Faunistycznej w pierwszych miesiącach 2011 r.

2011-04-13

Wsród orzeczeń Komisji Faunistycznej Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego wydanych w ciągu 4 pierwszych miesięcy bieżącego roku znajdują się orzeczenia dotyczące 4 gatunków obcych ptaków.

Najbardziej niepokoi kolejny potwierdzony przypadek lęgu gęsiówki egipskiej Alopochen aegyptiaca. w 2010 r. W powiecie raciborskim obserwowano 1 parę wodzącą 4 pisklęta. W sumie w 2010 r. na terenie Polski stwierdzono 3 przypadki lęgów, z których wyprowadzone zostało 17 młodych gęsiówek. Na uwagę zasługują również stwierdzenia hełmiatki różowodziobej Netta peposaca. Jedyne wcześniejsze stwierdzenia tego gatunku miały miejsce w 2009 r., gdy 1 samca dwukrotnie obserwowano w powiecie legionowskim. Bieżące orzeczenia Komisji dotyczą obserwacji 1 samca w powiecie bielskim w 2010 r., i 1 osobnika w lutym 2011 r. w Świeciu. Ponadto w orzeczeniach znalazły się stwierdzenia karolinki Aix sponsa i aleksandretty obrożnej Psittacula krameri.

Akceptację Komisji uzyskała również obserwacja kapturnika Lophodytes cucullatus w powiecie stargardzkim. Pochodzenie wszystkich osobników tego gatunku stwierdzanych w Polsce uznaje się za niepewne. Choć ten północnoamerykański gatunek jest coraz bardziej popularnym obiektem hodowli, to nie można wykluczyć, że dostał się do Polski z obszaru swojego naturalnego występowania bez udziału człowieka.

Nowa pontokaspijska pierścienica w Zalewie Szczecińskim i w ujściu Odry

2011-03-25

W internetowym czasopiśmie Aquatic Invasions ukazał się artykuł, w którym opisane zostało wykrycie latem 2010 r. nowego obcego gatunku pierścienicy Hypania invalida w Zalewie Szczecińskim i w ujściu Odry. Wieloszczet ten z regionu swojego naturalnego zasięgu w obszarze pontokaspijskim (Morze Czarne i Kaspijskie) dokonał inwazji wzdłuż kanałów i rzek – Wołgi oraz Dniepru i Bugu, w którym na terenie Białorusi osiągnął odcinek bezpośrednio przylegający do granicy z Polską. Kolejnym korytarzem inwazji był Dunaj, a następnie system kanałów obszarze Niemiec, przez który już w 2005 r. osiągnął obszar sąsiadujący z Polską od zachodu. Pierwszego stwierdzenia na obszarze naszego kraju dokonano dopiero w 2010 r. Badania wykazały miejscowo masowe występowanie tego gatunku i jego bardzo szybkie rozprzestrzenianie.

Strony Konwencji Berneńkiej przyjęły plan eliminacji sterniczki jamajskiej w zachodniej Palearktyce

2011-03-11

Na ostatnim posiedzeniu Komitetu Wykonawczego Konwencji Berneńskiej został przyjęty plan eradykacji sterniczki jamajskiej Oxyura jamaicensis na obszarze zachodniej Palearktyki. Zakłada on, że ten bardzo inwazyjny obcy gatunek zostanie tu całkowicie wyeliminowany ze środowiska naturalnego do roku 2015. Do 2013 r. Strony Konwencji powinny wprowadzić całkowity zakaz handlu tym gatunkiem. Do 2020 r. powinny zostać wyeliminowane wszystkie osobniki pozostające w hodowlach.

Rekomendacja Konwencji Berneńskiej Nr. 149 (2010) zaleca Stronom bezzwłoczne wprowadzanie tego planu w życie. Choć sterniczki jamajskie pojawiają się w naszym kraju jedynie sporadycznie, przyjęcie tego planu przez Polskę stwarza konieczność eliminacji tych osobników.