Aktualności

Kolejne inwazyjne gatunki obce priorytetowe dla Unii Europejskiej

2017-07-11

Komitet do spraw Inwazyjnych Gatunków Obcych pozytywnie zaopiniował propozycję powiększenia listy gatunków stwarzających zagrożenie dla Unii Europejskiej.

Dotychczasowa lista liczyła 37 gatunków. Zostanie ona powiększona o kolejne 12 gatunków:

gęsiówka egipska Alopochen aegyptiacus

alternatera krokodylowa Alternanthera philoxeroides

trojeść amerykańska Asclepias syriaca

moczarka delikatna Elodea nuttallii

gunera brazylijska Gunnera tinctoria

barszcz mantegazyjski Heracleum mantegazzianum

niecieprek gruczołowaty Impatiens glandulifera

Microstegium vimineum

wywłócznik różnolistny Myriophyllum heterophyllum

jenot Nyctereutes procyonoides

piżmak Ondatra zibethicus

rozplenica szczecinkowata Pennisetum setaceum

Zgodnie z zapisami Rozporządzenia NR 1143/2014, gatunki włączone na listę podelagają m. in. zakazowi posiadania i obrotu. Wolnożyjące populacje tych gatunków powinny być monitorowane i, w miarę możliwości, kontrolowane.

Zaktualizowana lista gatunków zacznie obowiązywać na początku sierpnia 2017 r.

Obcy takson z kompleksu żab zielonych w Polsce

2017-06-14

W wyniku nowych badań molekularnych nad kompleksem żab zielonych Pelophylax esculentus prowadzonych w dolinie Baryczy, została wykryta obecność genotypu żaby bałkańskiej Pelophylax kurtmuelleri.

Występowanie tego gatunku może być wynikiem celowej introdukcji lub przypadkowego zawleczenia, na przykład z materiałem zarybieniowym importowanym z Bałkanów. Możliwe również, że żaba bałkańska może być niedawno oddzieloną linią filogeograficzną w obrębie szeroko rozpowszechnionego i polimorficznego gatunku jakim jest żaba śmieszka P. ridibundus. Kolejna hipoteza zakłada, że żaba bałkańska i żaba śmieszka są gatunkami kryptycznymi, których identyfikacja możliwa jest tylko na podstawie markerów genetycznych, a rzeczywisty zasięg występowania żaby bałkańskiej rozciąga się od południowych Bałkanów aż do Polski. Artykuł prezentujący wyniki badań został opublikowany w czasopiśmie Amphibia-Reptilia.

Niebezpieczne metody zwalczania barszczu Sosnowskiego

2017-05-08

W ostatnich latach coraz częściej podejmowane są w Polsce próby zwalczania barszczu Sosnowskiego. Często odbywa się to przy wykorzystaniu bardzo intensywnych oprysków chemicznych, których efekty uboczne mogą być niebezpieczne nie tylko dla środowiska przyrodniczego, ale również dla zdrowia i życia ludzi. Wiodące podmioty związane z tematyką barszczu Sosnowskiego w Polsce opracowały pismo w tej sprawie, które zostało wysłane do około 1000 gmin, na obszarze których występuje barszcz Sosnowskiego. Z treścią tego dokumentu można się zapoznać klikając tutaj.

Gatunki obce na Kongresie Euromal, Kraków, wrzesień 2017

2017-03-16

Inwazyjne gatunki obce są uznawane za jedno z największych zagrożeń dla różnorodności biologicznej na świecie, prowadzące między innymi do wymierania gatunków rodzimych. Inwazje biologiczne wywołują również poważne straty ekonomiczne i zagrażają zdrowiu i życiu ludzi. Jednak skala tego problemu została w pełni rozpoznana zaledwie przed kilkoma dekadami. Skutkiem tego był gwałtowny rozwój badań nad przyczynami i skutkami introdukcji obcych gatunków. Mimo znacznej poprawy stanu wiedzu w tym zakresie i postępów we wdrażaniu w życie organizacyjno-prawnych rozwiązań na poziomie krajowym i międzynarodowym, problem inwazyjnych gatunków obcych nie został jeszcze zadowalająco złagodzony.

Przedstawicieli inwazyjnych gatunków obcych można znaleźć wśród wszystkich taksonów, a mięczaki nie są tu wyjątkiem. Obce ślimaki i małże mają szczególnie złą reputację. Lista 100 najgroźniejszych gatunków obcych, opracowana przez IUCN, zawiera 11 gatunków mięczaków, a wśród setki najgroźniejszych gatunków obcych w Europie, opracowanej przez DAISIE, jest ich 6.

Proponujemy spotkać się we wrześniu 2017 r. w Krakowie, w czasie 8. Kongresu Europejskich Towarzystw Malakologicznych (Euromal) i przedyskutować najważniejsze zagadnienia dotyczące przyczyn i skutków inwazji obcych mięczaków, w celu zidentyfikowania najważniejszych zagrożeń i znalezienia rozwiązań.

Głównym celem spotkanie będzie określenie strategicznych kierunków badań oraz dyskusja nad następującymi zagadnieniami: W jaki sposób jednoznacznie odróżniać gatunki obce i rodzime? Dlaczego niewielka część introdukowanych mięczaków nabiera cech inwazyjnych, podczas gdy większość jest nieszkodliwa? Czy zmiany klimatu zwiększą czy złagodzą problem inwazji biologicznych? Jakie są mechanizmy negatywnego wpływu obcych mięczaków? W jaki sposób należy mierzyć ten wpływ?

Zapraszamy do przybycia na Kongres zarówno w celu produktywnej pracy, jak i wypoczynku po owocnych obradach!

Szczegóły dotczące Kongersu można znaleźć na stronie internetowej Euromal.

Z poważaniem,

Ronaldo Sousa, Wojciech Solarz

Tadeusz Zając, Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego

Przyroda w Polsce, Wielkiej Brytanii i Irlandii

2017-01-04

University of Reading, School of Biological Sciences, Reading, UK oraz Instytut Ochrony Przyrody PAN w Krakowie prowadzą badania, które mają na celu uzyskanie informacji o Państwa opiniach i odczuciach wobec przyrody w Polsce oraz Wielkiej Brytanii i Irlandii. Serdecznie zapraszamy do wypełnienia ankiety na ten temat.

Zapewniamy Państwa, że nie ma dobrych ani złych odpowiedzi na poniższe pytania, a nasz kwestionariusz jest całkowicie anonimowy, dlatego nie prosimy o podawanie żadnych danych osobowych. Wypełnienie ankiety zajmuje około 10-15 minut.

Każda z Państwa opinii, pozytywna, negatywna czy też obojętna, dostarczy nam cennych informacji, dlatego będziemy bardzo wdzięczni za udzielenie odpowiedzi na jak największą liczbę pytań, jednak nie ma konieczności odpowiadania na wszystkie pytania.

Jeżeli zebrane dane umożliwią opracowanie wiarygodnych wyników, zostaną one opublikowane w recenzowanym czasopiśmie naukowym. Niniejszy projekt uzyskał akceptację Research Ethics Committee Uniwersytetu w Reading oraz dyrekcji Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie.

dr Joanna Bagniewska

School of Biological Sciences, University of Reading, UK

dr Agnieszka Olszańska, dr Wojciech Solarz, dr Agata Pietrzyk-Kaszyńska

Instytut Ochrony Przyrody PAN w Krakowie